-2.7 C
Prizren
E premte, 3 Prill, 2020

Na duhej Nobeli i Peter Handkes

Nga Alban DUDUSHI

Shumë u mërzitën, u revoltuan, u hidhëruan me çmimin Nobel që iu akordua shkrimtarit austriak Peter Handke. Unë të them të drejtën, jo dhe aq. Nuk e njihja këtë shkrimtar dhe për këtë arsye, fillimisht, kur mora vesh për çmimin, mbeta indiferent, siç më ka ndodhur herë pas here me çmimmet Nobel.

Pastaj, kur në media shpërtheu stuhia, natyrisht që kurioziteti më shtyu të kërkoja për të. Aty mora vesh, fillimisht, që ai paska qenë një adhurues i hershëm i Jugosllavisë dhe kjo e shtyu të bëhej një mbrojtës i hapur dhe aktiv i serbëve dhe i Slobodan Milosheviçit. Aty mora vesh që dashuria për Milosheviçin e bëri që të shkonte ta takonte në Hagë dhe pastaj të mbante një fjalim në funeralin e tij. Aty mora vesh që ishte një mohues i genocidit gjatë luftrave në Jugosllavi dhe për këtë arsye Salman Rushdi e paska quajtur “hajvan”. Dhe ja ku ky hajvan politik tashmë është nderuar me çmimin më të përfolur në botë.

Pas kësaj fillova të lexoja nga pak në lidhje me veprën e tij. Shumë i rëndësishëm për letrat austriake dhe ato europiane. Një nga përfaqësuesit lider të avangardës europiane. Madje aty mësova që pa e ditur një vepër të tij e kisha parë. Ai paskësh qenë bashkë skenarist i filmit të Wim Wenders, Wings of Desire, një film që unë e kisha adhuruar në fillim të viteve ‘90. Duke kërkuar dhe më shumë pashë që edhe në shqip ishte përkthyer një libër i tij, Mëngjarashja. E mora dhe e lexova librin, por nuk më la shijen e filmit. Por çështje shijesh kjo.

Komiteti i Nobelit tha që ai është një shkrimtar shumë i rëndësishëm dhe për këtë iu dha çmimi, jo për qëndrimet politike të tij. Nuk kam prirje ta kundërshtoj atë që tha komiteti për Handken, (kush jam unë ta bëj këtë) aq më shumë që nuk e njoh veprën e tij. Madje në të kundërt, tani pasi jam informuar, jam i gatshëm ta duartrokas vendimin. Por jo për të njëjtat arsye që komiteti ia dha këtë çmim. Përkundrazi, e duartrokas saktësisht për të gjitha ato arsye që viktimat e luftrave në Jugosllavi, intelektualët dhe shkrimtarët e rajonit, por edhe ata botërorë, u revoltuan.

Kishte vite që Serbia, në arenën ndërkombëtare kishte filluar relativizimin dhe revizionimin e historisë së saj të afërt. Kishte vite që Serbia rriste pozicionin e saj në arenën ndërkombëtare, kryesisht në kurriz të Kosovës, por edhe të Bosnjes. Lobimi kundër aderimit të Kosovës në UNESCO, kundër aderimit të Kosovës në Interpol, viktimizimi i serbëve të Kosovës, Bosnjes dhe Serbisë dhe kriminalizimi i luftëtarëve të Kosovës, lobimi për tërheqjen e njohjeve të republikës së Kosovës janë disa nga gjurmët që tregojnë se Serbia po rikuperonte, pa pranuar dhe kërkuar kurrë falje për atë që ka ndodhur në Kosovë.

Në sallonet e politikës ndërkombëtare dhe disa qarqe intelektuale kishte filluar të ndjehej një si vrarje ndërgjegjeje për ndërhyrjen e NATO-s në Kosovë. Të gjitha këto gjurmë tregojnë për viktimat e nacionalizmit serb dhe veçanërisht të regjimit të Milosheviçit, si edhe për ata që janë rreshtuar në krah të viktimave, se të qenurit viktimë në botën tonë të pasqyrave nuk qenka një e dhënë njëherë e përgjithmonë, por një çështje narrative. Në bazë të narrativës sunduese vendet mund të shkëmbehen, viktima të tregohet si xhelat dhe xhelati si viktimë. Fiks si bënte dhe Handke.

Pas shtatëdhjet e pesë vjetësh, hebrenjtë janë shumë vigjilentë që të mos të ndryshojë narrativa e fakteve të vërteta mbi Holokaustin. Përveç mijra librave, filmave e dokumentarëve që tregojnë tmerrin e çmendur të zhdukjes së pesë milionë njerëzve të gjakut të tyre, ata kanë lobuar ligje në shtete të ndryshme që dënojnë mëhuesit e holokaustit. Ata janë të kujdesshëm të denoncojnë çfarëdolloj shenje antisemite. Ata nuk reshtin së treguari historinë e tyre në të mirë të njerëzve të një gjaku, por në të mirë të njerëzimit gjithashtu. Sepse ja si ndodhka që historia ndërron narrativë dhe viktimat, jo pas shtatëdhjetë e pesë vjetësh, por pas njëzetë e pesë vjetësh mund të shndërrohen në xhelat nga narrativa fituese.

Prandaj dhe e duartrokas Nobelin e Handkes, si një mundësi që viktimat, përkrahësit e tyre të zgjohen dhe të mos e marrin për të mirëqenë që bota e njeh fajin. Ai duhet treguar përditë me forcë dhe gishti duhet vendosur mbi shkaktarët përditë. Ashtu si ndodhi gjatë këtyre ditëve në rrjetet sociale dhe në mediat e botës, kur edhe njëherë Serbia u vendos në prozhektorët e 20 viteve më parë. Handke ia bëri (pa dashje) këtë shërbim viktimave. I kujtoi botës historinë e afërt të këtij rajoni, ku gjaku nuk është në librat e historisë, por është në duart e atyre që janë gjallë dhe nuk kanë pësuar ende drejtësinë.

- Advertisement -

Më Shumë

Baby G ngre temperaturat në bikini

Baby G i ka mbajtur të informuar fansat e saj për çastet e këndshme që po kalon. Duke i shfrytëzuar profilet e saja në rrjetet...

Barnatoret do të punojnë me orar të ri

Qeveria në detyrë ka marrë vendim që barnatoret e licencuara në Kosovë të punojnë prej orës 06:00-17:00. Pas orës 17:00 veprimtaria e tyre do të...

Edhe një infermiere e prekur me Covid-19 në Kosovë

Numri i të prekurve me koronavirus në Kosovë ka arritur në 125 persona ku 44 prej tyre janë duke u trajtuar në Klinikën Infektive...

Prizren, Suharekë, Rahovec: Arrestohen pesë persona për moszbatim të “orës policore”

Pesë persona janë arrestuar për moszbatim të “orës policore”. Dy nga të arrestuarit janë nga Prizreni, dy nga Suhareka dhe një nga Rahoveci. Komunikata e policisë •...

Limaj: Një barnatore e ka ndihmuar Malishevën me masa mbrojtëse më shumë se qeveria

Kryetari i Nismës Socialdemokrate, Fatmir Limaj, i shoqëruar nga deputeti i Kuvendit, Endrit Shala, kanë vizituar komunën e Malishevës, ku janë pritur nga udhëheqja...

Ministrja Dumoshi: Projektet të trajtohen me prioritet

Ministrja e Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Vlora Dumoshi, bashkë me zëvendësministrin Yll Rugova, kanë mbajtur takim pune me drejtorët e Departamenteve të MKRS-së, me...

Vetaksidentohet me veturë një femër në Gjonaj të Hasit

Një vozitëse është vetkasidentuar në fshatin Gjonaj të Hasit. Ajo, ka pësuar lëndime trupore. “ Vozitësja femër me veturë nga pakujdesia ka shkaktuar vetaksident trafiku. Si...

E konfirmon menaxheri i Muriqit: Jemi në bisedime, Vedati synon të luajë në Itali

Sulmuesi i Fenerbahces, Vedat Muriqi, e ka për qëllim kryesor të luajë në Serie A dhe është në bisedime me disa klube për një...

Për “thirrjen për rezistencë” Thaçi mund të dënohet me 5 vjet burgim

Interpretimi i ligjshmërisë së vendimeve të Qeverisë dhe thirrja që qytetarët të mos i zbatojnë vendimet e saj e kanë shtyrë Ministrinë e Punëve...

MAShTI njofton për vazhdimin e ndërprerjes së procesit mësimor

Ministria e Arsimit, Shkencës, Teknologjisë dhe Inovacionit (MAShTI) njofton nxënësit, prindërit dhe punonjësit e arsimit në Republikën e Kosovës, se për shkak të situatës...

FSShK-ja apel Qeverisë: Merrni masa urgjente për mbrojtjen e mjekëve

Federata Sindikale e Shëndetësisë së Kosovës, pas raportimit të një infermiere me koronavirus, ka apeluar te qytetarët për kujdese të shtuar, ndërsa ka apeluar...

300 euro pagë shtesë për stafin mjekësor, policinë dhe zjarrfikësit

Qeveria e Kosovës pritet që në dy muajt e ardhshëm t’i ndajë nga 300 euro shtesë në paga për secilin punëtor shëndetësor në Kosovë,...

Duda Balje kritikon Kurtin për shkarkimin e zv/ministrit Shabani, thotë se e bëri për t’u hakmarrë ndaj tyre

Nga zyra e kryeministrit thonë se ministria në fjalë ka pasur nevojë për riformatim. Pozitën që e mori dy javë më parë, iu desh që...

Izolohet një mjek në Prizren

Pas konfirmimit të rastit të dytë me Covid-19, një mjek i shërbimit urgjent nw Prizren, tashmë është izoluar dhe është në pritje të rezultatit...

Si e priti Arilena Ara anulimin e Eurovisionit?

Koronavirusi u bë shkak që të anulloheshin shumë aktivitete nëpër botë dhe një ndër to ishte edhe festivali europian “Eurosong”. Këtë vit Shqipëria do...

Lajmi i fundit: Edhe dy persona preken me koronavirus, njëri nga Prizreni

Instituti Kombëtar i Shëndetit Publik ka konfirmuar se edhe dy pacientë të tjerë kanë rezultuar pozitiv me Covid-19, duke çuar kështu në 108 numrin...

Lajmet e Fundit

Kryetari i Malishevës: Nga 39 të prekur me COVID-19, dy janë shëruar (VIDEO)

Kryetari i komunës së Malishevës, Ragip Begaj, ka bërë të ditur se nga 39 raste sa kanë qenë të infektuara me pandeminë COVID-19, dy...

Quni: Një pjesëtar i FSK-së me mision jashtë vendit është infektuar me COVID-19

Ministri në detyrë i Mbrojtjes, Anton Quni ka thënë se asnjë pjesëtarë i FSK-së në Kosovë nuk rezulton i prekur me COVID-19. Megjithatë Quni, në...

Fshati Korishë i Prizrenit futet në karantinë

Pas tri rasteve pozitive me Covid-19 në Prizren, dy prej të cilave ishin nga fshati Korishë, Ministria e Shëndetësisë ka marrë vendim që ky...

Qeveria Kurti emëron deputetin Artan Abrashi në komisionin qeveritar

Qeveria në detyrë e Kosovës në mbledhjen elektronike sot ka emëruar Artan Abrashin anëtar të komisionit qeveritar për Njohjen e Statusit të ish të...

Pandemia, qeveria dhe buxheti i Kosovës

Faik MIFTARI Në këtë vështrim do të ndalem në efektet e rënduara që do të shkaktojë pandemia e korona virusit buxhetit të Kosovës, të cilin...