17.3 C
Prizren
E shtunë, 11 Korrik, 2020

Na duhej Nobeli i Peter Handkes

Nga Alban DUDUSHI

Shumë u mërzitën, u revoltuan, u hidhëruan me çmimin Nobel që iu akordua shkrimtarit austriak Peter Handke. Unë të them të drejtën, jo dhe aq. Nuk e njihja këtë shkrimtar dhe për këtë arsye, fillimisht, kur mora vesh për çmimin, mbeta indiferent, siç më ka ndodhur herë pas here me çmimmet Nobel.

Pastaj, kur në media shpërtheu stuhia, natyrisht që kurioziteti më shtyu të kërkoja për të. Aty mora vesh, fillimisht, që ai paska qenë një adhurues i hershëm i Jugosllavisë dhe kjo e shtyu të bëhej një mbrojtës i hapur dhe aktiv i serbëve dhe i Slobodan Milosheviçit. Aty mora vesh që dashuria për Milosheviçin e bëri që të shkonte ta takonte në Hagë dhe pastaj të mbante një fjalim në funeralin e tij. Aty mora vesh që ishte një mohues i genocidit gjatë luftrave në Jugosllavi dhe për këtë arsye Salman Rushdi e paska quajtur “hajvan”. Dhe ja ku ky hajvan politik tashmë është nderuar me çmimin më të përfolur në botë.

Pas kësaj fillova të lexoja nga pak në lidhje me veprën e tij. Shumë i rëndësishëm për letrat austriake dhe ato europiane. Një nga përfaqësuesit lider të avangardës europiane. Madje aty mësova që pa e ditur një vepër të tij e kisha parë. Ai paskësh qenë bashkë skenarist i filmit të Wim Wenders, Wings of Desire, një film që unë e kisha adhuruar në fillim të viteve ‘90. Duke kërkuar dhe më shumë pashë që edhe në shqip ishte përkthyer një libër i tij, Mëngjarashja. E mora dhe e lexova librin, por nuk më la shijen e filmit. Por çështje shijesh kjo.

Komiteti i Nobelit tha që ai është një shkrimtar shumë i rëndësishëm dhe për këtë iu dha çmimi, jo për qëndrimet politike të tij. Nuk kam prirje ta kundërshtoj atë që tha komiteti për Handken, (kush jam unë ta bëj këtë) aq më shumë që nuk e njoh veprën e tij. Madje në të kundërt, tani pasi jam informuar, jam i gatshëm ta duartrokas vendimin. Por jo për të njëjtat arsye që komiteti ia dha këtë çmim. Përkundrazi, e duartrokas saktësisht për të gjitha ato arsye që viktimat e luftrave në Jugosllavi, intelektualët dhe shkrimtarët e rajonit, por edhe ata botërorë, u revoltuan.

Kishte vite që Serbia, në arenën ndërkombëtare kishte filluar relativizimin dhe revizionimin e historisë së saj të afërt. Kishte vite që Serbia rriste pozicionin e saj në arenën ndërkombëtare, kryesisht në kurriz të Kosovës, por edhe të Bosnjes. Lobimi kundër aderimit të Kosovës në UNESCO, kundër aderimit të Kosovës në Interpol, viktimizimi i serbëve të Kosovës, Bosnjes dhe Serbisë dhe kriminalizimi i luftëtarëve të Kosovës, lobimi për tërheqjen e njohjeve të republikës së Kosovës janë disa nga gjurmët që tregojnë se Serbia po rikuperonte, pa pranuar dhe kërkuar kurrë falje për atë që ka ndodhur në Kosovë.

Në sallonet e politikës ndërkombëtare dhe disa qarqe intelektuale kishte filluar të ndjehej një si vrarje ndërgjegjeje për ndërhyrjen e NATO-s në Kosovë. Të gjitha këto gjurmë tregojnë për viktimat e nacionalizmit serb dhe veçanërisht të regjimit të Milosheviçit, si edhe për ata që janë rreshtuar në krah të viktimave, se të qenurit viktimë në botën tonë të pasqyrave nuk qenka një e dhënë njëherë e përgjithmonë, por një çështje narrative. Në bazë të narrativës sunduese vendet mund të shkëmbehen, viktima të tregohet si xhelat dhe xhelati si viktimë. Fiks si bënte dhe Handke.

Pas shtatëdhjet e pesë vjetësh, hebrenjtë janë shumë vigjilentë që të mos të ndryshojë narrativa e fakteve të vërteta mbi Holokaustin. Përveç mijra librave, filmave e dokumentarëve që tregojnë tmerrin e çmendur të zhdukjes së pesë milionë njerëzve të gjakut të tyre, ata kanë lobuar ligje në shtete të ndryshme që dënojnë mëhuesit e holokaustit. Ata janë të kujdesshëm të denoncojnë çfarëdolloj shenje antisemite. Ata nuk reshtin së treguari historinë e tyre në të mirë të njerëzve të një gjaku, por në të mirë të njerëzimit gjithashtu. Sepse ja si ndodhka që historia ndërron narrativë dhe viktimat, jo pas shtatëdhjetë e pesë vjetësh, por pas njëzetë e pesë vjetësh mund të shndërrohen në xhelat nga narrativa fituese.

Prandaj dhe e duartrokas Nobelin e Handkes, si një mundësi që viktimat, përkrahësit e tyre të zgjohen dhe të mos e marrin për të mirëqenë që bota e njeh fajin. Ai duhet treguar përditë me forcë dhe gishti duhet vendosur mbi shkaktarët përditë. Ashtu si ndodhi gjatë këtyre ditëve në rrjetet sociale dhe në mediat e botës, kur edhe njëherë Serbia u vendos në prozhektorët e 20 viteve më parë. Handke ia bëri (pa dashje) këtë shërbim viktimave. I kujtoi botës historinë e afërt të këtij rajoni, ku gjaku nuk është në librat e historisë, por është në duart e atyre që janë gjallë dhe nuk kanë pësuar ende drejtësinë.

- Advertisement -

Më Shumë

Malishevë: Prej 5 mostrave, tri raste rezultuan negativ dhe dy pozitiv në testin për COVID-19

Dje janë bërë pesë teste nga Malisheva, për COVID-19, prej tyre 3 kanë rezultuar negativ, ndërsa dy kanë rezultuar pozitiv në testin për COVID-19. Rastet...

Arrestohet një femër dhe një mashkull në Prizren, dyshohen për ushtrim të prostitucionit

Një femër dhe një mashkull, të dyshuar për ushtrim të prostitucionit, janë arrestuar në Prizren. “Me datën 03.07.2020 janë arrestuar dy të dyshuar një mashkull...

Katër lokale u gjobitën në Prizren për mosrespektim të masave anti-Covid

  Fahredin Ajdini, udhëheqës i sektorit të Inspektoratit Sanitar në Komunën e Prizrenit ka deklaruar se në këtë komunë është duke u zbatuar vendimi i...

Adelina Berisha zgjedh resortin luksoz ‘Grande Blue Fafa’ për të kaluar pushimet

Këngëtarja e njohur shqiptare, Adelina Berisha, ka nisur pushimet këto ditë në Shqipëri. Si destinacion të pushimeve të saj, artistja ka zgjedhur resortin luksoz ‘Grande...

Policia e Kosovës rrethon Klinikën Infektive të QKUK-së

Forca të shtuara të Policisë së Kosovës kanë zbarkuar në mëngjesin e së dielës në Klinikën Infektive të QKUK’së. Ende nuk dihet arsyeja e pranisë...

MPB: Vulat apostile nga nesër ofrohen edhe në Prizren

Agjencia e Regjistrimit Civil në kuadër të Ministrisë së Punëve të Brendshme për disa ditë radhazi është detyruar të mbyllë dyert për shërbime në...

Gara për vaksinën

Çfarë po bëje në 10 janar 2020? Ishte e premte, kështu që ndoshta ke qenë duke bërë plane takimi me shokë. Ditët e normalitetit...

‘Zoti nalt, Amerika poshtë’

Çdo 4 korrik shqiptarët festojnë. Kosova feston formimin e shtetit amerikan, falë të cilit Kosova edhe u çlirua në represioni dhe dhuna serbe e cila...

Tetë persona te vdekur nga COVID- 19 gjatë 24 orëve në Kosovë

IKSHPK ka bërë të ditur se tetë persona kanë ndërruar jetë nga Covid-19 në Ksoovë gjatë 24 orëve të fundit. Në raportin 24 orësh, IKSHPK...

42 eurodeputetë i kërkojnë Macronit e Ruttes liberalizimin e vizave për Kosovën

Gjithsej 42 deputetë të Parlamentit Evropianë kanë kërkuar nga kryetari i Francës, Emmanuel Macron dhe kryeministri i Holanës, Mark Rutte, që të mos bëhen...

Deri me 5 korrik, 13 persona vdiqën në Prizren nga COVID-19

Bazuar në të dhënat e Agjencisë së Menaxhimit Emergjent, prej 75 vdekjeve sa kanë qen të regjistruara deri me datën 5 korrik më së...

Dje vdiqën 4 persona në Kosovë nga COVID-19

Katër persona kanë vdekur nga COVID-19 në Kosovë ,dje, duke e çuar numrin e përgjithshëm të viktimave në 79. Kjo bëhet e ditur nga raporti...

Kadare bën bujë, me dy romanet “tipike”

“Droit et Liberté” ka botuar, më 1 prill 1979, në faqen n°23, një shkrim në lidhje me dy romanet e Ismail Kadaresë, botuar asokohe...

Hasi drejt një klubi të madh, interesim nga Turqia

Besnik Hasi mund të marrë drejtimin e një klubi të madh. Sipas gazetës “Arriyadiyah”, Hasi po ndiqet me interes nga skuadra e Feneberbahce, me...

Prizren: Shtyhet gjykimi ndaj të akuzuarve për dhënien e banesave pa kriter për shoqatat e dala nga lufta

Të hënën, në Gjykatën Themelore të Prizrenit, ka dështuar të mbahet seanca ndaj të akuzuarve për keqpërdorim të pozitës dhe autoritetit zyrtar, Reshat Mehmeti,...

U shpall i vdekur, çfarë ndodhi pas dy muajsh i habiti të gjithë

Kinezi Jiao (43), kur mjekët e shpallën si të vdekur, u kthyen në shtëpi i gjallë, gjë që tronditi familjarët e tij. I ndjeri u...

Lajmet e Fundit

Në Prizren 29 gjoba të shqiptuara ndaj bizneseve të gastronomisë

Zyrtari nga Komuna e Prizrenit, Islam Thaçi për RTV Dukagjinin ka thënë se si pasojë e mosrespektimit të masave nga objektet afariste të gastronomisë...

Prizreni me 16 raste të reja me COVID-19

Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës, ka bërë të ditur se të premten në Komunën e Prizrenit janë konfirmuar 16 raste të reja...

Haxhi Avdyli ofshanë: Ah ku je katandis LDK’ja ime

Deputeti i LDK’së Haxhi Avdyli ka reaguar pas përplasjes së në Kuvend të dy anëtarëve të Lidhjes Demokratike të Kosovës. Debati sonte në Kuvend...

Flet Xhavit Ukaj, deputeti që iu vërsul Osmanit, tregon arsyen e veprimit të tij

Deputeti i Kuvendit të Kosovës nga radhët e Lidhjes Demokratike të Kosovës, Xhavit Ukaj, ka folur për Express lidhur me incidentin që ndodhi në...

Deputeti i LDK-së Xhavit Ukaj, i vërsulet Vjosa Osmanit

Deputeti i LDK-së, Xhavit Ukaj i është vërsulur kryetares së kuvendit, Vjosa Osmanit. Menjëherë pas veprimit të tij është ndërprerë senaca e Kuvendit të Kosovës. “Ndërpritet...