16.8 C
Prizren
E hënë, 25 Maj, 2020

Pylli tropikal i Amazonës po digjet, lexoni çfarë do të thotë kjo për botën

Mushkëria e planetit, pylli tropikal i Amazonës po digjet me një rritëm tepër të lartë. Sipas autoriteteve, vetëm që nga e enjtja e kaluar janë zbuluar mbi 9,500 zjarre nga satelitët. Qeveria dhe organizatat e mjedisit po fajësojnë njëra tjetrën për gjendjen.

Për të kuptuar se çfarë do të thotë për mjedisin dëmtimi i këtij pylli lexoni me tej.

Pylli tropikal i Amazonës është një mrekulli ekologjike. Është zona më e madhe pyjore që i ka mbetur botës dhe është sa dy herë sipërfaqja e Indisë.

Është shtëpia e të paktën 10% e biodiversitetit tonë, prodhon 20% të oksigjenit në botë dhe ndihmon për të rregulluar temperaturat e të gjithë planetit.

Pa të ndryshimet klimatike mund të bëhen të pakthyeshme.

Të dhënat satelitore, të publikuara nga Instituti Kombëtar për kërkime Hapësinore, kanë treguar rritje të shifrave të zjarrit për 84 për qind këtë vit, krahasuar me një vit më parë.

Një gropë karboni

Amazona është një gropë e madhe me karbon, nëse digjet i gjithë karboni do të shkojë në atmosferë.

Amazona përmban 90 deri në 140 miliardë tonë metrikë karbon sipas WWF, (Fondi Botëror i Jetës së Egër). Karboni i tepërt në atmosferë është një nga arsyet kryesore të ndryshimit të klimës.

Imagjinoni sikur i gjithë ky karbon të çlirohet në atmosferë. Do të ishte shkatërruese thotë WWF.

Ajo që kemi mësuar në shkollë është: Pemët thithin karbonin dhe çlirojnë oksigjen. Amazona është e rëndësishme sepse prodhon kaq shumë oksigjen – por nëse këto pemë dhe bimësia shkatërrohet nuk do të ketë më mundësi të thithë më kaq shumë karbon dhe të prodhojë po kaq shumë oksigjen, përcjell Ora News.

Përpara se të binin zjarret, shpyllëzimi dhe shndërrimi i tokës bëri që Amazon të lëshonte deri në 0.5 miliardë tonë metrikë karboni në vit, sipas WWF. Në varësi të dëmeve që janë shkaktuar nga zjarret kjo mund të rritet duke përshpejtuar edhe ndryshimin e klimës edhe më tej.

Në thelb Amazona është një motor i madh hidrologjik

Uji çlirohet nga pemët në atmosferë dhe në oqean përmes lumejve të Amazonës.

Rrymat e oqeanit ndihmojnë në rregullimin e motit, transportimin e ujit të ngrohtë dhe reshjet nga ekuatori drejt poleve, dhe ujin e ftohtë nga polet në në zonat e tropikut. Pa këto rryma, temperaturat rajonale do të ishin shumë më ekstreme.

Përshkak të sipërfaqes së madhe ajo çliron shumë ujë përmes avullimit. Nëse ne humbim një pjesë të saj do të thotë më pak avullim cka do të thotë se kontribuon në më pak stabilizim të klimës tonë.

Në këmbim do të kemi mot me temperatura ekstreme së bashku me thatësira të mëdha dhe ndryshime në sezonalitetin në rajon, thotë WWF ( World Wildlife Fund, Fondi Botëror i Jetës së Egër)

- Advertisement -

Më Shumë

12 policë të Prizrenit në mesin e të infektuarve me koronavirus

12 nga 19 rastet e reja me koronavirus në Prizren të premten janë zyrtarë policorë, ka mësuar KOHA. Të premten janë testuar rreth 20 zyrtarë...

Juventusi “qëndis” planin, Milik i pari dhe pastaj… Haaland

Juventusi kërkon një sulmues cilësor, por me gjasa nuk do të mund të vijë këtë verë. Klubi bardhezi ka një plan, sipas asaj që...

Qendra masazhi të hapura, 12 të arrestuar në Prizren

Policia e Kosovës ka gjetur të hapura tetë lokale që ofrojnë shërbime për masazh, e të cilat funksiononin përkundër ndalimit të ushtrimit të veprimtarisë...

Inaugurohet Parku për Inovacion dhe Trajnim në Prizren

Sot prej orës 09:00, kryeministri në detyrë, Albin Kurti, i shoqëruar nga ministrja në detyrë e Arsimit, Hykmete Bajrami, ministrja në detyrë e Ekonomisë,...

Deputeti Haxhi Avdyli kërkon hapjen e shkollave me 1 qershor

Deputeti i Kuvendit të Kosovës nga radhët e Lidhjes Demokratike të Kosovës, Haxhi Avdyli, ka kërkuar që hapja e shkollave të bëhet me 1...

Seksi dhe joshëse, Eva Murati publikon foto me bikini

Moderatorja Eva Murati ka postuar një foto në ambientin e shtëpisë duke u shfaqur mjaft joshëse. Në foton e publikuar në “Instagram”, nuk kanë munguar...

Rrëfimi i Ancelottit: Ndryshova idetë për futbollin falë Zidane

Carlo Ancelotti ka një eksperiencë të madhe në stol. Italiani e di mirë që nuk ka një skemë perfekte, më e mira është ajo...

Tërnava: Keni durim, shmangeni vizitat te familjarët për festë

Myftiu Naim Tërnava në mesazhin me rastin e Festës së Fitër Bajramit ka kërkuar nga besimtarët mysliman që të ketë durim në këtë kohë...

Të shtunën testohen për Covid-19 edhe 23 zyrtarë policorë në Prizren

23 zyrtarë policorë të stacionit në Prizren, nesër pritet t’i nënshtrohen testimit për koronavirus. Këtë e ka konfirmuar për Klan Kosovën, Zyrtari për informim i...

Prizren, 40 lindje për katër ditë

Në repartin e gjinekologjisë të Spitalit të Prizrenit, gjatë katër ditëve të fundit kanë ardhur në jetë 40 fëmijë. Teuta Gurgushka, udhëheqëse e Maternitetit, njofton...

Kisha bëhet “xhami” për myslimanët që s’kanë ku të falen

Një kishë në Berlin është duke mirëpritur myslimanë, që nuk janë në gjendje të shkojnë në xhami për Lutjet e së Premtes, pas udhëzimeve...

Ja çka i bëri shiu oborreve në Prizren (Foto)

Tash e tri ditë që në Kosovë po mbretëron mot i ligë i shoqëruar me reshje të shiut. Derisa në një pjesë të madhe, për...

Vitia konfirmon lehtësimin e masave, ky do të jetë orari i ri i lëvizjes nga data 28 maj

Ministri i Shëndetësisë, Arben Vitia, në një konferencë për media ka bërë të ditur se nga dita e enjte do të shtohet liria e...

FOTO: Në Has, kokrra e breshrit sa veza e pulës

Mot i lig ka përfshirë sonte shumë pjesë të Kosovës. Në disa pjesë të vendit ka rënë edhe breshër i madh, i cili ka shkaktuar...

125 vendime në 100 ditët e Qeverisë Kurti

Në 100 ditët e para të Qeverisë Kurti, 49 prej të cilave ishte në detyrë, janë nxjerr 125 vendime. Bazuar në hulumtimin e vendimeve të...

Rahoveci në hall me virusin dhe breshërin, mblidhet Shtabi Emergjent

Komuna e Rahovecit përveç pandemisë Covid-19 është duke u përballur edhe me fatkeqësi natyrore, rrebeshe intensive, vërshime dhe breshër. Për këto probleme mbrëmë është mbajtur...

Lajmet e Fundit

Familja Jahaj nga Gjonaj i Hasit kërkon ndihmë (Video)

Familja 5 anëtarshe Jahaj nga Gjonaj i Hasit jeton në kushte të rënda ekonomike. Në qershor, kjo familje do të mbetet në rrugë. Kryefamiljarja Shpresa Jahaj...

Gjashtë raste të reja me COVID-19 në Romajë të Hasit

GJASHTË RASTE ME COVID-19 DHE DY TË SHËRUAR! Sot më 25 maj 2020, me metodën RT-PCR, janë testuar gjithsej 243 mostra të marra nga Klinika...

Naim Frashëri përkujtohet në 174-vjetorin e lindjes

Me përkushtimin dhe veprimtarinë e tij të dendur atdhetare e kulturore shkrimtari i madh shqiptar, Naim Frashëri u bë figura qendrore e Rilindjes Kombëtare...

Lumbardhi i zi i Prizrenit

Shtrati i Lumbardhit të Prizrenit ditëve të fundit është mbushur me mbeturina që kanë dalë në sipërfaqe, pas reshjeve intensive të javës së shkuar. Pamja...

Vdes 59 vjeçari nga Prizreni i diagnostifikuar me Covid-19

Ministria e Shëndetësisë ka njoftuar se ka ndërruar jetë në Klinikën Infektive një 59-vjeçar me incialet A.H nga Prizreni. Sipas MSH-së ai ishte diagnostifikuar me...