23 C
Prizren
E premte, 10 Korrik, 2020

Pylli tropikal i Amazonës po digjet, lexoni çfarë do të thotë kjo për botën

Mushkëria e planetit, pylli tropikal i Amazonës po digjet me një rritëm tepër të lartë. Sipas autoriteteve, vetëm që nga e enjtja e kaluar janë zbuluar mbi 9,500 zjarre nga satelitët. Qeveria dhe organizatat e mjedisit po fajësojnë njëra tjetrën për gjendjen.

Për të kuptuar se çfarë do të thotë për mjedisin dëmtimi i këtij pylli lexoni me tej.

Pylli tropikal i Amazonës është një mrekulli ekologjike. Është zona më e madhe pyjore që i ka mbetur botës dhe është sa dy herë sipërfaqja e Indisë.

Është shtëpia e të paktën 10% e biodiversitetit tonë, prodhon 20% të oksigjenit në botë dhe ndihmon për të rregulluar temperaturat e të gjithë planetit.

Pa të ndryshimet klimatike mund të bëhen të pakthyeshme.

Të dhënat satelitore, të publikuara nga Instituti Kombëtar për kërkime Hapësinore, kanë treguar rritje të shifrave të zjarrit për 84 për qind këtë vit, krahasuar me një vit më parë.

Një gropë karboni

Amazona është një gropë e madhe me karbon, nëse digjet i gjithë karboni do të shkojë në atmosferë.

Amazona përmban 90 deri në 140 miliardë tonë metrikë karbon sipas WWF, (Fondi Botëror i Jetës së Egër). Karboni i tepërt në atmosferë është një nga arsyet kryesore të ndryshimit të klimës.

Imagjinoni sikur i gjithë ky karbon të çlirohet në atmosferë. Do të ishte shkatërruese thotë WWF.

Ajo që kemi mësuar në shkollë është: Pemët thithin karbonin dhe çlirojnë oksigjen. Amazona është e rëndësishme sepse prodhon kaq shumë oksigjen – por nëse këto pemë dhe bimësia shkatërrohet nuk do të ketë më mundësi të thithë më kaq shumë karbon dhe të prodhojë po kaq shumë oksigjen, përcjell Ora News.

Përpara se të binin zjarret, shpyllëzimi dhe shndërrimi i tokës bëri që Amazon të lëshonte deri në 0.5 miliardë tonë metrikë karboni në vit, sipas WWF. Në varësi të dëmeve që janë shkaktuar nga zjarret kjo mund të rritet duke përshpejtuar edhe ndryshimin e klimës edhe më tej.

Në thelb Amazona është një motor i madh hidrologjik

Uji çlirohet nga pemët në atmosferë dhe në oqean përmes lumejve të Amazonës.

Rrymat e oqeanit ndihmojnë në rregullimin e motit, transportimin e ujit të ngrohtë dhe reshjet nga ekuatori drejt poleve, dhe ujin e ftohtë nga polet në në zonat e tropikut. Pa këto rryma, temperaturat rajonale do të ishin shumë më ekstreme.

Përshkak të sipërfaqes së madhe ajo çliron shumë ujë përmes avullimit. Nëse ne humbim një pjesë të saj do të thotë më pak avullim cka do të thotë se kontribuon në më pak stabilizim të klimës tonë.

Në këmbim do të kemi mot me temperatura ekstreme së bashku me thatësira të mëdha dhe ndryshime në sezonalitetin në rajon, thotë WWF ( World Wildlife Fund, Fondi Botëror i Jetës së Egër)

- Advertisement -

Më Shumë

Mbyllet gastronomia nga ora 21:00 deri 5:00 të mëngjesit

Në takimin që pati kryeministri Avdullah Hoti me krerët e institucioneve shëndetësore ka marrë disa vendime. Ndër to është edhe mbyllja e lokaleve të gastronomisë...

Kuvendi i Prizrenit nuk e miraton Kornizën Afatmesme Buxhetore 2021-2023

Anëtarët e Kuvendit të Komunës së Prizrenit në seancën e fundit të organit më të lartë vendimmarrës lokal nuk e kanë aprovuar Kornizën Afatmesme...

Shtyhet gjykimi ndaj të akuzuarit për tentim vrasje, kanosje e armëmbajtje pa leje

Të merkurën, në Gjykatën Themelore të Prizrenit, ka dështuar të mbahet shqyrtimi gjyqësor kundër Florim Kallabës, i akuzuar për tentim vrasje, kanosje dhe armbajtje...

Barcelona e do, Messi kundër drejtuesve: S’bën, mos e blini këtë lojtar

Merkato e Barcelonës vijon të jetë e përqendruar në Serie A. Të gjithë emrat që përfliten si dëshira të klubit katalanas, duke nisur nga...

Donaldi jo vetëm që i nxorri sekretin Borës por tregon dhe ‘zënkën’ midis tyre

Ka mbi një vit që në media flitet për një lidhje mes Bora Zemanit dhe Donald Veshajt. Dyshja kishte preferuar mos ta bënte publike lidhjen,...

Era Istrefi mahnit sërish, bën ndryshimin drastik në pamje (Foto)

Përveçse një këngëtare e suksesshme, Era Istrefi ka rënë në sy gjithmonë për stilin e veçantë që ka. Ajo eksperimenton shpesh me pamjen e...

Hasi drejt një klubi të madh, interesim nga Turqia

Besnik Hasi mund të marrë drejtimin e një klubi të madh. Sipas gazetës “Arriyadiyah”, Hasi po ndiqet me interes nga skuadra e Feneberbahce, me...

“Një mrekulli shkodrane”, Angela Martini i la të gjithë pa fjalë me foton e fundit

Është konsideruar si një nga modelet më të bukura shqiptare. Angela Martini herë pas here ka marrë vëmendje për foton shum provokative, që ndan...

OVL UÇK sot organizon protesta në të gjitha qytetet e Kosovës

Organizata e Veteranëve të Luftës organizon sot protesta në të gjitha qytetet e vendit tonë në shenjë kundërshtimi ndaj propozim-aktakuzës së Gjykatës Speciale ndaj...

Juventus hedh sytë nga bomberi i Premierligës

Klubi i Juventusit ka disa kohë që flitet se do të afrojë një sulmues në merkaton e verës. Emra si Cavani, Dzeko apo dhe...

Datat kur do të luhen ndeshjet e Championsit, kalendari deri në finalen e Lisbonës

Në Nion të Zvicrës u hodh shorti për fazën më të rëndësishme të sezonit 2019-2020 të Champions League. Aktualisht janë 4 skuadra që e kanë...

Nuk e respektoi orën policore, arrestohet një person në Prizren

  Një person është arrestuar në Prizren, pasi nuk ka respektuar orën policore të COVID-19. “Nga njësiti policor është ndaluar i dyshuari mashkull kosovar i cili...

Malishevë: E kushtëzoi një vajzë për të dalë me të, e shantazhoi me publikim të fotove

Policia në Malishevë ka arrestuar një person i cili dyshohet se e ka kushtëzuar një vajzë për të dalë me të. Rasti ka ndodhur mbrëmjen...

Real Madrid fitoi Kupën para 40 vitesh ndaj ekipit B

Real Madrid është një nga klubet më prestigjioze dhe me më shumë trofe të fituara në botë, ku mjafton të përmendim 13 herë Champions...

Kufizohet lëvizja në Prizren

Kryeministri Avdullah Hoti ka prezantuar masat e reja kundër Covid-19. Ai thotë që është marrë vendimi që nga sonte në ora 21 deri në ora...

Haskuka ankohet se Qeveria kufizoi orarin e lëvizjes pa e lajmëruar

Masat e marra të dielën e javës që shkoi për kufizim të lëvizjes në Prishtinë, Prizren, Ferizaj e Vushtrri nuk janë konsultuar me kryetarët...

Lajmet e Fundit

Ndihmoi zviceranen që u grabit në Kosovë, nderohet polici nga Suhareka

Është pjesëtar i stacionit policor në Suharekë. Por Blerim Kuqin tash e njeh edhe Zvicra. Krejt kjo për shkak të një veprimi që ka...

Eurosport e çon në qiell Rrahmanin

Verona është një nga surprizat e këtij sezoni në Serie A. Skuadra e trajnerit Juric është shndërruar në një ekip të patrembur dhe nuk...

Kadare bën bujë, me dy romanet “tipike”

“Droit et Liberté” ka botuar, më 1 prill 1979, në faqen n°23, një shkrim në lidhje me dy romanet e Ismail Kadaresë, botuar asokohe...

Një 34-vjeçar nga Kosova mbytet në det, në Shëngjin

Një 34-vjeçar nga Kosova është mbytur në det në afërsi të Shëngjinit, ka raportuar gazeta tiranase, Panorama. Sipas kësaj gazete, ngjarja ka ndodhur rreth orës...

Hapet Qendra Artizanale në Prizren

Komuna e Prizrenit, përkatësisht Drejtoria e Turizmit dhe Zhvillimit Ekonomik sot ka bërë hapjen e Qendrës Artizanale dhe të kurseve në pesë fusha të...