19.3 C
Prizren
E shtunë, 8 Gusht, 2020

Pylli tropikal i Amazonës po digjet, lexoni çfarë do të thotë kjo për botën

Mushkëria e planetit, pylli tropikal i Amazonës po digjet me një rritëm tepër të lartë. Sipas autoriteteve, vetëm që nga e enjtja e kaluar janë zbuluar mbi 9,500 zjarre nga satelitët. Qeveria dhe organizatat e mjedisit po fajësojnë njëra tjetrën për gjendjen.

Për të kuptuar se çfarë do të thotë për mjedisin dëmtimi i këtij pylli lexoni me tej.

Pylli tropikal i Amazonës është një mrekulli ekologjike. Është zona më e madhe pyjore që i ka mbetur botës dhe është sa dy herë sipërfaqja e Indisë.

Është shtëpia e të paktën 10% e biodiversitetit tonë, prodhon 20% të oksigjenit në botë dhe ndihmon për të rregulluar temperaturat e të gjithë planetit.

Pa të ndryshimet klimatike mund të bëhen të pakthyeshme.

Të dhënat satelitore, të publikuara nga Instituti Kombëtar për kërkime Hapësinore, kanë treguar rritje të shifrave të zjarrit për 84 për qind këtë vit, krahasuar me një vit më parë.

Një gropë karboni

Amazona është një gropë e madhe me karbon, nëse digjet i gjithë karboni do të shkojë në atmosferë.

Amazona përmban 90 deri në 140 miliardë tonë metrikë karbon sipas WWF, (Fondi Botëror i Jetës së Egër). Karboni i tepërt në atmosferë është një nga arsyet kryesore të ndryshimit të klimës.

Imagjinoni sikur i gjithë ky karbon të çlirohet në atmosferë. Do të ishte shkatërruese thotë WWF.

Ajo që kemi mësuar në shkollë është: Pemët thithin karbonin dhe çlirojnë oksigjen. Amazona është e rëndësishme sepse prodhon kaq shumë oksigjen – por nëse këto pemë dhe bimësia shkatërrohet nuk do të ketë më mundësi të thithë më kaq shumë karbon dhe të prodhojë po kaq shumë oksigjen, përcjell Ora News.

Përpara se të binin zjarret, shpyllëzimi dhe shndërrimi i tokës bëri që Amazon të lëshonte deri në 0.5 miliardë tonë metrikë karboni në vit, sipas WWF. Në varësi të dëmeve që janë shkaktuar nga zjarret kjo mund të rritet duke përshpejtuar edhe ndryshimin e klimës edhe më tej.

Në thelb Amazona është një motor i madh hidrologjik

Uji çlirohet nga pemët në atmosferë dhe në oqean përmes lumejve të Amazonës.

Rrymat e oqeanit ndihmojnë në rregullimin e motit, transportimin e ujit të ngrohtë dhe reshjet nga ekuatori drejt poleve, dhe ujin e ftohtë nga polet në në zonat e tropikut. Pa këto rryma, temperaturat rajonale do të ishin shumë më ekstreme.

Përshkak të sipërfaqes së madhe ajo çliron shumë ujë përmes avullimit. Nëse ne humbim një pjesë të saj do të thotë më pak avullim cka do të thotë se kontribuon në më pak stabilizim të klimës tonë.

Në këmbim do të kemi mot me temperatura ekstreme së bashku me thatësira të mëdha dhe ndryshime në sezonalitetin në rajon, thotë WWF ( World Wildlife Fund, Fondi Botëror i Jetës së Egër)

- Advertisement -

Më Shumë

Dëmet nga reshjet e shiut në Suharekë, Muharremaj sot del me vendim për vlerësimin e tyre

Janë shkaktuar dëmë të shumta, nga reshjet e shiut mbrëmë në Komunën e Suharekës. Kryetari, Bali Muharremaj sot do të dal me një vendim për...

Marina heq dorë nga flokët bjonde, nuk njihet fare me ‘look’-un e ri

Marina Vjollca është një ndër moderatoret më të dashura për publikun shqiptar. Prej kohësh në botën e televizionit, Marina e kemi parë me një...

Haxhillëku, asnjë pelegrin nuk është infektuar me COVID-19

Ministria e Shëndetësisë e Arabisë Saudite ka deklaruar se asnjë pelegrin që ka marrë pjesë në haxhillëkun e këtij viti nuk është infektuar me...

Kryetari i Rahovecit me mesazh prekës për vëllanë që i vdiq nga coronavirusi

Pas vdekjes së vëllait të tij si pasojë e Covid-19, Kryetari i Komunës së Rahovecit, Smajl Latifi, ka thënë se nuk e besuan se...

Liqeni i Lepurit në Shëngjergj, një nga bukuritë e Malësisë së Tiranës

Liqeni i Lepurit në fshatin Shëngjergj, shumë pak kilometra larg Tiranës, është kthyer në një destinacion për të apasionuarit pas hiking. Ministri i Turizmit dhe...

Policia në Prizren: I kemi mbyllur 12 lokale në qendrën tregtare “Galeria”

Policia në Prizren dhe Inspektorët komunal kanë mbyllur 12 lokale afariste në këtë qytet. Përmes një komunikate për media policia njofton se mbrëmë gjatë kryerjes...

Prizren: Dënohet i akuzuari për dhënie të 20 eurove ryshfet

Gjykata Themelore në Prizren, të premten, ka shpallur aktgjykim dënues ndaj të akuzuari për dhënie të ryshfetit, Adem Curra. Ai është dënuar me 1 vit...

Prizren, 5 aktakuza kundër pesë personave

Prokurori i Shtetit ka njoftuar se gjatë 24 orëve të fundit nga Prokuroria Themelore në Prizren janë ngritur pesë aktakuza kundër pesë personave për...

Izolohen të gjithë personat që kanë pasur kontakt me Hotin në Dragash

Kryeministri i Kosovës, të dielën ka vizituar disa kompani në Dragash, izolohen personat që kanë pasur kontakt Të dielën Kryeministri Hoti së bashku me një...

Me 8 000 vetura e me 50 autobusë, 30 mijë shtetas të Kosovës në fundjavë në Shqipëri

Gjatë fundjavës rreth 30 mijë qytetarë të Kosovës zgjodhën ta vizitojnë bregdetin e Shqipërisë. Atje të gjithë këta vajtën me 8 000 vetura dhe...

Nuk respektuan vendimet e Qeverisë, ndalohen tetë persona në Prizren

Policia e Kosovës gjatë 24 orëve të fundit ka ndaluar 8 persona në Prizren, të cilët nuk kanë respektuar vendimet e qeverisë për luftimin...

Morena Taraku: Më pëlqejnë mesazhet e ish-të dashurve të mi kur ata dëshirojnë një shans të dytë

Morena Taraku, modelja dhe këngëtarja e njohur shqiptare po kalon pushimet e saj në Turqi, nëpërmjet rrjetit social Instagram ka postuar nja foto provokative...

13 të vdekur nga COVID-19 brenda 24 orëve të fundit

Instituti Kombëtar i Kosovës ka njoftuar se brenda 24 orëve të fundit kanë vdekur 13 persona. Numri i vdekjeve në total ka shkuar në...

Vdes një qytetare nga Theranda, ishte e infektuar me COVID-19

Ka ndërruar jetë një qytetare nga Theranda, e cila ishte e infektuar me COVID-19. Lajmin e ka bërë të ditur drejtoresha e Shëndetësisë në Suharekë,...

Suharekë: “Jetimat e Ballkanit” ndajnë mish për 300 familje

Shoqata humanitare “Jetimat e Ballkanit” kanë ndarë nga pesë kilogramë mish për 300 familje të Suharekës të cilat janë në gjendje jo të mirë...

15 vdekje nga koronavirusi në 24 orët e fundit në Kosovë

15 vdekje nga koronavirusi janë regjistruar në 24 orët e fundit në vend, Lajmin e ka bërë të ditur Instituti Kombëtar i Shëndetit Publik, përmes...

Lajmet e Fundit

Mozzik anulon edhe tubimin në Prizren për shkak të masave kundër koronavirusit

Këngëtari Mozzik nuk do të jetë i pranishëm sot në Prizren. Kështu u njoftua pak më parë për shkak të moslejimit të grumbullimit të...

Vetaksident në hyrje të Malishevës

Para më pak se një orë në hyrje të Malishevës një shofer i një automjeti është vetaksidentuar duke rënë në kanalin e ujërave atmosferike,...

Duke ndodhur: Zyrtarët e Qeverisë publikojnë foto duke ekzekutuar 170 eurot për punëtorët

Zëvendësministri në Ministrinë e Financave, Agim Krasniqi, ka publikuar një fotografi në rrjetin social Facebook, ku shihen teksa zyrtarët e Qeverisë po ekzekutojnë 170...

BRE – një pasthirrmë e çuditshme

Shkruan: Prof. Gani Rudaj E vetmja shkencë shoqërore që merret me tërësinë e rregullave të ndryshimit të trajtave të fjalëve në një gjuhë si...

12 të vdekur me COVID-19 në 24 orët e fundit

Ka shkuar në 315 numri i të vdekurve me COVID-19 në 24 orët e fundit. Dje ishin 303 të vdekur kurse sot është njoftuar edhe...