12.8 C
Prizren
E mërkurë, 21 Tetor, 2020

Pylli tropikal i Amazonës po digjet, lexoni çfarë do të thotë kjo për botën

Mushkëria e planetit, pylli tropikal i Amazonës po digjet me një rritëm tepër të lartë. Sipas autoriteteve, vetëm që nga e enjtja e kaluar janë zbuluar mbi 9,500 zjarre nga satelitët. Qeveria dhe organizatat e mjedisit po fajësojnë njëra tjetrën për gjendjen.

Për të kuptuar se çfarë do të thotë për mjedisin dëmtimi i këtij pylli lexoni me tej.

Pylli tropikal i Amazonës është një mrekulli ekologjike. Është zona më e madhe pyjore që i ka mbetur botës dhe është sa dy herë sipërfaqja e Indisë.

Është shtëpia e të paktën 10% e biodiversitetit tonë, prodhon 20% të oksigjenit në botë dhe ndihmon për të rregulluar temperaturat e të gjithë planetit.

Pa të ndryshimet klimatike mund të bëhen të pakthyeshme.

Të dhënat satelitore, të publikuara nga Instituti Kombëtar për kërkime Hapësinore, kanë treguar rritje të shifrave të zjarrit për 84 për qind këtë vit, krahasuar me një vit më parë.

Një gropë karboni

Amazona është një gropë e madhe me karbon, nëse digjet i gjithë karboni do të shkojë në atmosferë.

Amazona përmban 90 deri në 140 miliardë tonë metrikë karbon sipas WWF, (Fondi Botëror i Jetës së Egër). Karboni i tepërt në atmosferë është një nga arsyet kryesore të ndryshimit të klimës.

Imagjinoni sikur i gjithë ky karbon të çlirohet në atmosferë. Do të ishte shkatërruese thotë WWF.

Ajo që kemi mësuar në shkollë është: Pemët thithin karbonin dhe çlirojnë oksigjen. Amazona është e rëndësishme sepse prodhon kaq shumë oksigjen – por nëse këto pemë dhe bimësia shkatërrohet nuk do të ketë më mundësi të thithë më kaq shumë karbon dhe të prodhojë po kaq shumë oksigjen, përcjell Ora News.

Përpara se të binin zjarret, shpyllëzimi dhe shndërrimi i tokës bëri që Amazon të lëshonte deri në 0.5 miliardë tonë metrikë karboni në vit, sipas WWF. Në varësi të dëmeve që janë shkaktuar nga zjarret kjo mund të rritet duke përshpejtuar edhe ndryshimin e klimës edhe më tej.

Në thelb Amazona është një motor i madh hidrologjik

Uji çlirohet nga pemët në atmosferë dhe në oqean përmes lumejve të Amazonës.

Rrymat e oqeanit ndihmojnë në rregullimin e motit, transportimin e ujit të ngrohtë dhe reshjet nga ekuatori drejt poleve, dhe ujin e ftohtë nga polet në në zonat e tropikut. Pa këto rryma, temperaturat rajonale do të ishin shumë më ekstreme.

Përshkak të sipërfaqes së madhe ajo çliron shumë ujë përmes avullimit. Nëse ne humbim një pjesë të saj do të thotë më pak avullim cka do të thotë se kontribuon në më pak stabilizim të klimës tonë.

Në këmbim do të kemi mot me temperatura ekstreme së bashku me thatësira të mëdha dhe ndryshime në sezonalitetin në rajon, thotë WWF ( World Wildlife Fund, Fondi Botëror i Jetës së Egër)

- Advertisement -

Më Shumë

Prizren, 5 raste të reja me COVID-19

Gjatë 24 orëve të fundit, në Laboratorin e Mikrobiologjisë Molekulare në IKShPK dhe laboratoret private me metodën RT-PCR, janë testuar gjithsej 1028 mostra të...

Prizren: Është mbajtur shqyrtimi i dytë fillestar kundër të akuzuarve për veprën penale mashtrimi

Në Gjykatën Themelore në Prizren është mbajtur shqyrtimi i dytë fillestar kundër Mirjeta Zylfiu dhe Jesmiri Ponik, të cilit po akuzohen për veprën penale...

Lepurushja e Playboy ‘shqetëson’ Instagramin

Modelja 23 vjeçare nga Kanadaja, Lexi Wood nuk ndalet së ngacmuari 1 milion ndjekës në Instagram me pozat e saj të nxehta. Lexi Wood nga...

Kuvendi mban dy seanca plenare, sërish në rend dite Projektiligji për UÇK-në

Deputetët e Kuvendit të Kosovës do të mblidhen sërish sot për dy seanca plenare. Në orën 10:00 do të vazhdojë seanca e javës së kaluar...

Testamenti: letra e lamtumirës nga Che Guevara, fëmijëve të tij…

Nga Che Guevara Të dashur Hildita, Aleidita, Camilo, Celia dhe Ernesto Nëse e lexoni këtë letër një ditë, do të thotë se nuk jam më gjallë....

Haskuka thotë se Komuna që dy vjet është në pritje të një vendimi të Qeverisë

Kryetari i  Prizrenit, Mytaher Haskuka, ka shkruar se që nga vitit 2018 Komuna  është në pritje që 40 hekratë nga AKP-ja të kalojnë në...

Djali i të ndjerit dëshmon në rastin ndaj ish-komandantit “Molla e Kuqe” i akuzuar për krime lufte

Të mërkurën, në Gjykatën Themelore në Prizren, ka vazhduar gjykimi ndaj ish-komandantit të UQK-së,  Remzi Shalës, i akuzuar për krime lufte. Në këtë seancë e...

Finem tregon se kujt këngëtare do t’i jepte puthjen e parë

Finem, aktualisht një nga reperët më të njohur në treg, i ftuar në emisionin ‘Shiko kush luan’, u vendos përballë një tabele me personazhe...

Lëndohet rëndë një punëtor në Prizren

Një punëtor është lënduar rëndë derisa ishte duke punuar në një shtëpi në Prizren. Dje rreth orës 08:40, një punëtor teksa ishte duke punuar në...

Tre anëtarë të një familje vdesin në aksident trafiku në Gjermani derisa po ktheheshin nga Kosova në Zvicër

Tre anëtarë të një familje nga Kosova kanë humbur jetën në Gjermani sot në një aksident trafiku. Ata ishin duke u kthyer nga Kosova ku...

Ngritet aktakuzë ndaj ish-kryeshefit të PTK-së, Shyqyri Haxha

Prokuroria Themelore në Prishtinë, Departamenti i Përgjithshëm–Njësia për Krime Ekonomike dhe Korrupsion, ka ngritur aktakuzë kundër të pandehurit me inicialet Sh. H., ish-Kryeshef Ekzekutiv...

Lajm i keq nga kufiri: Mërgimtarëve nga Kosova po ia kthejnë specat për turshi autoritetet

Shumë mërgimtarë nga shumë vende të Evropës kanë ardhur të vizitojnë Kosovën. Muaji tetor ishte muaji që kishte numër të madh të diasporës shqiptare...

Suharekë: Lëndohet një person në vendin e tij të punës

Në fshatin Shirokë të komunës së Suharekës një person derisa ishte duke punuar në vendin e tij të punës ka pësuar lëndim të rëndë...

Qeverisë i kërkohet ndryshimi i Projektligjit për Rimëkëmbjen Ekonomike, bizneset presin programe të veçanta

Oda Ekonomike e Kosovës (OEK) e sheh si të vonuar votimin në lexim të parë të Projektligjit për Rimëkëmbjen Ekonomike, raporton Ekonomia Online. Kryetari i...

Haskuka e Berisha përplasen mes vete

Kryetari i Prizrenit, Mytaher Haskuka dhe zëvendësministëri i Ministrisë së Punëve të Brendshme, Zafir Berisha janë përlasur mes vete në rrjetin social Facebook. Haskuka e...

Dua Lipa lanson koleksionin e tretë me “Pepe Jeans”

Dua Lipa ka një bashkëpunim të suksesshëm me markën e njohur të veshjeve “Pepe Jeans”. Bukuroshja shqiptare, së fundmi njoftoi fansat se ka lansuar koleksionin...

Lajmet e Fundit

Skandal: Avullohen mbi dy milionë euro nga Thesari i Shtetit, gjysma dalin jashtë Kosovës

Policia e Kosovës ka njoftuar se ka arrestuar mbrëmë një person, i cili dyshohet se bashkë me dy të tjerë, duke përdorur thesarin shtetëror...

Prizren, 5 raste të reja me COVID-19

Gjatë 24 orëve të fundit, në Laboratorin e Mikrobiologjisë Molekulare në IKShPK me metodën RT-PCR, janë testuar gjithsej 974 mostra të marra nga ShSKUK...

Shtëpia e familjes Rada në Prizren, pjesë e regjistrit të Listës së Trashëgimisë Kulturore në Mbrojtje të përkohshme

Shtëpia e familjes Rada i është shtuar regjistrit të Listës së Trashëgimisë Kulturore dhe ka marr statusin e monumentit në mbrojtje të përkohshme, njofton...

Një vend i pastër, i ndriçuar mirë tregim nga Ernest Hemingway

Ishte vonë dhe në kafene nuk kish mbetur njeri përveç një plaku të ulur nën hijen e gjetheve të pemës që mbulonin ndriçimin elektrik....

Prokuroria Themelore në Prizren zgjedh prokuroren Arjana Shajkovci për anëtare të re të KPK-së

24 prokurorë të Prokurorisë Themelore në Prizren, me vota të fshehta, këtë të mërkurë kanë zgjedhur prokuroren e Departamentit të Krimeve të Rënda në...