15.1 C
Prizren
E martë, 29 Shtator, 2020

Pylli tropikal i Amazonës po digjet, lexoni çfarë do të thotë kjo për botën

Mushkëria e planetit, pylli tropikal i Amazonës po digjet me një rritëm tepër të lartë. Sipas autoriteteve, vetëm që nga e enjtja e kaluar janë zbuluar mbi 9,500 zjarre nga satelitët. Qeveria dhe organizatat e mjedisit po fajësojnë njëra tjetrën për gjendjen.

Për të kuptuar se çfarë do të thotë për mjedisin dëmtimi i këtij pylli lexoni me tej.

Pylli tropikal i Amazonës është një mrekulli ekologjike. Është zona më e madhe pyjore që i ka mbetur botës dhe është sa dy herë sipërfaqja e Indisë.

Është shtëpia e të paktën 10% e biodiversitetit tonë, prodhon 20% të oksigjenit në botë dhe ndihmon për të rregulluar temperaturat e të gjithë planetit.

Pa të ndryshimet klimatike mund të bëhen të pakthyeshme.

Të dhënat satelitore, të publikuara nga Instituti Kombëtar për kërkime Hapësinore, kanë treguar rritje të shifrave të zjarrit për 84 për qind këtë vit, krahasuar me një vit më parë.

Një gropë karboni

Amazona është një gropë e madhe me karbon, nëse digjet i gjithë karboni do të shkojë në atmosferë.

Amazona përmban 90 deri në 140 miliardë tonë metrikë karbon sipas WWF, (Fondi Botëror i Jetës së Egër). Karboni i tepërt në atmosferë është një nga arsyet kryesore të ndryshimit të klimës.

Imagjinoni sikur i gjithë ky karbon të çlirohet në atmosferë. Do të ishte shkatërruese thotë WWF.

Ajo që kemi mësuar në shkollë është: Pemët thithin karbonin dhe çlirojnë oksigjen. Amazona është e rëndësishme sepse prodhon kaq shumë oksigjen – por nëse këto pemë dhe bimësia shkatërrohet nuk do të ketë më mundësi të thithë më kaq shumë karbon dhe të prodhojë po kaq shumë oksigjen, përcjell Ora News.

Përpara se të binin zjarret, shpyllëzimi dhe shndërrimi i tokës bëri që Amazon të lëshonte deri në 0.5 miliardë tonë metrikë karboni në vit, sipas WWF. Në varësi të dëmeve që janë shkaktuar nga zjarret kjo mund të rritet duke përshpejtuar edhe ndryshimin e klimës edhe më tej.

Në thelb Amazona është një motor i madh hidrologjik

Uji çlirohet nga pemët në atmosferë dhe në oqean përmes lumejve të Amazonës.

Rrymat e oqeanit ndihmojnë në rregullimin e motit, transportimin e ujit të ngrohtë dhe reshjet nga ekuatori drejt poleve, dhe ujin e ftohtë nga polet në në zonat e tropikut. Pa këto rryma, temperaturat rajonale do të ishin shumë më ekstreme.

Përshkak të sipërfaqes së madhe ajo çliron shumë ujë përmes avullimit. Nëse ne humbim një pjesë të saj do të thotë më pak avullim cka do të thotë se kontribuon në më pak stabilizim të klimës tonë.

Në këmbim do të kemi mot me temperatura ekstreme së bashku me thatësira të mëdha dhe ndryshime në sezonalitetin në rajon, thotë WWF ( World Wildlife Fund, Fondi Botëror i Jetës së Egër)

- Advertisement -

Më Shumë

Inspektohen supermarketet në komunën e Prizrenit

Drejtoria e Inspektorateve ka bërë inspektimin e supermarketeve në komunën e Prizrenit. Gjatë inspektimit është bërë krahasimi i çmimit të produkteve në reklamacion dhe në...

Naim Qelaj zgjedhet Avokat i Popullit

Kuvendi i Kosovës ka zgjedhur Naim Qelën si Avokat të Popullit.Në seancë gjatë votimit kanë marrë pjesë 93 deputetë, 69 kanë votuar pro tij...

Naim Qelaj sot pranon detyrën si Avokat i ri i Popullit

Sot do të bëhet dorëzim – pranimi i detyrës nga Avokati i deritanishëm i Popullit, Hilmi Jashari tek Avokati i ri i Popullit, Naim...

Valë e re e Covid në Evropë, SHBA arrin në mbi 7 milionë të infektuar

Shtetet e Bashkuara kanë tejkaluar 7 milionë raste të konfirmuara të koronavirusit, ndërsa disa qeveri në Evropë po vendosin kufizime më të rrepta në...

Prizren, shtyhet gjykimi ndaj policit që akuzohet për përvetësim në detyrë

Në Gjykatën Themelore në Prizren, të enjten, ka dështuar të mbahet shqyrtimi gjyqësor ndaj zyrtarit policor Selman Ukzeka, i cili po akuzohet për përvetësim...

Çka po ndodh me pronat e Kosovës në ish-Jugosllavi?

Republika e Kosovës vazhdon të mos ketë qasje në 99 pronat e ndërmarrjeve shoqërore që gjenden në Republikën e Serbisë. Përveç identifikimit të tyre...

Rrëfimi i Mike Tyson për jetën në burg: Lash një punonjëse shtatzënë, të gjithë më jepnin çfarë dëshiroja

Mike Tyson ka rrëfyer se e kishte lënë shtatzënë një punonjëse burgu, derisa po e vuante dënimin për përdhunim. Legjenda e boksit ishte burgosur në...

Historia e veturës së Bekim Fehmiut që po pret shpëtimin

Në vitin 1967, me honorarin e serialit “Odisea”, ku portrizonte heroin homerik, Bekim Fehmiu do ta blente një veturë. Veturën “Pezho 404” aktori ia bëri...

Cilat janë ndryshimet e propozuara për vizat amerikane?

Administrata e presidentit Donald Trump ka propozuar të eliminojë “kohëzgjatjen e statusit” për vizat për studentët ndërkombëtarë, vizitorët e programeve të shkëmbimit dhe ata...

Shqiptari tentoi ta mbyste gruan me tel elektrik në Itali

Një shqiptar 47-vjeçar i cili ishte xheloz jashtë mase në gruan e tij tentoi ta mbyste atë me një tel elektrik. Ngjarja ka ndodhur në...

Prizren/ E vrau policia me plumb në kokë, familja: Djali ynë e meritonte burgun, por jo varrin

Besnik Shala, i njohur me nofkën “Qorri”, u vra të martën në mbrëmje nga ana e zyrtarëve të Policisë së Kosovës në “Lagjen e...

Kurti: LDK dhe PDK po frikësohen nga zgjedhjet, ka ardhur koha e VV’së

Lideri i VV’së, Albin Kurti, ka akuzuar LDK’në dhe PDK’në se po u frikësohen zgjedhjeve të reja në nivel të Kosovës por edhe nëpër...

Suharekë: Aprovohet marrëveshja për pranimin e fajësisë, dënohet me kusht i akuzuari për rrezikim të trafikut publik

Gjykata Themelore në Prizren, dega në Suharekë, të mërkurën, e ka dënuar me burgim në kohëzgjatje prej një viti Mursel Kolgecin, për rrezikim të...

Misteri i helmimeve ruse

Qeveria amerikane po synon që të shtyjë publikimin e më shumë se 1,000 faqeve të dosjes së lidhur me dyshimet për helmim të aktivistit...

Zafir Berisha tregon publikisht passwordin e Facebook’ut e tij

Koordinatori Nacional për Siguri Kibernetike në Kosovë, Zafir Berisha, ka treguar në emisionin DPT te Fidani të T7 se cili ishte fjalëkalimi i tij...

Masat e reja ndaj COVID-19, s`ka më orë policore në Prizren

Ora Policore është hequr nga të gjitha komunat në vend, nga vendimi i fundit i Qeverisë së Kosovës për masat e reja në parandalimin...

Lajmet e Fundit

Arrestohen dy mashtrues në Malësi të Re të Prizrenit

Dy persona të dyshuar për mashtrim janë arrestuar në fshatin Malësi e Re të Prizrenit. Ata, janë dërguar në mbajtje për 48 orë. “Njësiti policor ka...

Çka po ndodh me pronat e Kosovës në ish-Jugosllavi?

Republika e Kosovës vazhdon të mos ketë qasje në 99 pronat e ndërmarrjeve shoqërore që gjenden në Republikën e Serbisë. Përveç identifikimit të tyre...

Afro 350 mijë qytetarë të Kosovës kanë vizituar Shqipërinë gjatë muajit gusht

Në Ditën Ndërkombëtare të Turizmit, ministri i Turizmit i Shqipërisë, Blendi Klosi, ka thënë se Shqipëria ia ka dalë ta përmbyllë me sukses një...

Shqiptohen 482 gjoba për mos respektim të masave ndaj COVID-19

Gjatë 24 orëve të fundit ka ndodhur një aksident trafiku dhe 6 me të lënduar si dhe 31 aksidente trafiku me dëme materiale. Vetëm brenda...

Bilanci i COVID-19 në Kosovë: 15 mijë e 520 raste pozitive, 1 mijë e 475 raste aktive

Numri total i rasteve pozitive është 15.520 raste nga 66.624 persona të dyshimtë në virusin SARS-CoV-2 dhe 625 raste të vdekjes. Gjatë 24 orëve të...