-1.7 C
Prizren
E shtunë, 28 Nëntor, 2020

Rexhep Smajlaj-mjeshtër i vargut dhe fjalës së bukur shqipe

Besim Muhadri

Po bëhen dhjetë vite që kur nga panteoni i letërsisë sonë u shua poeti Rexhep Smajlaj. Dhjetë vjet nga ikja e poetit, mikut tonë të shtrenjtë dhe njeriu i urtë, mjeshtrit të fjalës së gdhendur poetike. Vdekja e e bacës Rexhë atëbotë pati ndodhur vetëm vetëm pak ditë para se të ndërronte jetë edhe një poet tjetër, bardi i letrave tona Din Mehmeti. Ikjet e dy miqve tanë të mirë për ne dhe për letërsinë tonë ishin dy humbje të njëpasnjëshme. Ikja e tyre na shkaktoi dhembje shpirti dhe mungesë të përhershme.

Dhe vërtet Rexhep Smajlaj ishte një njeri i urtë, i cili atë urti, me plot maturi, mundohej ta përçonte edhe te të tjerët. Pa imponime, pa ngarkesa dhe pa pretendime. Ishte njeri që ma maturinë e fjalës e të mendimit rrëmbente me vete edhe të tjerët. Ata që e lexonin dhe ata që e dëgjonin. Ata që e donin dhe ata që nuk dinin ta donin e ta vlerësonin sa duhet. Por këta të fundit, kam përshtypjen se ishin të rrallë.

Kur flasim për poezinë e Rexhep Smajlajt, duhet të dijmë se ai, edhe pse në moshë bukur të shtyrë filloi të botonte, por jo edhe të shkruante, sepse shkrimin ai e kishte pasion. Dhe brenda një periudhe të shkurtër arriti të krijojë personalitetin e tij letrar. Botoi disa përmbledhje me poezi, për të rritur e fëmijë.

Filozofia poetike e Rexhep Smajlajt ishte e ndërtuar mbi një koncept thellësisht të mbështetur në traditën tronë letrare, kulturore dhe historike.

Poezia e këtij krijuesi, e sidomos ajo që ka për subjekt historinë dhe traditën tonë që nga lashtësia e këtej, është një poezi e kultivuar mjeshtërisht, e mbushur ndjenjë dhe dashuri atdheu. Një poezi, që sa të shpie në të kaluarën e lashtë, aq edhë në të sotmen.

Kjo nënkupton se shqetësimet poetike të Rexhep Smajlajt ngërthejnë në vete një gamë të gjerë tematike, motivore, por edhe kohore, që na jep të kuptojmë se poeti vazhdimisht “gërrmonte” në shpirtin dhe traditën kulturore dhe historike të popullit të tij. Ndonëse, në ndojë rast, poezitë e tij kanë përmbajtje apo edhe “tingëllim” didaktik, ato, megjithatë, janë krijime që domemos na kujtojnë një poet të përmasave të përkushtimit të vazhdueshëm dhe të avancuar në gdhendjen e fjalës së bukur shqipe dhe mendimit të thellë filozofik, gjithsesi shqip.

Kur flasim për Rexhep Smajlajn, vazhdimisht duhet të kemi parasysh një krijues të vërtetë e të vëmendshëm, që para lexuesit arriti të servojë një varg të gdhendur mirë dhe të motivuar.

Kjo na tregon se poezia e tij është një poezi e kujtesës sonë historike, e mbështetur thellësisht në trashëgiminë tonë kulturore dhe gjuhësore, rrënjët e së cilës gjithësesi duhet kërkuar te tradita.

Poezia e Rexhep Smajlajt, ishte një poezi, përmes së cilës poeti duke gjetur mbështetje në traditën e kombit të tij, mëtonte të arrinte të ndërtonte me sukses edhe të sotmen, duke i vënë bazat edhe të sendërtimit të së ardhmes.

Ajo është një poezi e cila lexohet lehtë dhe dëshirueshëm, jo për shkak të mungesës së thellësisë së saj, por pikërisht për shkak të këtyre atributeve që përmendëm më lart. Pra për shkak të mendësisë së qartë poetike, të një figuracioni të gjetur lehtësisht dhe shumë të qëlluar, që i jep poezisë së tij sharmin e një poezie të ndërtuar mirë dhe mjeshtërisht, që do t’ia kishin lakmi edhe poetët më të mëdhenj.

Në fund të fjalës ime në këtë përvjetor të ikjes në amshim të poetit dhe njeriut Rexhep Ramë Smajlaj, më duhet të them sinqerisht dhe bindshëm se poezia e tij është një poezi që ngjall emocione dhe reaksione artistike.

Një poezi në të cilën krijuesi shpërfaq një kulturë të trashëguar nga pararendësit e tij hasjanë, apo edhe një poezi e cila shfaq para nesh dimensionin dhe kulturën e shkrimit shqip, të mendimit shqip. Ajho është, para së gjithash, poezi e krijuar nga një inelektual dhe krijues shumë i kujdesshëm, që dinte të tjerrte mirë mendimin, që dinte të gdhendte dhe të latonte mirë fjalën, ndaj së cilës ndiente përgjegjësi absolute.

Prandaj, me të drejtë mund të konkludojmë se poezia e Rexhep Smajlajt është, para së gjithash, një poezi e mendimit, një poezi e reflektimit dhe e një poezi e absorbimit. Një poezi thellësisht e motivuar e frymëzuar, por edhe e elaboruar gjatë në laboratorin poetik të vetë krijuesit të saj.

(Lexuar në Prizren, më 29 tetor 2020, me rastin e 10-vjetorit të ikjes në amshim të poetit Rexhep Smajlaj)

- Advertisement -

Më Shumë

Qeveria: E hëna do të jetë ditë e rregullt e punës

Qeveria e Republikës së Kosovës, ka sqaruar se dita e hënë, 30 nëntor 2020, do të jetë ditë e rregullt e punës. “Në të gjitha...

Dy vdekje në Rahovec, një në Suharekë nga Covid-19

Gjatë 24 orëve të fundit, në Laboratorin e Mikrobiologjisë Molekulare në IKShPK me metodën RT-PCR, janë testuar gjithsej 1.651 mostra të marra nga ShSKUK...

Shkrimtari që refuzoi paratë e Çmimit Nobel

Shkrimtari George Bernard Shaw më 18 nëntor të vitit 1926, refuzoi të pranojë paratë për Çmimin Nobel që kishte fituar. Ai kishte thënë: “Unë mund...

Dumoshi për vdekjen e Ismet Pejës: Kemi humbur një njeri e një artist të papërsëritshëm

Ka vdekur sot ikona e muzikës popullore Ismet Peja. Lajmi për vdekjen e tij është bërë i ditur nga djali i Ismet Pejës, Visari,...

Si është gjendja me Covid-19 në Prizren, flet kryetari Haskuka

Kryetari i komunës së Prizrenit, Mytaher Haskuka në emisionin ‘’Mëngjesi me Arben Ahmetin’’ në televizionin Kanal 10 ka thënë se sa i përket pandemisë...

Për 10 ditë, mbi 2 mijë gjoba u shqiptuan në Gjakovë, Rahovec e Malishevë

Policia e Kosovës ka njoftuar se në Gjakovë, Rahovec dhe Malishevë që nga 13 nëntori, ka shqiptuar 2 mijë e 45 dënime mandatorë, si...

Teksti i shkëlqyer i ushtrimeve gramatikore

Shkruan: Prof. Gani Rudaj Shumëherë dëgjojmë se lëndët si: matematika, fizika, kimia dhe gjuha ( gramatika ) janë të vështira për t`u mësuar. Këtë thënieje...

Aktorët e njohur akuzohen se kanë fëmijë së bashku fshehurazi

Aktorët e filmit të njohur “Fifty Shades of Grey”. Jamie Dornan dhe Dakota Johnson janë dy aktorët kryesorë të filmit “Fifty shades of Grey”, film...

Prizreni në një rikthim të vlerave kulturore me manifestimin “Shpata e Fjalës”

Nue Oroshi Prizreni qyteti i cili historikisht ka një traditë të gjatë të vlerave kulturore në shumë lëmi të jetës kulturore si në art,poezi,prozë dhe...

Arrestohen dy të mitur në Suharekë, shantazhuan duke ia kërkuar 150 euro një personi që të mos ia publikonin disa foto

Policia e Kosovës ka njoftuar se ka arrestuar dy të mitur në Suharekë. Sipas njoftimit 24-orësh të policisë, pas një pune hetimore janë arrestuar këta...

Prizren, 27 raste të reja nga Covid-19 në Prizren

Gjatë 24 orëve të fundit, janë shëruar 391 pacientë derisa numri i përgjithshëm i të shëruarve deri më sot është gjithsej 22.137 raste, kurse...

Dështon të mbahet seanca për rastin e vrasjes së rëndë në Suharekë

Ka dështuar të mbahet seanca e paraparë për sot në Gjykatën Themelore në Prizren, për vrasjen e tanimë të ndjerit Abedin Bytyqi, që kishte...

Nuk kalon projektligji për Rimëkëmbje Ekonomike e as Buxheti për vitin 2021

Në mungesë të kuorumit në Komisionin për Buxhet dhe Transfere, votimi i Projektligjit mbi ndarjet buxhetore për buxhetin e vitit 2021 dhe raporti me...

Prizren, 6 muaj burg për vjedhjen e veturës që kishte marrë me qira

Gjykata Themelore në Prizren, Departamenti i Përgjithshëm, ka dënuar sot me gjashtë muaj burg të akuzuarin B.B., për shkak të vjedhjes së një veture,...

Ky do të jetë trajneri i ri i Kosovës U21

Federata e Futbollit e Kosovës pritet që të bëjë ndryshime sa i përket trajnerëve në grupmoshat e reja të Përfaqësueses së Kosovës. FFK-ja ka vendosur...

Dita e alfabetit të gjuhës shqipe

Sot është dita e Alfabetit Shqip, i cili u unifikua 112 vjet më parë në Kongresin e Manastirit. Kjo festë është paralajmëruar të jetë tradicionale dhe...

Lajmet e Fundit

Nis peticioni online i bizneseve: Të deklarojmë tatimet por mos t’i paguajmë deri në miratimin e Pakos së Rimëkëmbjes

Dështimi i aprovimit të Ligjit për Rimëkëmbje Ekonomike në Kuvend, ka dëmtuar edhe më shumë bizneset që janë goditur nga pandemia e COVID-19. Për këtë...

Suhareka nuk i bindet Qeverisë Hoti, e bën pushim për 28 nëntor

Sot në orët e mbrëmjes kryeministri i Republikës së Kosovës, Avdullah Hoti, përmes nj? shkrimi ka bërë të ditur se dita e hënë është...

Këta janë lojtarët e rinj më të shtrenjtë në botë

Mediumi i njohur gjerman, Transfermarkt, ka bërë publike listën e 18 vjeçarëve më të shtrenjtë në botën e futbollit. Pësoi një dëmtim të rëndë që do...

Për dy javë mbyllet për qarkullim rruga Prizren – Gjakovë

Ministria e Infrastrukturës përmes një komunikate për media ka njoftuar se të dielën do të mbyllet për qarkullim rruga Prizren – Gjakovë deri më...

12 të vdekur për 24 orë nga COVID-19

Gjatë 24 orëve të fundit, në Laboratorin e Mikrobiologjisë Molekulare në IKShPK dhe laboratoret private me metodën RT-PCR, janë testuar gjithsej 1.827 mostra të...