Sistemi i drejtësisë në përgjithësi thuajse tanimë është “dorëzuar” krejtësisht përballë politikës dhe pushtetarëve interferues e kërcënues, të cilët po riciklohen për të mbajtur drejtësinë të dominuar nga interesat e tyre të inkriminuar. Kështu të paktën kanë vlerësuar analistët dhe njohësit e kësaj fushe, të cilët kanë veçuar se një drejtësi e tillë, veç të tjerash, po e rrënon edhe ardhmërinë e vendit dhe duke hedhur përtokë imazhin e tij si dhe nuk po e lë Kosovën që të ecë para në asnjë aspekt, pa zhvillim ekonomik dhe pa mirëqenie për qytetarët.

Ndaj, është shtuar edhe dilema se a janë njerëzit e politikës dhe mafiooligarkisë ata të cilët e ‘bëjnë’ ligjin, e shkelin atë pa pasur kush t’u dalë para, por edhe shpeshherë qëndrojnë mbi ligjin, ngase kemi një sistem të drejtësisë të ‘kalbur’, që nuk ofron asnjë shpresë e perspektivë për vendin dhe qytetarët e tij ? Deputeti nga radhët e koalicionit në pushtet, nga LDK-ja, Adem Salihaj, në një prononcim për gazetën “Kosova Sot”, ka thënë se mungesa e shtetit ligjor është pasojë e sundimit të krimit të organizuar dhe mafisë politike jo vetëm në drejtësi, por edhe në të gjitha sferat e tjera të jetës në Kosovë.

” Një sistem i korruptuar i drejtësisë shuan çdo perspektivë në Kosovë, sepse ai përfshin institucionet e shtetit, zhvillimin ekonomik, integrimet euroatlantike dhe çdo sferë tjetër të jetës, derisa sistemi i drejtësisë, mafio- politika, krimi i organizuar dhe oligarkët janë të lidhur ngushtë dhe e pamundësojnë perspektivën e jetesës në Kosovë”, ka potencuar deputeti Adem Salihaj.

Drejtësia e ndikuar

Analisti Naim Kelmendi shprehet se kjo gjendje e gjyqësorit, por edhe përgjithësisht e sistemit të drejtësisë është për t’u rishikuar se ku duhet shëruar ‘sëmundjen’ e tij, dhe kjo, sipas tij, duke u reformuar me njerëz e kuadro të afta e të përgjegjshme dhe me integritet moral e profesional, duke hequr kësisoj, siç tha Kelmendi, nga këto institucione ata gjyqtarë e prokurorë, të cilët janë inkuadruar që një kohë të gjatë nëpër sektorë të ndryshëm të sistemit të drejtësisë, derisa e kaluara e tyre, përveçse është e dyshimtë, ata nuk kanë bërë thuajse asgjë në drejtim të avancimit dhe të zhvillimit të drejtësisë, ngase, veç të tjerash, kanë dështuar edhe në zgjidhjen e shumë lëndëve që po ‘flenë’ në sirtarë tash e një kohë të gjatë. Por, sipas tij, njerëzit e tillë po ashtu nuk i japin askujt llogaridhënie për mospërgjegjësitë e tyre dhe për mospunën e tyre, duke e sjellë për rrjedhojë gjendjen thuaja kolapsike të mosgjykimit të lëndëve. Nisur nga kjo, Kelmendi nënvizon se thuajse tanimë sikurse sistemi i drejtësisë përgjithësisht është “dorëzuar” krejtë- sisht përballë politikës dhe pushtetarëve interferues e kërcënues, të cilët po riciklohen për të mbajtur drejtësinë të dominuar nga interesat e tyre të inkriminuar.

” Pra, mjerisht gjendja e tillë lë shumë për të dëshiruar në funksionimin, efikasitetin dhe zhvillimin e sistemit të drejtësisë në Kosovë, derisa në anën tjetër ky është edhe treguesi më i mirë se sa larg standardit evropian është drejtësia jonë”, tha ai

Trekëndëshi – avokatë, prokurorë dhe gjykatës, i cili do të duhej të ishte njëra nga shtyllat më të forta të shtetit të ri të Kosovës në luftimin e të këqijave dhe vendosjen në mënyrë meritore të drejtësisë për të gjithë qytetarët e vendit njësoj, për fat të keq që nga paslufta e deri më sot ka vazhduar të çalojë, duke mos qenë në nivel asnjëra nga këto tri hallka me rëndësi për secilin shtet. Të paktën, kështu vlerësojnë analistët dhe njohësit e kësaj fushe. Analisti dhe njohësi i fushës së drejtësisë në vend, Muhamet Kelmendi, në një prononcim për gazetën “Kosova Sot” ka thënë se të tre mekanizmat, sikurse është prokuroria, gjykatat dhe avokatia në Kosovë janë instrumente, të cilat në një mënyrë apo tjetrën gjenden në duart e shtetit dhe veprojnë mbi bazat, të cilat i ka pushteti shtetëror, derisa, sipas tij, edhe keqpërdorimet e pozitave të tilla janë të mundshme, pikërisht nga fakti se te mekanizmat në fjalë përfshirë edhe policinë ndërlidhen njëra me tjetrën dhe i ndihmojnë njëra-tjetrës.

“Dyshohet se ka raste kur një gjykatës, një prokuror apo një polic ose hetues i drejtohet klientit të vet, duke i thënë se është mirë të shkosh ta marrësh këtë apo atë avokat, pasi ka lidhje me të dhe nëpërmes këtyre pastaj është ajo përqindja që ndahet midis strukturave të tilla të institucioneve, gjë që e dokumenton se kemi të bëjmë kryesisht me instrumente, të cilat nuk janë të lira, po ashtu nuk janë të pavarura, por janë me njerëz, të cilët duhet domosdo të mënjanohen nga skenat e tilla”, theksoi Kelmendi.

Forca e parasë dhe rrjeteve klienteliste

Sipas Kelmendit, kjo dukuri negative mund të shmanget nëpërmes Ligjit mbi spastrimin e figurave të tilla, por, sipas tij, nuk mund të bëjmë spastrimin në polici, pastaj në kuadër të avokatisë, të prokurorisë dhe Gjyqësorit. Ai thotë se këto instrumente dhe këta mekanizma varen nga politika, e që kjo e fundit nëpërmes formave të ndryshme ndikojnë tek ta dhe pastaj kemi çrregullime të tilla ligjore, ku nuk sundon ligji, por sundon fuqia, sundon klientelizmi, oligarkia dhe sundon paraja, ku ai që ka para natyrisht e blen “drejtësinë”.

“Drejtësia nuk blihet, por zgjidhet në dhe mbi baza të ligjit çfarë është e mirë dhe çfarë e dëmshme”, është shprehur profesori Muhamet Kelmendi. Analisti dhe profesori universitar, Mazllum Baraliu, thotë se në shoqëritë tranzicionale dhe post-konfliktuoze të pasluftërave, siç është edhe shteti ynë, është e natyrshme në një mënyrë dhe në një masë që të mos këtë konsolidim të rrjetave të këtyre trendeve demokratike dhe trendeve të mirëfillta të konsolidimit të institucioneve, veçanërisht atyre të drejtësisë dhe gjyqësisë dhe për rrjedhojë, siç tha, të ketë edhe moskonsekuencë, po ashtu të ketë abuzime dhe të ketë korrupsion e papërgjegjësi, ashtu siç po ndodh në shtetin tonë fatkeqësisht.

“Pra, pikërisht ato hallka të ndërlidhura institucionale të lartcekura, trekëndëshi i mësipërm pa dyshim që percepcioni i përgjithshëm pothuajse i opinionit publik dhe i sondazheve të caktuara që mund të jenë bërë në ndërkohë e që janë bërë tregojnë se në raste dhe segmente të caktuara ka edhe ndërlidhje të bashkëpunimit, me qëllim abuzimi në dëm të qytetarit, në dëm të realizimit të të drejtave të qytetarëve në institucionet gjyqë- sore dhe të drejtësisë në mes të shërbimit të avokatisë, natyrisht edhe këtyre hallkave të tjera të gjyqësisë e prokurorisë”, ka theksuar ai/kosova sot/