17.7 C
Prizren
E diel, 7 Qershor, 2020

“Tani nuk është koha të mendoni për atë që nuk keni…”

Me këtë frazë Ernest Heminguej na bën thirrje të mos dorëzohemi, edhe kur pengesat që jeta vë para nesh duken të pakapërcyeshme. Shprehja e sotme është marrë nga romani “Plaku dhe deti” i Ernest Heminguejit, një nga shkrimtarët më të mëdhenj të shekullit XX. “Tani nuk është koha të mendoni për ato që nuk keni. Mendoni se çfarë mund të bëni me atë që keni”.                 

Ernest Heminguej, shkrimtari në frontin e jetës. Autor i romanit më të rëndësishëm për Luftën e Parë Botërore: “Lamtumirë armë”, amerikani Ernest Heminguej ka hedhur mbi vete mitin e shkrimtarit-hero, duke u shndërruar në një nga romancierët më të famshëm të shekullit XX. Jeta e tij qe një rrugëtim i kaluar në frontet e luftës, në dyluftime demash, nëpër ekspedita gjuetie, një pjesë e mirë ritreguar përmes një gjuhe esenciale. Ndër sukseset e tij më të mëdha citojmë romanin “Plaku dhe deti” i qendërzuar në marrëdhëniet midis qenies njerëzore dhe natyrës, i cili i dha çmimin “Nobel” për Letërsi në 1954. Është momenti i triumfit të tij më të madh, mirëpo për shkrimtarin hapet faza e fundit e krizës ekzistenciale, e cila e çoi drejt përkeqësimit me alkoolizmin dhe, më në fund, në vitin 1961, në vetëvrasje.

Goditja përfundimtare u mundëson përfytyruesve të parashikojnë zona të errëta atje ku gjithçka ngjan e shndritshme, kurse moralistëve të përkulen para kuptimit të kësaj sfide të fundit. Megjithatë, duhet thënë se ishte shumë i zgjuar; ai e pranonte personazhin, nuk i gjente justifikime bizantine, nuk vinte shumë në dukje ndonjëherë anën karikaturë dhe, në çastet e padurimit, parapëlqente të vepronte sikur të kishte dëshirën e fshehtë për të kaluar caqet e saj dhe, shkurtimisht, të ishte i pabesë. Madje, ndonjëherë i ndodhte të tregonte edhe një farë bashkëfajësie: në ato çaste, ai ishte një lloj Heminguei në katror, ekzibicionist dhe i gëzuar, ndoshta jo edhe pa ndonjë fije tërbimi.

Gjatë një rrëfimi njëherësh fisnik dhe të pikëlluar, ai i shprehet Kurt Singer: “Gjithë shoqëria është si në ring. Mund të mbijetosh vetëm nëse i kthen goditjet dhe unë jam gjithmonë gati, për t’i veshur dorezat e boksit. Sigurisht, që ende merrem me boks. Do të luftoja deri në ditën e fundit dhe, atë ditë, do të luftoja kundër vetvetes, për ta pranuar vdekjen si diçka të bukur, të njëjtën bukuri që shohim të diel pas të diele, në arena. Kur të dorëzohem, turma do të më sodisë  me të njëjtin interes  mospërfillës si putanat, kur ato sodisin demin”. 

Nëse do të dëshironim me ­çdo kusht të kërkonim çelësin e qëndrimit në këto fjalë, nuk do zbulonim tjetër veç temës së vetmisë së lavdishme, të pathyeshmërisë, të shembullit që i jep njerëzimit mahnitës, të betejës së nevojshme, burrëri, sfidës ndaj vdekjes. Nuk duhet të mashtrohemi: gjithmonë drejt kësaj teme kthehet biseda e Hemingueit, si në një parabolë të përjetshme, me gjithë mijëra variantet e tij.

“Plaku dhe deti”

Pas tetëdhjetë e katër ditësh, gjatë së cilës ai nuk qe në gjendje të kapte gjë, plaku Santiago gjen forcën të rikthehet në det: kjo përpjekje e re peshkimi ripërtërin përgatitjen e tij si peshkatar dhe vulos fillimin simbolik. Në gjuetinë e dëshpëruar me një peshk shpatë të madh në Karaibe, në një betejë me duar gati të zhveshura kundër peshkaqenëve, që njëri pas tjetrit i rrëmbejnë në të njëjtën kohë një copë nga gjahu i tij, duke i lënë vetëm simbolin e fitores dhe mallkimin përfundimisht të mposhtur. Santiago krijon, ndoshta për herë të parë, një miqësi të vërtetë me forcat e papërmbajtshme të natyrës. Dhe mbi të gjitha gjen brenda vetes shenjën dhe praninë e guximit të vet, arsyetimin e një jete të tërë. Kush më mirë se Santiago refuzon të dallojë fitoren nga disfata, triumfin nga dështimi, këto dy gjendje shpirtërore të cilat, si në jetë ashtu edhe në të shkruar, Heminguei është mishërimi vetë? Shkrimtari, me të arritur njëfarë lartësie dhe njëfarë dhuntie te vetvetja, përfundon duke u bërë një trup i vetëm me veprën: ai e vazhdon, merr përgjegjësitë, merr frymë njëherazi me të. Që të dy janë, në përfytyrim si në arsyetim, gjithnjë e më shumë të pazbërthyeshëm./Konica.al

- Advertisement -

Më Shumë

Detaje rreth personit të infektuar me COVID-19 në Tupec të Prizrenit

Pas një jave në Prizren rikthehen rastet e reja me coronavirus në Prizren. Drejtori i Shëndetësisë në këtë komunë, Visar Shehu ka thënë për RTV...

Selimi: VV-ja më e fortë se kurrë, s’ka përçarje brenda partisë

Shefi i Grupit Parlamentar të Lëvizjes Vetëvendosje, Rexhep Selimi në një intervistë për Ekonomia Online, ka thënë se kjo është edhe më e fortë...

Shaqir Totaj: 1 Qershori, një ditë festive

Shaqir Totaj uroi fëmijët për festën e 1 Qershorit, duke thënë që dhurata më e madhe e kësaj shoqërie janë fëmijët. Sipas Totajt, 1 Qershori,...

Malisheva mbetet me vetëm një rast aktiv me COVID-19

Në Komunën e Malishevës deri më tani janë shëruar 75 persona të prekur me COVID-19 dhe ka mbetur vetëm edhe një rast aktiv. Edhe...

Raportohet për dëmtim të pronës private në fshatin Sopijë të Suharekës

Pasditen e së mërkurës, në fshatin Sopijë të Komunës së Suharekës, është raportuar për dëmtim të një prone private. Kjo është bërë e ditur nga...

Hoti sot merr detyrën, Kurti nuk do të marrë pjesë në ceremoni

Avdullah Hoti edhe zyrtarisht sot do të marrë detyrën e tij si kryeministër i ri i vendit. Pas votimit të djeshëm në Kuvend me 61...

Rasti i parë në Shqipëri/ Si u riinfektua mjeku me COVID-19 pas 3 muajsh

Në 24 orët e fundit u shënuan 20 raste të reja me koronavirus, mes tyre edhe një personel mjekësor. Mjeku është riinfektuar për herë të...

Reperja shqiptare, imazh i ri i markës amerikane të veshjeve

Loredana është kthyer në një reperet më të suksesshme në tregun muzikor shqiptar, dhe jo vetëm. Së fundmi, reperja ka bërë me dije se...

Për një javë në Kosovë u shtuan më shumë se 50 raste aktive me COVID-19

Saktësisht 53 raste aktive me koronavirus janë shtuar për një javë në Kosovë. Nga 199 sa ishin të shtunën e 30 majit, e shtuna...

Juventus pas Aouarit

Juventusi po e planifikon ofertën për mesfushorin e Lyon-it, Houssem Aouar, kur të hapet tregu i transfereve, sipas L’Equipe. Manchester City po ashtu ka shfaqur interesim...

Burdushi: Isa e do VV’në, por ka magji të fortë dhe mësysh

Mjeku popullor Hysni Peqani, ka thënë në emisionin DPT te Fidani në T7 arsyet se pse është prishur koalicioni LDK-VV. Ai ka komentuar figurat...

“Koronavirusi ka humbur fuqinë”, mjeku italian: Klinikisht nuk ekziston më

Mjekët në Qendrën Mjekësore të Universitetit të Pittsburgh thonë se koronavirusi duket se po dobësohet gjithnjë e më shumë. Dr Donald Yealy, kryetar i...

Begaj dhe zyrtarë të Ministrisë së Tregtisë flasin për projektin e Inkubatorit të Biznesit

Kryetari i Malishevës, Ragip Begaj, priti në takim, zyrtarin e Ministrisë  së Industrisë dhe Tregtisë, Avdi Krasniqin, udhëheqës i  zonave ekonomike me bashkëpunëtorë, dhe ...

Këto lagje të Prizrenit sot do të mbesin gjashtë orë pa ujë të pijes

Kompania e Ujësjellësit në Komunën e Prizrenit “Hidroregjioni Jugor“ ka njoftuar se sot në gjashtë lagje të Prizrenit do të iu ndërpritet furnizimi me...

A po hapen shkollat, ekspertët përmendin si mundësi shtatorin

Që nga 11 Marsi, për shkak të rrezikut nga pandemia COVID-19, Qeveria e Republikës së Kosovës mori vendim për mbylljen e institucioneve shkollore. Kanë kaluar...

Vidhet automjeti në Prizren, Policia po heton rastin

Një qytetar ka raportuar dje në Polici rastin e vjedhjes së automjetit, transmeton PrizzrenPress. Sipas ankuesit, nga persona të panjohur gjatë mëngjesit i kanë vjedhur...

Lajmet e Fundit

Rrahje dhe gjuajtje me armë në Prizren

Katër persona janë përleshur në Prizren. Policia njofton se ka pasur edhe të shëna me armë. “Dy viktima meshkuj kosovarë për shkaqe ende të panjohura ishin...

Prizren: EC Ma Ndryshe përsërit kërkesën për shkarkimin e drejtorëve që dyshohen për shkelje të ligjit

Kryetari i Komunës së Prizrenit ka njoftuar opinionin se “si pasojë e zhvillimeve të fundit, mocionit të mosbesimit ndaj qeverisë LVV-LDK dhe krijimit të...

Nesër fillon mësimi për klasat e nënta: Këto komuna konfirmojnë respektimin e vendimit

Që nga dita e hënë, më 8 qershor, me vendim të Ministrisë së Arsimit, fillon mësimi plotësues për të gjithë nxënësit e klasëve të...

Rrëfimi tronditës i 27 vjeçares: Mësuesi na rreshtonte në bodrum, abuzonte me të gjitha ne

27-vjeçarja, me emrin, Adriana e cila është rritur në shtëpinë e fëmijës në Shkodër, ka bërë sot një rrëfim tronditës. Vajza ka rrëfyer se në...

Zeka kërkon të zbatohet Pakoja Emergjente

Rikuperimi ekonomik pas dëmeve të shkaktuara nga Covid-19, mund të bëhet deri në vitin 2021 nëse nuk përsëritet ky virus gjatë këtij viti. Kështu ka...