5.7 C
Prizren
E mërkurë, 3 Qershor, 2020

Kritikë introduktive (hyrëse) për librin poetik “Gur i pathyer” të Murat Gashit

Bekri Murselaj

Libri poetik “Gur i pathyer” i poetit Murat Gashi, vjen në letërsinë shqipe si një kërkesë e subjektit lirik duke plotësuar një dashuri ndaj shoqërisë dhe atdheut, dhe një brengë poetike të subjektit lirik. Libri në fjalë hap një horizont të gjerë të mendimeve personale, që njëherësh e preokupojnë subjektin brenda në shpirt, por bota e mendimit të subjektit udhëton nëpër oazën e jetës, duke shijuar çdo moment të jetës, si vetminë, trishtimin, mallin, etj.

Ky libër poetik ka një strukturë të ndërtimit në cikle, duke u ndarë në cikle poetike e që është karakteristik e këtij libri ku ndarja e çdo ciklit bart në vete dhe një mesazh të caktuar, pra, secili cikël është botë në vete, për të mos thënë që çdo poezi e frymon në mënyrë estetike idenë e subjektit dhe e mbush përplot me ngjyrime stilistike poezinë e tij.
Libri poetik “Gur i pathyer” ndahet në katër cikle poetike, të cilat cikle e ndërtojnë mendimin poetik të poetit Murat Gashi, ku shfaqet bota e tij e brendshme në momente të caktuara. Ciklet poetike “Mos ma ndotni hajrin”, “Pafajësia e arratisë”, “Krismave të lirisë”, “Frymë lirie”, përbëjnë gjithë poetikën e librit “Gur i pathyer” ku në secilin cikël mendimi poetik vetëm sa forcohet edhe më shumë duke u shprehur me ndjenjat më të mëdha shpitërore, ku në ciklin e parë simbolizohet vetmia, duke u ndjerë aq prezente në botën poetike që njëherësh bëhet edhe elementi kryesor në këtë cikël, aty vetmia shfaqet aq hapur dhe aq fuqishëm sa që dëshiron të pëballojë gjithçka në çdo rast.

Në ciklin e dytë kemi të bëjmë poezi okazionale (të rastit), kur këtu në këtë cikël përjetohet çdo situatë e cila ndodh në realitet në shoqëri; cikli i tretë hap një botë tjetër që gjithësesi lidhet ngushtë gjendjen dhe të kaluarën e shoqërisë tonë nëpër vite, duke sjellur llojin e poezive përkushtuese (për dëshmorët e kombit) që këta burra të dheut aq shumë i dhanë atdheut; ndërsa cikli i katërt është cikli që e bart një mision shekullor duke ia hap rrugët lirisë, pas një përfundimi të një kohe të brishtë. Në këtë cikël rriten shpresat ujiten ndjenjat për misionin e shenjtë (jetën).Pra, libri poetik “Gur i pathyer” i poetit Murat Gashi, ngërthen në vete shumë ndjenja që në këtë rast subjekti lirik i përjeton fuqishëm, por dhe i tejkalon me mënyrën dhe njohuritë më të mira shumë situatave të padëshiruara.
Cikli i parë “Mos ma ndotni hajrin” në radhë të parë shfaq një urdhër ku dhe fjalia është në mënyrën urdhërore, por në mendimin poetik në këtë rast përbën një metaforë që brenda ciklit shtrihet kjo figurë në secilën poezi të këtij cikli. Këtu gjithçka përjetohet në botën emocionale të subjektit që kjo botë emocionale shumë herë është një mospajtim i vazhdueshëm me rrethanat të cilat ndodhin, por dhe me vetë shoqërinë në përgjithësi. Në këtë cikël poetik të gjitha poezitë hapin rrugë për dalje nga një situatë, e cila po ia zenë frymën të gjithëve këtu diskursi poetik, mban ngjyrime emocionale të një mospajtimi të thellë me realitetin.

Figurat letrare metafora dhe ironia e përshkojnë fillim dhe mbarim ciklin në fjalë, duke e fokusuar gjithë përjetimin me një mospajtim të vazhdueshëm.

Kush je ti që ma ndalë frymën
Kush ka të drejtë të më ndalojë
Që ta jetoj jetën si gjithë të tjerët
Në këtë botë?!

Vargjet e lartëpërmendura argumentojnë më mirë qëndrimin poetik të subjektit, ndaj rrethanave në të cilat gjendet ai. Toni dhe ngjyrimi në këto vargje është aq i ngritur dhe mospajtues ndaj problemeve dhe njerëzve të cilët dëshirojnë të sillen ashtu si duan vet. Në këtë strofë demonstrohet më së miri e drejta e gjithëkujt, duke mos u bërë pengesë e askujt dikush.

Mendimi poetik këtu reflekton forcën e brendshme emocionale, që njëherësh rrit qëndrimin poetik të subjektit për të kundërshtuar atë që ia ofrojnë të tjerët. Këtu edhe mëtej thellohet mospajtimi duke ironizuar të gjithë ata që pretendojnë se mund të vendosin edhe për të tjerët.
Cikli “Pafajësia e arratisë” ndërtohet mes poezisë okazionale që në të njejtën kohë bart një dashuri të madhe për fëmijtë dhe trishtimi, po e kaplon shpirtin duke u gjendur në rrethojë, e cila po e torturon shpirtin e butë të fëmijëve dhe të tjerëve.

Me këtë cikël rikujtohet tmerri dhe trishtimi i së kaluarës, që padyshim lenë gjurmë të pashlyera në kujtesën kombëtare. Vetëm kur i lexojmë disa vargje të këtij cikli, do të rikthehemi prapa në kohë, duke rikujtuar të kaluarën e popullit tonë.

Kulmi i shtëpisë thithi të vjellat e hënës
Muret e shtëpisë u puthën me lotin e fëmijëve
Në natën e 29 prillit kur morën arratinë…

Këto vargje, janë shembulli më i mirë për ta përshkruar pamjen në të cilën ka kaluar populli ynë. Këtu përshkruhet hapur momenti kur subjekti lirik në këtë rast gjendet para trishtimit dhe mallit për shtëpinë.
Cikli “Krismave të lirisë” mban në vete poezi përkushtuese për heronjtë dhe të gjithë, ata që u flijuan për të mbrojtë atdheun. Me këtë cikël synohet të bëhet një nder dhe përkushtim ndaj të gjithëve që u flijuan për të mirën dhe lirinë e atdheut.

Cikli “Frymë lirie” hap një epokë të re në këtë libër poetik, të poetit Murat Gashi, duke rifreskuar poetikën me poezi të cilat sjellin frymën e vendit dhe njeriut të lirë. Në këtë cikël portetizohet vendi dhe njeriu i lirë, ku vetë titulli i ciklit, orienton lexuesin nga një ndryshim, poetik që do të shijon në këtë cikël. Këtu gjithçka përjetohet ndryshe por dhe pa ndonjë presion të dikujt (armikut). Vargjet poetike në vijim sjellin vizionin e lirisë.

Udhëtimi yt Iliri
Vazhdon me dashuri
Ringjallet shpresa
Sytw t’i ndritë

Vargjet e paraqituar këtu, udhëheqin lexuesin drejt një gjendjeje tjetër të subjektit, duke e njoftuar me ndryshimet dhe udhëtimi drejt një shprese të re në jetën shoqërore.
Kjo strofë në radhë të parë, të kujton udhëtimin e pandalur deri në këto momente, por dhe pritjen e ditëve më të mira.Libri poetik Gur i pathyer i poetit Murat Gashi, në secilin cikël njofton lexuesin për gjendjen emocionale nëpër të cilën kalon subjekti lirik, por dhe duke mbajtur lexuesin çdo çast afër me ndjenjën nëpër të cilën kalon vet ai (subjekti lirik).

- Advertisement -

Më Shumë

Klopp pas futbollistit të Wolves

Trajneri i Liverpoolit, Juergen Klopp e ka kontaktuar personalisht sulmuesin e krahut, Adama Traore, të cilin dëshiron ta transferoj në “Anfield Road” gjatë kësaj...

Prizren, 27 fëmijë vijnë në jetë për tri ditë

Në repartin e gjinekologjisë të Spitalit të Prizrenit, gjatë tri ditëve të fundit kanë ardhur në jetë 27 fëmijë, transmeton PrizrenPress. Teuta Gurgushka, udhëheqëse e...

ShBA, institucioneve dhe partive: Zbatojeni vendimin e Gjykatës Kushtetuese

Shtetet e Bashkuara të Amerikës u bëjnë thirrje të gjitha institucioneve dhe partive politike të zbatojnë vendimin e sotëm dhe të gjitha vendimet e...

Gërxhaliu: Kosova është mbrapa në implementim të Pakos Emergjente

Eksperti i Ekonomisë, Safet Gërxhaliu tha se vendet e rajonit janë shumë hapa përpara Kosovës sa i përket masave që janë marrë për të...

Haxhi Avdyli e lë befasi votën e tij për Qeverinë Hoti

Deputeti i LDK-së, Haxhi Avdyli, ka vendosur që para seancës për votimin e Qeverisë Hoti të mos e bëjë publike votën e tij. Për Avdylin...

Haxhi Avdyli i del kundër Isa Mustafës për raportin e UNDP-së: Unë u besoj numrave, e jo fjalëve e perceptimeve

Deputeti Haxhi Avdyli ka dalë kundër liderit të partisë së tij, Isa Mustafa, raporton Gazeta Blic. Mustafa para pak minutash përmes një postimi në Facebook...

Provimi i Maturës Shtetërore do të mbahet më 4 korrik

Ministria e Arsimit, Shkencës, Teknologjisë dhe Inovacionit ka njoftuar të enjten se Provimi i Maturës Shtetërore do të mbahet më 4 korrik. “Në dokumentin ‘Informata,...

Trumpi datën e Samitit G7-s do ta shtyjë deri në shtator

Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, tha se do ta shtyjë Samitin G7, të planifikuar për këtë vit, me qëllim që t’i ftojë...

Gjashtë raste të reja me COVID-19, asnjë nga Prizreni

Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës (IKSHPK) ka njoftuar se janë konfirmuar edhe gjashtë raste të reja me koronavirus në vend. Numri i të...

Anton Quni s’e di nëse do të mbetet Ministër

Ministri në detyrë i Mbrojtjes, Anton Quni, ka thënë se ende nuk është vendosur nëse do të vazhdojë të jetë në të njëjtën pozitë,...

Baraliu: Shkarkimi im i kundërligjshëm

Vendimi për shkarkimin e kryeshefit ekzekutiv të ndërmarrjes së KRU “Hidroregjioni jugor”, Besim Baraliu, po cilësohet si i padrejtë, politik dhe pa asnjë arsyetim...

“Censuruesja” e re e filmave Corona – A do të shohim më puthje në ekran?

Si do të dukej filmi “Bashkë me erën”, nëse Clark Gable dhe Vivien Leigh, në rolet e Rhett Butler dhe Scarlett O’Hara, nuk do...

Prizren, vidhet pistoleta në shtëpinë e mërgimtarit

Një burrë në Prizren ka raportuar për disa persona të panjohur të cilët kishin depërtuar në shtëpinë e dhëndrit të tij. Sipas policisë, personi në...

Seanca për votimin e Qeverisë Hoti mbahet nesër në ora 11:00

Kryesia e Kuvendit të Kosovës sot do të mbajë mbledhje për të shqyrtuar kërkesën e Lidhjes Demokratike të Kosovës për mbajtjen e seancëes për...

Testi i Arritshmërisë mbahet më 23 qershor

Ministria e Arsimit, Shkencës, Teknologjisë dhe Inovacionit ka njoftuar se Testi i Arritshmërisë – për klasat e nënta – është caktuar më 23 qershor...

Haskuka: Obelisku i dy pilotëve amerikanë është dëmtuar nga kushtet atmosferike

Obelisku i dy pilotëve amerikanë, David A. Gibbs dhe Kevin L. Roichert, në Prizren, nuk është dëmtuar nga dora e njeriut. Kryetari i Prizrenit, Mythaer...

Lajmet e Fundit

Asnjë rast i prekur me COVID-19 nga Malisheva

Sonte nuk është regjistruar asnjë rast i ri me COVID-19 nga Komuna e Malishevës, përderisa testet e bëra të ditës së sotme kanë rezultuar...

UEFA me ide të re për Ligën e Kampioneve, finalja zhvendoset nga Stambolli në Lisbonë

Pas kalendarit të Serisë A, tani po pritet me interes edhe ai i Kupave të Europës, i cili do të përcaktohet në mbledhjen e...

FOTOREPORTAZH: Amerika jashtë kontrollit!

Katër policë u qëlluan në St. Louis, SHBA, natën e shkuar, teksa u mbush java me protesta të dhunshme, pas vdekjes së George Floyd.         Ndërkohë,...

Reperja shqiptare, imazh i ri i markës amerikane të veshjeve

Loredana është kthyer në një reperet më të suksesshme në tregun muzikor shqiptar, dhe jo vetëm. Së fundmi, reperja ka bërë me dije se...

Albulena Balaj-Halimaj zëvendëskryeministre e re e Kosovës

Deputetja e Nismës Socialdemokrate, Albulena Balaj-Halimaj, do të jetë befasia ekskluzive e këtij subjekti për Qeverinë e re. Klan Kosova merr vesh se ajo do...