Kosova ka humbur njeriun e gazetarisë, letërsisë dhe kulturës e mbi të gjitha një profesor të mirë. Kështu është thënë mbledhjen komemorative në kujtim të veprës së publicistit dhe shkrimtarit Ramiz Kelmendi, ku morën pjesë krerë të institucioneve, regjisor, familjarë personalitete të ndryshme e shumë qytetarë të tjerë.

Kryetari i Kuvendit Kadri Veseli tha se veprat e përkthyera nga Ramiz Kelmendi bënë që kultura jonë gjuha shqipe të gjejë vlerat më të larta në botë. Për shkrimtarin Kelmendi foli edhe kryeministri Isa Mustafa i cili tha se Kelmendi dha shumë për letërsinë shqipe.

Ndërkaq në emër të familjes ka folur Migjen Kelmendi, sipas të cilit babi i tij Ramiz Kelmendi mbi të gjitha ka shprehur dashuri të madhe për të gjithë.

Para kësaj mbledhje shumë qytetarë kanë bërë homazhe në nderim të Kelmendit, i cili vdiq të mërkurën në moshën 86-vjeçare.

Florim Hashani

Hollywoodi, ky emri gjigand që e njohim të gjithë. Piedestali i çdo filmi, ylli i pashuar i çdo artisti, ëndrra madhështore e çdo regjisori, ndoshta edhe ëndrra më prestigjioze i çdo njeriu që pretendon të futet në këtë botë të larmishme emocionesh, në këtë botë ku suksesi dhe fama do të derdhen e do të bëhen një për ta amshuar artistin e për ta ngritur atë në qiellin e shtatë. E kush mund ta bëjë këtë tjetër përpos këtij kolosi që nuk i njeh kufijtë e ndaljes, kolos ky, ku derdhen miliona e miliona të ardhura materiale. Një fabrikë e pashtershme dëshirash, ku si këmbim kërkon vetëm një gjë, talentin dhe punën e pashtershme. Industria filmike e Hollywoodit është industria më eminente dhe më fitimprurëse e gjithë kinematografisë botërore.

Etnogjeneza e saj i kap vitet e hershme. Ia nisë me historinë e filmit, të krijimit të saj ku edhe sot e kësaj dite ka miliona adhurues anembanë globit. Para vëllezërve ‘Lymier’, babai i Motion Pictures apo të fotografisë në lëvizje ishte Louis Le Prince, ku në vitin 1888 e xhiroi një film të metrazhit të shkurtër deri në 2 sekonda. Me një kamerë prej 12 frema në sekondë. Shfaqja e parë filmike u bë pikërisht nga dy vëllezërit francez, ku në vitin 1895 e shënonin edhe lindjen e një arti të ri për njerëzimin. Ishte shpikje e zbulim gjenial, ku deri në atë kohë as që mund të imagjinohej fare nga mendja e njeriut se si një zbulim epokal i fotografisë, bëri hapin e rradhës deri te zbulimi i lëvizjeve të saj, e që ne sot e quajmë atë ‘film’.

Revolucioni audiofonik ishte ai i shpikjes së shiritit ferromagnetik, magnetofonit dhe shpikja e audio stereo që ia dhanë finesat e fundit në përsosmërinë e filmit. Nuk ishte e lehtë që të arrihej perfeksioni, që ne sot si filmdashës, gëzojmë dhe e shijojmë çdo sekuencë të filmit, ngase u deshën plot 90 vite që kinemaja ta arrinte nivelin e sotëm. Por ku qëndron tani fati i kinematografisë? Çfarë filma po prodhohen sot? Çfarë ndikimi po vazhdon ta ushtrojë Hollywoodi? Mos vallë në këto dekada të fundit bota e filmit po e humbet sensin e vetë si art i vërtetë? Apo çdo rrugë që po lidhet, po na dërgon në një qorrsokak të quajtur komercializëm. Këto janë vetëm disa nga pyejet e shumta, që dita ditës po ia ngacmojnë kërshërinë e çdo kritiku të filmit.

Kritikët, pa marrë parasysh rrethanat apo vështirësitë, luajnë rol kyç dhe kanë ndikim të rëndësishëm në atë se si pritet të reagojë audienca, pjesëmarrësit në filma. Sidomos filmat e zhanreve të caktuar. Sipas tyre, filmat e zhanreve horror, aksion dhe komedi nuk e mbajnë epitetin e një filmi të suksesshëm, e ndonjëherë nuk janë edhe pjesë e agjendës së tyre. Ata fokusohen më shumë në subjektin dhe tematikën se çka shpalos filmi në fjalë, regjinë e saj, vlerësimin e punës së skenaristit, producentit, e në raste të shumta nuk është për çudi kur një film i tillë përfundon me një çmim Golden Globe apo edhe Oscar. Ku është magjia e gjithë këtij misteri tani? Mund të themi se vitet e 90’ dhe 2000’ i kanë kapur majat e suksesit në botën e filmit. Veçanërisht vitet 90’ ku teknologjia e sofistikuar ishte ende në zhvillim e sipër, e nuk shijohej ende qërshia mbi tortë.

Por me një bindje të plotë mund të themi se euforia e filmit që ekzistonte para disa dekadave nuk është e njëjtë me atë të viteve të fundit, ngase kanë ndodhur ndryshime rrënjësore. Shembull konkret mund ti marrim filmat e shumtë që kanë lënë gjurmë të pashlyeshme në memoriet e miliona njerëzve, e që kanë mbetur përgjithmonë në magazinën e kujtesës afatgjatë. Filmat që kanë fituar shumë çmime prestigjioze dhe janë pritur mjaft mirë nga masa. Filmi i Steven Spielberg ‘The Schindler’s List’ (1993, fitues i 7 çmimeve oskar), triologjia ‘Lord Of The Rings’ (plot 11 çmime oskar), ‘Titanic’-u i famshëm i James Cameron po ashtu 11 çmime, ‘Dances With Volves’, ‘The Godfather’, ‘The Shawshank Redemption’ e shumë filma të tjerë që kanë prekur zemrat dhe mendjet e shumë njerëzve anembanë botës, qoftë edhe atyre që nuk kishin njohuri dhe lidhje fare në artin e filmit. Ndoshta involvimi i furrishëm dhe influence e 3D teknologjisë, ia ka humbur magjinë dhe konceptin domethënës që përçon filmi tek njerëzit. Ndoshta ndikimi i tepërt i saj, e ka komercializuar botën e kinematografisë, apo edhe e ka bërë më të pëlqyeshme, më kreative dhe më tërheqëse për audiencën. Ndoshta çdo film tani e merr kthesën e asaj që gjithë e njohim: ‘thjesht biznes’. Sidoqoftë, diçka është e sigurtë, filmi është art i bukur. Ta dashurojmë artin, ta dashurojmë filmin, e mbi të gjitha ti dashurojmë njerëzit, sepse janë të vetmit gjëra që do e shtyejnë përpara racën njerëzore.

Në moshën 86 vjeçare, ka ndërruar jetë shkrimtari Ramiz Kelmendi.

Lajmin për vdekjen e tij e ka bërë publik nipi i tij, Adriatik Kelmendi.

“Me pikëllim të thellë e zemër të thyer, të dashur familjarë, miq e dashamirë, ju njoftoj se sonte u nda nga jeta axha im, që e kisha shumë më shumë se axhë, Ramiz Kelmendi, në moshën 86-vjeçare”, ka thënë Kelmendi në postimin e tij në Facebook.

Të enjten në orën 10:30 fillojnë homazhet në Teatrin Kombëtar të Kosovës, ku po ashtu, me fillim nga ora 12:30 do të mbahet mbledhja komemorative.

Ndërkaq, varrimi i të ndjerit do të bëhet në orën 14:00 në varrezat e Prishtinës.

Një histori e shkurtër e jetës dhe veprës së shkrimtarit Ramiz Kelmendi, të publikuar nga tv “Rrokum”.

RAMIZ KELMENDI

(1930 – 2017)

Ramiz Jakup Kelmendi u lind më 20 dhjetor 1930 në Pejë, ku mbaroi shkollën fillore dhe gjysmëmaturën. Në kohën kur duhej të regjistrohej në shkollën e mesme, ai u burgos për motive politike. Ishte në grupin e patriotëve pejanë, që në vitin 1945 propagonin idenë e Bashkimit të Kosovës me Shqipërinë. Dënohet në të njëjtin proces gjyqësor të montuar, bashkë me Marije Shllakun dhe krejt grupin e patriotëve, në Prizren (qershor-korrik 1946), por me qenë se ishte i mitur (16-vjeç), i mban vetëm 30 ditë burg dhe lirohet.

Pas shumë vështirësish, iu mundësua të regjistrohej vetëm në shkollën e mesme bujqësore në Prishtinë, në serbisht.

Kur e përfundon, pranohet gazetar në të përjavshmen e atëhershme “Rilindja”.

Më 1950 regjistron Fakultetin Filozofik në Beograd, Dega e Gjuhës dhe Letërsisë Shqipe. Studimet në fillim ia finanson i jati i tij, sepse si një “element me njollë biografike”, nuk i jepet bursa për studime. Diplomon në vitin 1955 me temën “Proza e Migjenit”.

Me të mbaruar të studimeve rikthehet në gazetën “Rilindja”, që tash ishte bërë e përditshme, ku për 12 vjet rresht punon redaktor, reporter i lirë dhe kolumnist, kolumnet e të cilit ishin nga më të lexuarat e kësaj gazete.

Në vitin 1967 emërohet kryeredaktor i Redaksisë së Botimeve në ndërmarrjen botuese “Rilindja”.

Për katër vjet me radhë ishte Drejtor i Teatrit Popullor Krahinor.

Në vitin 1969 zgjidhet profesor i letërsisë shqipe në Shkollën e Lartë Pedagogjike në Prishtinë. Ligjëronte landën “Historia e letërsisë shqiptare nga Rilindja e deri sot”.

Në vitin 1975 magjistron me temën “Humori dhe satira në letërsinë shqipe”.

Ramiz Kelmendi arriti të krijojë edhe një opus të begatë letrar. Botoi 12 vëllime me tregime, 8 romane, dhjetëra udhëpërshkrime, 3 radiodrama, 3 drama televizive, 39 tekste satirike, një skenar filmi, 4 tekste shkollore, monografinë “Shqipëria e Marije Shllakut”, dhe me mija shkrime publicistike natyrash të ndryshme.

Kelmendi njihej edhe si një nga përkthyesit më produktiv të Shtëpisë Botuese “Rilindja”. Gjatë viteve ’70 – ’80 ka përkthyer nga serbishtja kryeveprat e autorëve si Orwell, Markes, Kafka, Kundera, Grass, Castaneda, Sabato, Krleza, Kis, etj.

Ishte njëri nga themeluesit e Këshillit për Liritë dhe të Drejtat e Njeriut, dhe njëri nga themeluesit e Lidhjes Demokratike të Kosovës, anëtar i së cilës nuk u bë kurrë.
Ishte shkurti i vitit 1990 kur ai dhe Anton Çetta ishin të parët që përkrahën iniciativën e rinisë progresive kosovare për t’i pajtuar gjaqet në Kosovë. Kështu, Anton Çetta dhe Ramiz Kelmendi hynë në familjen Buqolli në Raushiq të Deçanit, për te kerkuar faljen e gjakut dhe bënë histori. Ramiz Kelmendi në javën tjetër fton edhe miqtë e tij Mark Krasniqin, Bajram Kelmendin dhe Azem Shkrelin për t’ju bashkuar dhe kështu fillon një lëvizje historike mbarëpopullore për pajtimin e gjaqeve, që përfundon me një manifestim madhështor në Verat e Llukës.

Ramiz Kelmendi ishte edhe njëri nga ideatorët dhe nëshkruesit e parë në dokumentin e njohur “Apeli i 215 intelektualëve” dhe anëtar i Kryesisë së Forumit Mbarëkombëtar të Intelektualëve.

Kur pensionohet, Kelmendi nuk ndalet. Më 1996, Ramiz Kelmendi fiton një ide të padëgjuar dhe të re në krejt hapësirat shqiptare që po dilnin nga komunizmi: idenë per hapjen e një institucioni privat arsimor. Kelmendi vendosë të hapi Fakultetin e parë privat të Gazetarisë në krejt hapësirat shqiptare, “Faik Konica”, që ka funksionuar deri më 2007. Me hapjen e këtij fakulteti, Kelmendi u bë nismëtari i arsimimit privat shqiptar.

Ramiz Kelmendi vdiq si njëri nga emrat më të shquar të krejt një brezi intelektualësh, të kulturuar në ish-Jugosllavi, që mbrojtën identitetin shqiptar dhe ndryshuan imazhin dhe percepcionin për shqiptarët në sytë e kombeve dhe kulturave që formonin Federatën Jugosllave.