10 C
Prizren
E premte, 5 Qershor, 2020

71 vjet NATO

E themeluar 71 vjet më parë me fillimin e Luftës së Ftohtë, Organizata e Traktatit të Atlantikut Verior (NATO) u bë organizata kryesore udhëheqëse e mbrojtjes së përbashkët me tashmë 30 vende anëtare në Evropë dhe Amerikën e Veriut.

E themeluar më 4 prill 1949 në Uashington, NATO-ja fillimisht kishte 12 shtete themeluese: Dhjetë shtete evropiane, Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Kanadanë.

Aleanca synonte të luftonte kundër kërcënimit sovjetik dhe bazohej në parimin e solidaritetit të ndërsjellë midis të gjithë anëtarëve të tij, siç përcaktohet në nenin 5: “Palët bien dakord që një sulm i armatosur kundër një ose më shumë prej tyre, në Evropë ose në Amerikën e Veriut, do të konsiderohet si një sulm i drejtuar kundër të gjitha palëve”.

Gjatë viteve u bënë pjesë edhe Greqia, Turqia (1952), Gjermania (1955) dhe Spanja (1982). Kur BRSS-ja u shpërbë, në vitin 1991, një fazë e re po krijohej për Aleancën dhe në maj 1997, NATO-ja dhe Rusia do të nënshkruanin “Aktin Themelues”.

NATO hapi zjarr për herë të parë më 28 shkurt 1994 duke gjuajtur katër avionë serbë në një zonë të ndaluar fluturimi të OKB-së në Bosnje-Hercegovinë. Më 16 dhjetor 1995, ajo zhvilloi operacionin e saj të parë në Bosnjë, ku shpërndau 60 000 trupa të forcave të IFOR-it.

Më 24 mars 1999, NATO nisi një fushatë bombardimi ajror për të ndalur shtypjen serbe kundër shqiptarëve të Kosovës. Kjo fushatë 78-ditore, pa mandatin e OKB-së, rezultoi me tërheqjen e serbëve nga provinca, që kaloi nën administrimin e OKB-së, një forcë e NATO-s (KFOR) prej 40 000 trupash të cilët do të ruanin paqen. Parlamenti i Kosovës shpalli pavarësinë e kësaj ish-krahine serbe në shkurt të vitit 2008.

Në vitin 1999, NATO mirëpriti vendet e para të Evropës ish-komuniste: Republikën Çeke, Hungarinë dhe Poloninë.

Në vitin 2001, pas sulmeve të 11 shtatorit, Shtetet e Bashkuara të Amerikës janë vendi i parë që i drejtohen nenit 5. NATO më pas bashkohet me Uashingtonin në “luftën kundër terrorizmit”.

Si e tillë, në vitin 2003, Aleanca mori udhëheqjen e Forcës Ndërkombëtare të Ndihmës së Sigurisë në Afganistan (ISAF), misioni luftarak i cili do të zgjaste deri në vitin 2014.

Në mars 2004, shtatë vende të Evropës Lindore i bashkohen NATO-s: Sllovakia, Sllovenia, Bullgaria, Rumania dhe tre ish-republikat sovjetike (Lituania, Estonia, Letonia), anëtarësimi e të cilave veçanërisht irritoi Moskën.

Këtyre vendeve u janë bashkuar në 2009 Shqipëria dhe Kroacia. Në 2017, Mali i Zi bëhet anëtari i 29-të, ndërsa këtë vit Maqedonia e Veriut u bë anëtari i 30.

Më 31 mars 2011, NATO mori komandën e ndërhyrjes perëndimore në Libi, e zbatuar nën një mandat të OKB-së në emër të mbrojtjes së civilëve. Operacioni “Unified Protector” prej 7 muajsh çon në përmbysjen e Muamar Gadafit.

NATO po ndihmon gjithashtu në parandalimin e piraterisë jashtë brigjeve të Afrikës dhe që nga viti 2016, ajo ka vendosur anijet e mbikëqyrjes për të luftuar trafikimin e qenieve njerëzore në Mesdhe. Aleanca ndihmon gjithashtu anëtarët e saj për të forcuar mbrojtjen e tyre kibernetike.

Në vitin 2014, pas aneksimit të Krimesë nga Moska dhe veprimeve të Rusisë kundër Ukrainës, NATO pezulloi bashkëpunimin me Moskën. Në vitin 2016, Aleanca vendos katër grupime shumëkombëshe taktike në Estoni, Letoni, Lituani dhe Poloni. Ky është përforcimi më i rëndësishëm i mbrojtjes kolektive që nga Lufta e Ftohtë.

Në nëntor 2018, NATO kreu manovrat më të madhe ushtarake që nga Lufta e Ftohtë në Norvegji, disa qindra kilometra larg kufirit rus.

- Advertisement -

Më Shumë

Kryetari i Suharekës e pinë kafen e mëngjesit me banorët e Mushtishtit

Mëngjesi e së hënës, pas lehtësimit të masave ndaj Coronavirusit, kryetari i Suharekës, Bali Muharremaj kafen e mëngjesit e ka pirë me banorët e...

Vazhdojnë gjysmëfinalet e Kupës së Kosovës, sot Ballkani – Feronikeli

Pritja e gjatë për ndeshje të futbollit të drejtpërdrejta në Kosovë mori fund të martën, kur Prishtina dhe Drenica u takuan në “Fadil Vokrri”....

Kushtetuesja do të punojë gjatë vikendit për llogari të Qeverisë së re

Lidhja Demokratike ka vendosur ta presë Aktgjykimin e plotë për mandatarin, përpara se të ndërmarrë nismën për seancën parlamentare në të cilën synon ta...

Ekskluzive: Tërhiqet Fatmir Limaj, nuk do të jetë zëvendëskryeministër

Kryetari i NISMA Socialdemokrate, Fatmir Limaj, nuk do të jetë zëvendëskryeministër në Qeverinë e re që pritet të votohet nesër. Klankosova.tv mëson se kjo ndodhi...

Pesë raste të reja me COVID-19 në Prizren

NËNTË TË SHËRUAR DHE DYMBËDHJETË RASTE ME COVID-19! Sot më 29 maj 2020, në Laboratorin e Mikrobiologjisë Molekulare në IKSHPK me metodën RT-PCR, janë testuar...

Aksident trafiku në Prizren, lëndohet një femër

Të enjten, në rrugën “Brigada 123” në Prizren, ka ndodhur një aksident trafiku në mes një veture dhe një biçikliste. Një gjë e tillë është...

Mullirit të Hoxhajve në Rahovec i cenohet autenticiteti në emër të restaurimit

Nuk mbrohet si monument, por besohet të jetë nja 300 vjet i vjetër. Ngrehina njëkatëshe me gurë tradicionalë, e njohur për rahovecasit si Mulliri...

Në Prizren dy burra sulmojnë fizikisht bashkëshorten e vëllait

Një rast i ri i dhunës familjare është raportuar të hënën në Prizren, transmeton PrizrenPress. Policia ka njoftuar se dy meshkuj kosovarë pas një mosmarrëveshje...

Immobile te Napoli? Igli Tare sqaron situatën dhe shuan çdo dilemë

Në mediet italiane është folur shumë për një interesim të Napolit për Ciro Immobilen, bomberin e Lazios. 30-vjeçari kryeson renditjen e golashënuesve më të...

Rexhep Selimi – koalicionit: Ne po kthehemi te qytetarët, ju rrini mbrojeni Thaçin

Rexhep Selimi, shef i grupit parlamentar të Lëvizjes Vetëvendosje ka folur në seancën ku pritet të bëhet votimi i Qeverisë në krye me Avdullah...

Avdullah Hoti mban mbledhjen e parë të ekzekutivit, paraqet prioritetet

Menjëherë pas marrjes se detyrës, kryeministri Avdullah Hoti ka mbajtur mbledhjen e parë të Qeverisë, raporton Ekonomia Online. Kryeministri Hoti ka paraqitur prioritetet e Qeverisë....

Pikëkalimi kufitar Vërmicë-Morinë me mjekë që kontrollojnë të ardhurit (Video)

Videoja e mëposhtme ju sjellë detaje rreth pikëkalimit kufitar Vërmicë-Morinë, gjegjësisht rreth fluksit të udhëtarëve dhe bizneseve që kaluan aty, si dhe kontrolleve që...

NLB Banka ndihmon bizneset përmes hapësirës reklamuese në medie

Banka NLB ka filluar projektin të titulluar Korniza e Mbështetjes për bizneset të cilat kanë pësuar nga pandemia, duke u ofruar hapësirë reklamuese në...

Dy anëtarë të familjes Kasëmllari në Prizren sot kanë shpëtuar me lëndime nga shembja e shtëpisë së tyre

Dy anëtarë të familjes Kasëmllari, kanë shpëtuar nga më e keqja dhe kanë marrë vetëm lëndime të lehta pas shembjes së shtëpisë së tyre...

Në Prizren vijnë në jetë 22 fëmijë

Në repartin e gjinekologjisë të Spitalit të Prizrenit, gjatë dy ditëve të fundit kanë ardhur në jetë 22 fëmijë. Teuta Gurgushka, udhëheqëse e Maternitetit, njofton...

Rahovec/Arsimtari i kryeministrit Hoti: Kurrë nuk ka pasur notë katërshe në shkollë

Bilall Hoti, mësuesi i kryeministrit të ri, sot është parë i emocionuar që një nga nxënësit e tij shembullorë u bë kryeministër. Në një intervistë...

Lajmet e Fundit

Detaje rreth personit të infektuar me COVID-19 në Tupec të Prizrenit

Pas një jave në Prizren rikthehen rastet e reja me coronavirus në Prizren. Drejtori i Shëndetësisë në këtë komunë, Visar Shehu ka thënë për RTV...

Haxhi Shala: Nëse nuk respektohen organet e partisë, largohem nga Nisma

Deputeti i NISMA Socialdemokrate, Haxhi Shala ka komentuar edhe emrin e zëvendëskryeministres nga partia e tij. Shala në “Debat Plus” me Ermal Pandurin në RTV...

Në Prizren bizneset kërkojnë t’u lejohet organizimi i dasmave

Vendimi i Kuvendit të Komunës së Prizrenit për lirimin e bizneseve nga taksa komunale, nga pagesa e qirasë për lokalet që janë pronë komunale...

Një rast me COVID-19 në Tupec të Prizrenit

IKSHPK ka konfirmuar se sot në Kosovë janë konfirmuar edhe 5 raste të reja me Covid-19 në Kosovë. Po ashtu, 3 persona janë shëruar. Rastet...

Tahiri: Qysh sot do të merremi me vonesën e pagesave të 170 eurove

Zëvendëskryeministri i parë i Qeverisë së Republikës së Kosovës Besnik Tahiri ka folur për vonesat e pagesave prej 170 euro, ku rreth 20 mijë...