17.9 C
Prizren
E martë, 7 Korrik, 2020

Gratë shqiptare që kanë bërë histori

Gruaja shqiptare ndër vite, është udhëhequr dhe frymëzuar nga emra që kanë bërë historinë. Brez pas brezi, gratë shqiptare që sakrifikuan jetën në emër të shkencës dhe kulturës, mbeten modeli më kuptimplotë dhe i bukur, i të qenit grua dhe nënë. Guximi, fuqia, mençuria dhe vendosmëria e tyre, janë frymëzimi ynë i përditshëm.

Më poshtë, sjellim në kujtesë emrat e disa grave shqiptare, të cilat, kanë bërë histori dhe kanë lënë pas veprat në emër të pavarësisë gruas në shoqëri, sidomos në shoqërinë shqiptare…

KUSHE MICJA; ka hapur shkollën e parë femërore në Shkodër, në 1862.

SEVASTI QIRIAZI; ka hapur shkollën në 1881 në Korçë.

PERSEFONI TRENI; ishte drejtuesja e parë e një shkolle për vajza, në Pogradec në 1917.

URANI RAMBO; hapi shkollën e parë femërore në Gjirokastër në 1920, dhe në 1923 bëri kërkesën në konferencat e grave që meshkuj e femra të shkolloheshin së bashku.

HAJRIJE KRAJA; mësuesja e parë në një shkollë shtetërore, në Shkodër në 1920. Kanë thyer tabu dhe të gjitha vajzat që u regjistruan në shkollat e para të hapura nga zonjat e lartpërmendura.

POLIKSENI LUARASI; nxënësja e parë e regjistruar në një shkollë djemsh, në Korçë në 7 mars 1887.

PARASHQEVI QIRIAZI; ka organizuar shoqatën e parë të gruas, në Korçë në vitin 1909, e së bashku me Sevastinë, kanë botuar të parën revistë për gratë, “Ylli i Mëngjesit” në Boston në 15 janar 1917. Këto motra të famshme hapën dhe të parën shkollë të mesme për femra në Kamëz, Institutin Kiriaz, në vitin 1922.

IKBAL ÇIKA femra e parë gazetare shqiptare dhe e para pronare femër (botuese) e revistës ekonomike-letr;are “Java” në 1937.

ELENI QIRICI; femra e parë shqiptare qe aktroi në Hollivud,

Natyrisht që kanë thyer tabu, të gjitha gratë e vajzat që guxuan të shkruanin e të botonin në shtypin e kohës, si: motrat Qiriazi, Kaliopi Plasari, Afërdita Erbapi, Emine Toptani, Shaqe Çoba, Urani Rumbo, Ikbal Çika, Marigo e Fereniqi Pozio, Musine Kokalari, Selfixhe Broja, Xhemalije Gjylbegu, Luçije Serreqi, Ollga Pëllumbi etj.

(Nga Fjalori Enciklopedik i Gruas Shqiptare” dr. Zenepe Dibra) / Albumi Akordet

***

Më 2 qershor 1880 lindi Parashqevi Qiriazi (1880-1970), veprimtare e Lëvizjes Kombëtare dhe për emancipimin e gruas shqiptare, Mësuese e Popullit.

Parashqevi Qiriazi lindi në qytetin e Manastirit, si motra e vogël e Gjerasim, Gjergj dhe Sevasti Qiriazit. Pas mbarimit të studimeve për letërsi në Kolegjin Femëror Amerikan (Womens College) në Stamboll (1904), u kthye në atdhe dhe iu kushtua mësuesisë.

Shërbeu në Shkollën Shqipe të Vashave të Korçës. Mori pjesë si delegate në Kongresin e Manastirit dhe botoi “Abetare për shkollat e para” (Manastir, 1909, 1911). Themeloi të parën Shoqëri të Gruas shqiptare në Korçë (21 janar 1909). Më 1912 vazhdoi disa kurse kualifikimi në Fakultetin e Pedagogjisë të Universitetit të Oberlinit (SHBA) dhe po atë vit hartoi programin arsimor të Qeverisë së Përkohshme të Vlorës. U kthye në atdhe më 1921 dhe u bë një nga themelueset dhe drejtueset kryesore të Insitutit Femëror “Kyrias” në Tiranë e Kamzë (1922-1933).

Për shkak të qëndrimit të saj antifashist, më 15.10.1943 u internua nga Gestapoja në kampin Anhalt (Banjica). I mbijetoi vdekjes dhe pas mbarimit të luftës u kthye në atdhe

- Advertisement -

Më Shumë

OVL e UÇK’së organizon protestë më 9 korrik, kërkon shfuqizimin e Gjykatës Speciale

Organizata e Veteranëve të Luftës së UÇK’së ka paralajmëruar protestë më 9 korrik në Prishtinë. Përmes një komunikate për media, OVL-UÇK ka thënë se pas...

Haradinaj: Specialja sulmoi bazën e UÇK-së, së shpejti nisim peticionin për zhbërjen e saj

Propozim-aktakuza nga Prokurori i Dhomave të Specializuara ndaj ish-drejtuesve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, presidentit Hashim Thaçi dhe kryetarit të PDK-së, Kadri Veseli, ka...

Puthje dhe përqafime me Getoarin, Marina publikon videon nga shtrati

Moderatorja Marina Vjollca është shumë aktive në rrjetet sociale, ku publikon herë pas here foto nga momente të ndryshme të ditës. Së fundmi, ajo ka...

Vdes një inspektor nga Rahoveci i infektuar me koronavirus

Ka vdekur edhe një person si pasojë prekjes me koronavirus. Viktima është nga komuna e Rahovecit. Lajmin për Klan Kosova e ka konfirmuar kryetari Smajl Latifi. “Po...

Shënohet rasti i parë i vdekjes nga pickimi i rriqrave në Malishevë

Një person i moshës 44-vjeçare ka ndërruar jetë mbrëmë si pasojë e infektimit nga pickimi i rriqrave. Lajmi u bë i ditur nga vet...

Paralajmërimi i ‘zjarrtë’ i Taynës për këngën e re

Ndonëse i mungoi ndjekësve të saj, Tayna po kthehet me një projekt të ri muzikor. Ajo në Instagram ka hedhur një foto të shkëputur nga...

Lejohen pishinat dhe dasmat deri në 50 persona

Ministri i Tregtisë dhe Industrisë, Vesel Krasniqi, ka thënë se nga sot lejohet hapja e të gjitha pishinave në vend. Por ai ka theksuar se...

Basketbollistja seksi çmend fansat nga pishina me foto “hot” mbi kosh

Basketbollistja seksi italiane Valentina Vignali vijon të magjepsë fansat e saj me fotot “hot” që publikon në rrjetet sociale. Dy fotot më të fundit vijnë...

Rahovec, e infektuara me COVID-19 shetitet nëpër qytet

Përkundër thirrjeve dhe vendimeve të shumta për kujdes gjatë pandemisë COVID-19, jo të gjithë po i respektojnë ato. Policia e Kosovës ka njoftuar se ka...

Prokurori tërhiqet nga aktakuza për korrupsion ndaj ish-inspektorit të ndërtimit në Prizren

Prokurori Mehdi Sefa, në seancën gjyqësore të mbajtur të enjten, në Gjykatën Themelore në Prizren, u tërhoq nga aktakuza ndaj ish-inspektorit të ndërtimit në...

Haxhi Shala lë Nisman, i bashkohet AAK-së

Deputeti Haxhi Shala nga sot është pjesë e AAK-së. “Sot pata nderin që me z. Haxhi Shalën, deputet në Kuvendin e Kosovës, të vendosim të...

Edhe sot asnjë i infektuar me COVID-19 në Prizren

63 TË SHËRUAR DHE 73 RASTE ME COVID-19! Sot më 02 korrik 2020, në Laboratorin e Mikrobiologjisë Molekulare në IKSHPK me metodën RT-PCR, janë testuar...

Rregullohet hapësira publike edhe te rrethrrotullimi në Studençan

Ambient i mirë dhe i bukur po bëhet edhe te rrethrrotullimi në hyrje-dalje të fshatit Studençan në Komunën e Suharekës. Kryetari i Komunës së Suharekës,...

Wilder nuk është ende gati, WBC jep OK-in për derbin britanik

Triologjia e peshave të rënda në boks mes Tyson Fury dhe Deontay Wilder është në dilemë. Boksieri amerikan nuk është ende gati për t’u rikthyer...

Era Istrefi mahnit sërish, bën ndryshimin drastik në pamje (Foto)

Përveçse një këngëtare e suksesshme, Era Istrefi ka rënë në sy gjithmonë për stilin e veçantë që ka. Ajo eksperimenton shpesh me pamjen e...

Ndahen mbi 1.8 milionë euro për kompensimin e bujqve

Qeveria e Kosovës ka miratuar kërkesën e Ministrisë së Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural që të ndajë mjete financiare ne vlerë 1 milion e...

Lajmet e Fundit

Malishevë: Gruja denoncon burrin dhe vjehrrin në polici për dhunë fizike dhe psikike

Policia e Kosovës njofton se viktima femër kosovare ka raportuar se dy të dyshuarit bashkëshorti dhe vjehrri i saj në vazhdimësi kanë ushtruar dhunë...

Prizren: Ushtroi dhunë psikike vazhdimisht ndaj bashkëshortes dhe të bijës, arrestohet

Policia e Kosovës ka arrestuar një person në Prizren pasi që i njëjti në vazhdimësi ka ushtuar dhunë psikike ndaj bashkëshortes dhe të bijës...

Në Prizren të raportuara janë 100 raste aktive me COVID-19

Kryetari i Komunës së Prizrenit, Mytaher Haskuka ka thënë se për momentin në këtë komunë janë 100 raste aktive me virusin COVID-19. Haskuka tha se...

Rrahen mes vete vëllezërit në Rahovec – dërgohen në mbajtje

Dy të dyshuar meshkuj (vëllezër) janë arrestuar nga Policia ditën e djeshme në Rahovec. Të njejtit pasi një mosmarrëveshje janë rrahur mes vete, njofton Klan...

Pas vetaksidentit me traktor humb jetën një person në Rahovec

Një person ka humbur jetën pas vetaksidentit me traktor në fshatin Qifllak në Rahovec. Vdekjen e viktimës e ka konstatuar mjeku në Spitalin Rajonal të...