23.7 C
Prizren
E premte, 17 Shtator, 2021

“Altera” në Prizren, shtëpia e librit të shqiptarëve

Një librari e re mbase në çdo rast do të përbënte lajm në një kohë kur ato janë ende të rralla në qytetet tona, në disa sosh dhe të munguara krejt, por “Altera” e Prizrenit është shumë më tepër se një librari e zakonshme, jo vetëm nga përmasat gjigante prej më shumë se dy mijë metrash katrorë, në dy kate, si asnjë tjetër në hapësirën shqiptare.

Ndodhet në një lagje të re të Prizrenit, në rrugën “Tirana” dhe ka 43 punonjës. Ajo është njëherësh edhe bibliotekë, me njëqind vende për lexim e studim. Ata që nuk kanë mundësi ta blejnë librin, e lexojnë aty. Ka vetëm dy vite e gjysmë që është hapur, nga shkurti i vitit 2019, dhe ka arritur në 10 mijë tituj librash, ku veç prurjeve të botimeve të sotme, ardhur nga të gjitha qytetet ku ka shqiptarë, janë tërhequr nga depot e Prishtinës botimet e vjetra të “Rilindjes”, apo nga Tirana, kolanat e autorëve të traditës me krijimtari të zgjedhur, si Naim Frashëri etj.

“Kemi vuajtur për libra shqip ne këndej, prandaj jemi të etur për to”, thonë menaxhuesit e kësaj qendre të re mbarëkombëtare të librit. Tek “Altera” bëhen edhe promovime librash, duke u ofruar mjediset falas, por dhe shtypen libra, pasi ajo ka shtypshkronjën e saj. Shkurt, një shtëpi libri e kompletuar, ku i merr të gjitha shërbimet që kanë të bëjnë me librin. Mjafton ta porosisësh librin online dhe ajo ta sjell në shtëpi në kohën më të shkurtër. Nuk është mbyllur libraria as në kohën e pandemisë. Është në radhë të parë një qendër për nxënësit dhe studentët, të cilët janë të pranishëm këtu, deri në dyqind veta në ditë, përfshi dhe jo pak nga fshati. Leximi këtu është falas. Vetëm në korrik – gusht gjendën vende të lira në sallat e leximit, pasi studentët janë me pushime.

Ndër lexuesit, ditën kur ne u ndodhem aty, ishte dhe një vajzë e vogël, që pasi kishte lexuar 10-15 faqe të një libri për fëmijë në anglisht, e mori atë dhe shkoi te banaku që ta paguante, pasi donte ta kishte të vetin.

Në mjediset e librarisë u takuam me dy ortakët e saj, Ismet Shemsedini dhe Hasan Gygollaj, të vendosur për ta çuar më përpara nismën e tyre të çmuar. Dihet se libri nuk ka sot një treg të qëndrueshëm, ndaj ata katin e parë të librarisë e kanë të mbushur më kancelari kryesisht shkollore dhe është pak a shumë kjo që e mban në “këmbë” katin e dytë, që është krejtësisht librari. “Përveç nesh, asnjë cent nuk është financuar nga askush”, të thonë ata. Ka nisur herët kjo punë, pasi Ismeti ka administruar tri librari në Prizren që nga viti 1989. Thotë se në fillimet, para 30 e ca vitesh, ka ndikuar në sipërmarrjen e tij të librit dhe i ati, profesor Zahadini, që ka qenë drejtor i Arsimit i Prizrenit dhe rektor i Universitetit.

Altera” është dita-ditës në kërkim të vetes, duke e pasuruar përvojën me evente të reja. Kështu, në tetor, është parashikuar të zhvillohet një panair libri disaditor me rreth 50 botues dhe shkrimtarë nga mbarë hapësira shqiptare, duke u rreshtuar në këtë anë me Tiranën, Ulqinin, Prishtinën etj. Prizreni, qytet i rëndësishëm historik e kulturor, me rreth 150 mijë banorë, s’kishte si të mos jepte shembullin edhe sa i përket librit. Kjo është pa dyshim libraria më e madhe në trojet shqiptare dhe të zotët e saj synojnë që të ngrenë dhe tri të tilla në Prishtinë, Tiranë dhe Shkup. Kur dëgjon këtë, përnjëherësh në mendje të vijnë ministritë e Kulturës në Shqipëri dhe Kosovë, që nisma të tilla lipset t’i mbështesin fort, por dhe donacionet e ndryshme dhe biznesi.

Superlibraria e Prizrenit nuk është i vetmi model sa i përket librit dhe sfidës ndaj bingove, lotove e lojërave të tjera të fatit, që kanë qenë trendi i këtij tranzicioni të vështirë, duke e nxjerrë librin thuajse jashtë loje. Bashkia e Tiranës, vitet e fundit, krahas shkollave, ka rikonstruktuar edhe disa biblioteka të lagjeve të kryeqytetit, që mbajnë emrat: “Musine Kokalari”, Misto Treska, “Moikom Zeqo” etj., duke ofruar mundësi leximi për nxënësit, studentët, të moshuarit etj. Ndërkohë që ka disa qytete që nuk kanë librari, edhe pse kanë shkrimtarë e botohen libra me vlerë prej tyre. Na ka qëlluar që kur vemi në qytete të periferisë, t’i kërkojmë në shtëpitë e autorëve monografitë për zona të ndryshme, individë të shquar, monumente të rralla natyrore a historike. Po turistët që vijnë njëherë e mbase s’kthehen më, ku do t’i gjejnë guidat lokale e rajonale? Nuk themi se kjo është përgjegjësi e drejtpërdrejtë e bashkive, komunave apo zyrave të tjera kulturore, në Shqipëri, Kosovë etj., por institucionet shtetërore nuk mund të jenë dorëjashtë sa i përket promovimit kulturor përmes botimeve kësisoj.

Post scriptum: Duke marrë shkas nga ajo vogëlushja që pamë të blinte një libër për moshën e saj tek “Altera”, për ta pasur në bibliotekën e saj familjare, ia vlen të ndalemi në një fakt. Takojmë vazhdimisht prindër të preokupuar për t’iu gjetur libra për lexim fëmijëve të tyre, sidomos gjatë verës. Venë në biblioteka, pyesin ata që janë më pranë librit se si e qysh mund t’i gjejnë librat e çfarë duhet të lexojnë fëmijët. Boll mirë kjo gjë, por ka një problem të “vogël” këtu.

Fëmijët e mirëkuptojnë interesimin e prindërve dhe në këtë anë, si për çdo gjë tjetër, por a i shohin dhe vetë ata me libra në dorë!? Një libër në dorën e prindit do të ishte leksioni më i mirë pedagogjik e psikologjik i prindit para fëmijës së tij. Por dhe krijimi i një këndi të vogël të “Altera”- s, “Adrioni”-t, “Artini”-t etj. në çdo shtëpi. Na duhet ta kthejmë këtë traditë që e kemi pasur dikur, libraritë familjare. Aq më tepër sot që jo pak qytetarë kanë shtëpi të bollshme. Ndërkohë, që libri nuk është gjithkund i “huaj”. Nëse në një qytet si Kukësi nuk ka librari, në resorte të tij sheh libra të zgjedhur nëpër rafte, ashtu si dhe në ato të Prizrenit, Grykës së Rugovës etj. Shtëpia e librit nuk ka pse të jetë vetëm “Altera”, por edhe shtëpia e secilit prej nesh./NDUE DEDAJ

Më Shumë

Aksident trafiku në Prizren, lëndohet një fëmijë

Një aksident trafiku ka ndodhur dje rreth orës 17:15 në rrugën “Wesli Clark” në Prizren, raporton PrizrenPress Një automjet i udhëtarëve ka goditur një fëmijë,...

IKSHPK rekomandon shtyrjen e procesit zgjedhor

Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës ka dhënë vlerësimin në lidhje me ndikimin e procesit zgjedhor në gjendjen epidemiologjike në vend, përmes një...

Ura në Bubël të Malishevës afër përfundimit

Në shumësinë e projekteve që janë duke shkuar drejt përfundimit, është edhe ura në fshatin Bubël të Komunës së Malishevës. Drjetori i Drejtorisë së Urbanizmit,...

Quni thotë se do t’ia kthejë dinjitetin Prizrenit

Kandidat për kryetar të komunës së Prizrenit nga LDK-ja, Anton Quni, tha se është i pakënaqur me menaxhimin e pandemisë, prandaj është i gatshëm...

Spitali i Prizrenit, 130 pacientë janë duke u trajtuar me Covid-19

Shërbimi Spitalor Klinik dhe Universitar i Kosovës (SHSKUK) ka njoftuar se gjatë 24 orëve të fundit, 976 pacientë kanë marrë trajtim mjekësor në klinikat...

Ngjarja e paralajmëruar për sot në Prizren

Kryetari i Komunës së Prizrenit, Mytaher Haskuka së bashku me drejtorin e Drejtorisë së Administratës, Osman Hajdari bëjnë lansimin e regjistrit elektronik të procedurave...

Filmi i Kaltrina Krasniqit fiton dy çmime në Venecia

Filmi i kosovares Kaltrina Krasniqi “Vera Dreams of the Sea” ka fituar çmimin “Premio per l’Inclusione Edipo Re” dhe çmimin “Female Authors Under 40”...

Efekti Cristiano: Pogba dëshiron të qëndrojë në Manchester United

Paul Pogba thuhet se ka ndryshuar mendje për qëndrimin në Manchester United, pas ardhjes së Cristiano Ronaldos. Pogba gjatë afatit kalimtar të verës ishte i...

Prizren, arrestohet personi i dyshuar për fajde

Policia e Kosovës ka njoftuar se ka arrestuar një person, i cili ishte në kërkim tash e një kohë nga Policia. Në njoftimin e bërë...

23 të vdekur dhe 424 të infektuar me koronavirus në 24 orë

424 persona kanë rezultuar pozitivë me koronavirus në 24 orëshin e fundit, bën të ditur Ministria e Shëndetësisë. Kjo shifër rezulton nga 8.270 testime të...

EMA: Varianti Mu është potencialisht shqetësues

Varianti Mu, i identifikuar për herë të parë në Kolumbi në janar, është potencialisht shqetësues, por ende nuk ka të dhëna që të sugjerojnë...

Tuna rikthehet me koncert live

Këngëtarja e njohur shqiptare, Tuna Sejdi, ka kohë që nuk ka sjell ndonjë projekt të ri muzikor për fansat e saj. Megjithatë ajo po tregohet...

Muharremaj vendos që veturën zyrtare mos ta përdorë për fushatë zgjedhore

Kryetari i Suharekës, Bali Muharremaj, ka vendosur që automjetin zyrtar mos ta përdor më pas përfundimit të orarit të punës. Ndonëse i takon me kompetencë...

Sot fillon votimi përmes postës për zgjedhjet e 17 tetorit

Sot fillon votimi përmes postës për votuesit jashtë Kosovës të cilët janë regjistruar suksesshëm për zgjedhjet e 17 tetorit, shkruan Gazeta Sinjali. Sipas afateve të...

Oda e Hotelerisë paralajmërojnë takim me Vitinë, kërkojnë që të lejohet puna edhe brenda lokaleve

Kryetari i Odës së Hotelerisë dhe Turizimit të Kosovës, Hysen Sogojeva, ka thënë se kanë kërkuar që të negociojnë me ministrin e Shëndetësisë, Arben...

Masat e reja kufizuese/ Pritje dhe ankesa nga qytetarët në kufirin Kosovë – Shqipëri

Vendosja e masave të reja kufizuese për kalimin e kufirit mes Shqipërisë dhe Kosovës ka sjellë radhë të gjata në doganë. Udhëtarët që hyjnë në...

Lajmet e Fundit