16.7 C
Prizren
E mërkurë, 15 Korrik, 2020

I jepet lamtumira lirkut Fatos Arapi

Një nga zërat e dalluar të letrave shqipe, poeti e shkrimtari Fatos Arapi ka ndërruar jetë në moshën 89-vjeçare. Arapi vdiq mbrëmjen e 10 tetorit, kurse prej 10 vjetësh ai ishte i sëmurë pasi kishte pësuar një hemorragji cerebrale. Vepra e Fatos Arapit është e pasur në llojet e zhanret e ndryshme që ai lëvroi. Arapi lindi më 1930 në Zvërnec të Vlorës, ndoqi studimet për ekonomi në Sofje, mandej punoi në Tiranë në fillim si gazetar dhe më vonë për një kohë të gjatë si pedagog. Fatos Arapi, bashkë me Ismail Kadarenë dhe me Dritëro Agollin, bën pjesë në ata poetë që sollën një kthesë të rëndësishme në poezinë shqiptare të viteve ’60-a. Arapi solli në këtë poezi elemente të modernizmit, madje të hermetizmit. Ai u orientua nga poezia filozofike. Veçanërisht origjinale janë dy përmbledhjet e tij të para poetike “Shtigje poetike” (1962), “Poema dhe vjersha” (1966), “Ritme të hekurta” (1968) është më konformiste. Më 1971 i botohet në Prishtinë vëllimi “Kaltërsira”, shkruan sot gazeta “Zëri”.

Vëllimin “Më jepni një emër” ia ndaloi diktatura. Pas tij ai shkroi vëllimet: “Drejt qindra shekujsh shkojmë” (1977), “Fatet” (i botuar në Prishtinë më 1979), “Duke dalë prej ëndrrës” (1989). Në anën tjetër pas rënies së diktaturës botoi vëllimet: “Ku shkoni ju statuja”, Tiranë 1990, “Dafina nën shi”, Tiranë 1991, “Ne, pikëllimi i dritave”, Tiranë 1993, “Unë vdiqa në brigjet e Jonit”, Shkup, 1993, “Më vjen keq për jagon”, Tiranë 1994, “In tenebris”, Tiranë 1996. Fatos Arapi është një poet që parapëlqen temat ekzistenciale dhe një nga poetët e rrallë shqiptarë që trajtojnë në poezinë e tyre temën e detit. Ka shkruar edhe romanet “Dhjetor i shqetësuar” (1970), “Dikush më buzëqeshte” 1972, i ribotuar në Prishtinë më 1973, “Shokët”, 1974, “Deti në mes”, 1986 dhe novelat “Patat e egra” (1970) e “Cipa e dëborës”. Arapi ka shkruar edhe vëllime me kritikë letrare.

Për vdekjen e Arapit familjarëve, miqve e dashamirëve ngushëllime u ka shprehur edhe presidenti i Shqipërisë, Ilir Meta.

“Me hidhërim të thellë e mësova lajmin e dhimbshëm të ndarjes nga jeta të poetit, shkrimtarit e përkthyesit Fatos Arapi. Vepra e tij e pasur dhe kontributi i jashtëzakonshëm do të mbeten unike në letërsinë shqipe si dëshmi e një individualiteti me kontribute të vyera. I veçantë dhe i paharruar do të mbetet për mua takimi me të, kur student 20-vjeçar e ftova për një bisedë me një grup studentësh të Fakultetit të Ekonomisë. Thjeshtësia, modestia dhe mirësia e tij në komunikim na la mbresa të veçanta të gjithëve dhe e bëri figurën e tij edhe më shumë të dashur për të gjithë ne.

Këto cilësi i jepnin një vend e një dimension të veçantë në raportet njerëzore e shoqërore, pasi vepra e tij fliste vetë. Ndaj dhimbjen e thellë për humbjen e këtij njeriu të veçantë dhe i përcjell ngushëllimet më të thella të gjithë familjarëve dhe të afërmeve të tij. I përcjell ngushëllimet gjithë miqve, bashkëpunëtorëve, kolegëve dhe lexuesve të të paharruarit Fatos Arapi”, është shprehur Meta në mesazhin e ngushëllimit.

Me dhimbje lajmin për vdekjen e Arapi e kanë pranuar edhe miqtë e kolegët. Shkrimtari shkodran Agron Tufa shkruan se Arapi vdiq në kohën më të bukur kur nuk do të donte të vdiste, po të kemi parasysh një ndër titujt e veprave të tij “Nuk vdes shpirti në tetor”.

“Sot u nda prej nesh poeti Fatos Arapi. Një zë origjinal në poezinë shqipe, me një gjuhë, stil e vokacion të spikatur individual. Flamur në gjysmështizë për kulturën shqipe. Ai vdiq në kohën më të bukur kur nuk do të donte të vdiste, po të kemi parasysh një ndër titujt e veprave të tij – “Nuk vdes shpirti në tetor”, për të mbetur i pavdekshëm në rima e ritme poetike, një referencë e fuqishme në poezinë moderne shqipe. Sidomos në pjesën ku nuk i pagoi ‘taksë’ regjimit”, shprehet Tufa.

Në një intervistë të dhënë vite më parë gazetares Vera Pelaj, Fatos Arapi thoshte: “Dëgjoj shumë andej e këndej pesimistë që flasin rreth letërsisë në përgjithësi dhe rreth poezisë. Por unë nuk jam pesimist. Unë mendoj se letërsia ecën. Po krijohen emra, po vijnë gjenerata të tjera dhe poezia nuk do të mbetet në mes të rrugës. Përkundrazi, me traditën që është krijuar tanimë dhe me tendencat e shumëllojshme të larmishme që janë krijuar me një teknologji krejt të re, poezia do të shkojë përpara. Pastaj, fakti është që në përgjithësi letërsia shqiptare tashmë e ka të qartë synimin e saj drejt lirisë së njeriut, drejt të drejtave njerëzore të njeriut, në përgjithësi, sigurisht të kombit shqiptar dhe të njeriut shqiptar, në veçanti, mendoj se kjo letërsi është në rrugë të drejtë. Nuk duhet të jemi pesimistë. Unë jam optimist. Natyrisht në moshën time dhe me sëmundjen që kam nuk mund t’i ndjek të gjithë, por jam optimist dhe ata ecin, ecin”. Ai shtonte se letërsia ka ligjet e veta dhe me një moment të caktuar, atje ku ti nuk e pret, del një talent, i cili bën sintezën, bën përgjithësimin e një plejade të tërë, e cila ka punuar.

Shuarja e Arapit është një humbje për shoqërinë shqiptare, por vepra e tij ka vendin e vet të pazëvendësueshëm në historinë e letërsisë shqipe. Zëri

- Advertisement -

Më Shumë

Titullari i Interit e tepron me alkoolin dhe surprizohet nga policia

Problemet nuk kanë të sosur për Interin. Pas rezultatave jo shumë të mira në javët e fundit, tashmë gara për titullin kampion mund të...

Prizreni zë vendin e parë për kurorëzime në Kosovë

Rreth 20 mijë persona janë kurorëzuar gjatë vitit 2019 në Kosovë. 95% e tyre kanë vendbanim të përhershëm Kosovën, ndërsa 5% e tyre jetojnë jashtë...

Hoti paralajmëron shpalljen e gjendjes së jashtëzakonshme

Kryeministri Avdullah Hoti ka paralajmëruar shpalljen e gjendjes së jashtëzakonshme shkaku i COVID-19. Këtë e ka bërë të ditur pas një takimi virtual me krerët...

2,387 raste aktive me COVID-19 në Kosovë

Në Kosovë, deri më sot janë 2,387 raste aktive me Covid-19. Ndërsa nga rasti i parë i shfaqur më 13 mars deri tani janë konfirmuar...

Rastet e reja me COVID-19, Prizreni me vetëm dy të infektuar

Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës ka bërë të ditur se të dielën në Komunën e Prizrenit janë konfirmuar vetëm dy raste të...

Dje asnjë i prekur me COVID-19 nga Malisheva

Dje  nuk është regjistruar asnjë rast me COVID-19 nga Malisheva. Në komunikatën e lëshuar nga Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike, është ngatërruar vendbanimi i...

Shumica e qytetarëve në Malishevë bartin maska, komuna ju shpërndanë atyre që dalin pa maska

Shumica dërmuese e qytetarëve të Komunës së Malishevës, të cilët dalin për të kryer obligime të ndryshme në qytet, po i bartin maskat mbrojtëse...

Zjarr në Malishevë, digjen dy ara me grurë

Një zjarr ka kapluar dy ara në fshatin Bubavec të Malishevës, transmeton PrizrenPress. Në raportin 24 orësh të policisë thuhet se të premten rreth orës...

Presidenti para Speciales

Presidenti Hashim Thaçi, do të bëhet zyrtari i parë i lartë që në këtë cilësi do të intervistohet nga një gjykatë për krime lufte. Thaçi...

Mbyllja e çerdheve nga nesër, Ministria e Arsimit me njoftim të rëndësishëm

Ministria e Arsimit dhe Shkencës përmes një njoftimi të bërë në faqen zyrtare Facebook ka bërë të ditur se nga nesër hyn në fuqi...

Gattuso: Milik dëshiron largimin nga Napoli

Trajneri i Napoli-t, Gennaro Gattuso ka konfirmuar se sulmuesi Arkadiusz Milik, dëshiron largimin nga “San Paolo”. Që disa muaj, Milik është i lidhur me largimin...

Lot e dhimbje: Boshnjakët varrosin edhe nëntë trupa të gjetur nga Masakra e Srebrenicës

Myslimanët boshnjakë e kanë mbajtur një ceremoni përkujtimore për ta shënuar 25-vjetorin e Masakrës së Srebrenicës – tragjedisë më të madhe njerëzore në Evropë...

OVL UÇK sot organizon protesta në të gjitha qytetet e Kosovës

Organizata e Veteranëve të Luftës organizon sot protesta në të gjitha qytetet e vendit tonë në shenjë kundërshtimi ndaj propozim-aktakuzës së Gjykatës Speciale ndaj...

Isa Mustafa po e mposhtë virusin

Shëndeti i kryetarit të Lidhjes Demokratike të Kosovës Isa Mustafa është përmirësuar dukshëm ditëve të fundit. Mustafa pak ditë më parë kishte konfirmuar se ishte...

Masat e reja kundër COVID-19, kujdes nga sot nis shqiptimi i dënimeve për ata që nuk i respektojnë

Qeveria e Kosovës në mbledhjen e mbajtur dje mori disa vendime të reja në kuadër të luftimit dhe parandalimit të përhapjes së COVID-19 në...

Ministria e Financave me njoftim për përfituesit e pakos emergjente

Pas miratimit në lexim të parë të projektbuxhetin, Ministrja e Financave, Hykmete Bajrami, ka njoftuar përfituesit e pakos emergjente se sapo të votohet në...

Lajmet e Fundit

Nusja me alergji nga frutat e thata vdes pasi hëngri ëmbëlsirë në pritjen e dasmës

Një nuse e re ka vdekur në pritjen e martesës së saj pasi pësoi një krizë anafilaktike të shkaktuar nga alergjia prej frutave të...

Prizren, mungon prokurori, shtyhet gjykimi ndaj policit kufitar

Të martën, ka dështuar të mbahet shqyrtimi gjyqësor në Gjykatën Themelore të Prizrenit, në rastin kundër polici kufitar, Avni Ajdini, i akuzuar për keqpërdorim...

“Diçka po më vret”/ Blogerja shtatzënë vdes tragjikisht bashkë me të birin, pasi paralajmëroi fansat

Vlogerja e njohur në Youtube Nicole Thea ka vdekur bashkë me fëmijën që mbante në bark si pasojë e një ataku në zemër, kanë...

Osman Hajdari: Reformimi i Administratës kurseu mbi 150 mijë euro të qytetarëve

Drejtori i Administratës Komunale në Prizren, Osman Hajdrai, tregon se falë reformimit, për një vit janë kursyer mbi 150 mijë  euro të qytetarëve. Postimi në...

Për dhjetë vjet në rrugët e Kosovës kanë vdekur 1317 persona

Është prezantuar raporti “Dekada e sigurisë 2010-2019”. Ministri i Infrastrukturës Arban Abrashi tha se nga viti 2010 deri në vitin 2019 në rrugët e...