Pasi fitoi Çmimin Nobel, filozofi Albert Kamy mendoi që të falënderojë të parën nënën e tij, dhe të dytin një mësues të shkollës fillore. Kamy e shkruajti këtë letër mirënjohjeje (lexo më poshtë) për mësuesin e tij, Louis Germain, i cili ushqeu potencialin që pa tek ai dhe e shtyu Kamynë e vogël drejt një rruge, nëpër të cilën do të shkruante romane dhe ese shumë të respektuara, fituese të dhjetëra çmimeve.

Albert Kamy e fitoi Çmimin “Nobel” për Letërsinë në vitin 1957. Ai është më shumë i njohur për librin e tij “I Huaji”, dhe e fitoi Çmimin “Nobel” po atë vit që shkruajti esenë “Reflektime për gijotinën”.

Babai i Kamysë ishte vrarë gjatë Luftës së Parë Botërore, kur Kamy ishte ende foshnje, dhe nëna e tij ishte “pjesërisht e shurdhër dhe analfabete:.

Ndërkohë që shumëkush e konsideron Kamynë një filozof dhe shkrimtar ekzistencialist, ai vetë e urrente këtë term. Një herë, në një intervistë i thoshte: “Jo, unë nuk jam ekzistencialist. Sartri dhe unë gjithmonë habitemi që emri ynë lidhet me këtë term. Ne kemi menduar madje që të botojmë  një deklaratë të shkurtër, ku firmosësit të deklarojnë se nuk kanë asgjë të përbashkët mes tyre…”.

Më poshtë letra.

“19 Nëntor 1957

I Nderuar Monsieur Grmain,

Lashë turbullirën që më ka rrethuar këto ditë të bjerë pak, përpara se të të flas nga thellësia e zemrës sime. Sapo më është dhënë një nderim shumë i madh, një që as i isha vënë pas, as e kisha kërkuar.

Por kur dëgjova lajmin, mendimi im i parë, pas nënës time, ishte për ty. Pa ty, pa dorën e dashur që ti shtrive drejt vogëlushit të vogël e të varfër që isha unë, pa mësimet dhe shembullin tënd, asgjë prej këtyre nuk do të kish ndodhur.

Nuk është se e mendoj kushedi çfarë këtë lloj nderi. Por të paktën ai më jep mundësinë të të them, atë që ti ke qenë dhe je ende për mua, si dhe të të siguroj se përpjekjet e tua, puna jote, dhe zemra bujare që ti vendos në to, jetojnë ende tek njëri prej vogëlushëve të shkollës ku jepse mësim që, pavarësisht viteve që kanë kaluar, nuk ka pushuar kurrë së qeni nxënësi yt mirënjohës. Të përqafoj me gjithë zemër.

Albert” 

/Bota.al

Sot përfundon projekti i Lëvizjes për Shqipëri të Bashkuar për rregullimin e Monumentit të Gjergj Kastriotit në Prishtinë. Përveç rregullimit të shkronjave të monumentit, po ashtu do të shtohen edhe dy elemente tjera kombëtare, të cilat i kanë munguar deri sot monumentit të kryeheroit kombëtar, flamuri kombëtar dhe harta e Shqipërisë së Bashkuar.

Sot do të bëhen të ditur edhe emrat e anëtarëve të LSHB-së, që ndihmuan këtë aksion.

‘I zoti i shpis’, ka vendos për krejt familjen. Kur me shku në shkollë, kur me e ndalë shkollën, çka me punu, kur me u martu… Veç një burrë mund të jetë zot shtëpie, gratë janë ato që merren vetëm me pastrim dhe rritjen e fëmijëve. Kështu thoshte kanuni, asokohe kur gjithçka bëhej sipas tij.

Në vitin 1972, të rralla janë ato gra që kanë guxuar ta qojnë nëpër mend shkollimin e të ikin nga martesa. Por një e tillë vjen nëpërmjet filmit dokumentar ‘Zoti i shpis’, me regji të Daniëll Bremer, shkruan KultPlus.

Bremer, sjellë personazhin e Gjejranes, pra Gjejrane Lokaj e cila në vitin 1972, natën vonë iku nga familja e saj për të vazhduar shkollimin dhe për të mos u martuar. Gjejranja, përmes këtij dokumentari kthehet mbrapa shumë viteve, duke paraqitur në ekranin e madh të Kino Bahce, familjen e saj, nga të cilët tashmë kërkon përgjigje se a ishte ajo gjëja e duhur që ka bërë.

Gjejranja, tashmë është një zonjë shtëpie, një heroinë e gjallë e një derë e hapur për motrat e saja të cilat ‘pësuan’ për shkak të kanunit. Filmi 58 minutësh mori pas vetës në Kino Bahce, një audiencë goxha të madhe, të cilët e pëlqyen shumë filmin ndërsa personazhin kryesorë Gjejranen që ishte në mesin e tyre, e nderuan me një pritje në këmbë e shumë duartrokitje.

“Po ajo Gjejranja që isha në dokumentar po ajo jam. Kjo gjë i takon viteve të mëhershme dhe nuk do të thotë që gjërat janë zhdukur sot, por kemi nevojë të punojmë më shumë për barazinë gjinore. Ai është borxhi ynë, shqetësimi ynë dhe besoj që duhet që të gjithë ne duhet të bashkëpunojmë që ta zhdukim këtë gjë sepse jo-barazia dhembë shumë. Unë nuk u trajtova e barabartë asokohe, por nuk e kisha problem të flasë me të vetmin qëllim, që të jem si model i angazhimit të realizimit të objektivave të mija dhe tonat në përgjithësi. Nuk ishte e lehtë të kthehesh në vitin 1972, atëherë kur unë e lashë familjen time. Ishte emocionuese pak, por megjithatë kjo mund t’i shërbej ndokujt që të ketë guxim”, tha duke i falënderuar përzemërsisht të pranishmit, Gjejrane Lokaj tashmë një mami e zonja e cila përkujdeset për shumë foshnje të sapo lindura, e krejt kjo më guximin e saj t’i bëjë ballë kanunit, fjalës së zotit të shtëpisë, fjalëve të komshive, e gjithçka tjetër.

‘Zoti i shpis’, është dokumentari i cili në edicionin e 16-të të DokuFest, garon në kuadër të Ballkan DOX. Ndërsa regjisorja Daniëll Bremer, tregoi se si e ka nisë krejt këtë rrëfim.

“Unë kam menduar të bëjë diçka me Kanunin. Kam nis ta lexoj kanunin dhe ajo çka më ka interesuar rreth tij ishin shkrimet për gratë. Unë si nuse e Kosovës, e kam lexuar sepse më ka interesuar që të dijë rreth grave të Kosovës. Kësisoj një shoqe e imja, më ka dërguar tek Igballe Rugova, ku e kam pyetur se ku ta gjej një grua që të më flasë për këtë temë. Kështu jemi takuar me Igon dhe më ka propozuar Gjejranen”, theksoi Bremer.

‘Zoti i shpis’, erdhi premierë botërore në Festivalin e Filmit Dokumentar dhe atij të Shkurtër-DokuFest. Ky film për producent ka Edon Rizvanollin, ndërsa është përkrahur nga NL Films Fond, ASFALT Films, dhe Culture for All./ KultPlus.com

Enver Sulaj

Për buzët që i kafshova të njoma gjak e të zjarrta prush
Për amshimin e shpirtit, për djallin, Budën, Krishtin, Muhamedin
Për lotët për gëzimin për këngën çmendurake majë lisi
Për tradhtitë për heronjtë për besën e thyer para pragut të shtëpisë në pranverë
Për vuajtjen sa bjeshka për rrugët që s’kanë të sosur që s’kanë fill
Për miqtë për armiqtë për kafenetë për kurvat e trishta majë honesh
Për të gjitha për të thënat për të pathënat thashethemet fjalët vrastare
Për librin e fjalëve për katin e fundit të historisë së dhembjes
Për të gjallët për të vdekurit për marrëzitë netëve të vona
Për muajin e mjaltit për muajin e pelinit për shijen e hidhur të ëmbëlsirës
Për poezinë për vetminë për kasollen pranë malit ku ra luftëtari
Për politikanët për gënjeshtarët për të gjithë që shtypin palcën e shpirtit
Për shenjtorët pasardhësit e tyre jetën vdekjen përjetësinë
Për gurin e varrit, për drurin e varrit për kambanën për zërin e çjerrë
Për lulet për pranverën për aromën e tërfilit të pakositur
Për të gjitha për lotët e ndarjes për fjalët e pathëna
Për fjalët e thëna gabimisht për pendimin për zhgënjimin
Për taket e këpucëve për fluturimin e fluturës për ngjyrat e ylberit
Për ngrohtësinë e jetës për frikën për puthjen në vend të punës
Për ikjet për natën për fshehjet ditën për shmangien nga takimet
Për lulet e këputura për dhuratat e papritura ditën e Shën Valentinit
Për tortën e pangrënë për ditëlindjet pa qirinj
Për telefonatat e frikshme për mesazhet deliriante
Për adhurimin fisnk për shenjtërinë e figurës për tragjikën e jetës
Për të gjitha të bërat për të gjitha të pabërat
Për fjalën për heshtjen…

Amin

Intervistë me grupin “04 Band” 

– Si dhe kur është formuar grupi dhe pse e keni emëruar “04 Band”?

– Ideja e emrit të bendit është shkaku që jemi katër anëtarë dhe tjetra sipas targave të makinës që i ka Prizreni.

Grupi është formuar rastësisht kur jemi mbledhur që të performojmë si shoqëri në një mbrëmje humanitare në Prizren.

 – Cili është formacioni i grupit dhe cilin zhanër të muzikës e performoni?

– Formacioni i grupit është: kitarist Uliks Hoxhaj dhe Jeronim Susuri, Miran Ferati në kajon dhe vokalist Hysen Kafexhiu. Zhanri i muzikës që performojmë është pop rock dhe këngë të vjetra qytetare shqip.

– Performancën e parë si “04 Band“ si e kujtoni?

– Performanca e parë normalisht që nuk harrohet kurrë, ajo ishte organizuar nga Krenare Koqi në një kafene në Prizren.

– Jeni shumë të kërkuar në mbrëmjet muzikore në Prizren. Po  jashtë qytetit të Prizrenit?

– Kryesisht në Prizren jemi të kërkuar jashtë mase, por pa i harruar edhe qytetet e tjera në Kosovë dhe jashtë saj, ne kemi performuar në Prishtinë,  Gjakovë, Rahovec, Tiranë, Durrës, etj.

– Përveç muzikës me çka merreni?

– Është interesante se anëtarët e bendit janë me profesione që s’kamë të bëjnë me muzikë. Jeronimi është magjister i kimisë dhe fizikës, profesor në Gjimnazin “Gjon Buzuku” në Prizren, Mirani është profesor i fizikës, Uliksi është ekonomist dhe Hyseni ka përfunduar për teknologji informative. Kështu muzika për ne është punë e dytë që e bëjmë. Me muzikën qe ne bëjmë përpiqemi ta kultivojmë dhe ta risjellim në treg këngë e vjetër shqipe në formë akustike. Përpos muzikës dhe profesioneve tona ne bëjmë edhe Show por e gjitha varet në ambientin ku performojmë.

 – A planifikoni të keni më shumë këngë tuajat në repertor apo ndoshta edhe ndonjë album?

– Kryesisht bëjmë cover në shqip dhe anglisht, para disa muajsh kemi lansuar këngën tonë me videoklip “Te kam xhan”, por nuk do të thotë që do të ndalemi me kaq, normal qe jemi rrugës për këngë të reja. /Gazeta Observer/