Shkruan: Avdi Ibrahimi

Po të shikojmë veprimin dhe sjelljen e njeriut nga pikpamja e drejtë, pothuaja se të gjithë njerëzit në botë kush më shumë e kush më pakë, mund të kenë përjetuar në jetë vuajtje, por pikërisht nga shkaku i vuajtjes ka qenë te sejcili njeri etja për të jetuar…kështu njeriu ka kuptuar se të vepruarit me mirësjellje në jetë në të shumtën e rasteve ka patur pasoja të mira, përkatësisht të kuptuarit se veprat dhe sjelljet e këqija e të liga i kanë sjellur pasoja të këqija, gjithëashtu njeriut mendimdrejtë që në vete nuk ngërthen qëllimin e keq e të ligë që ka kuptuar me kohë, në të njetën kohë e refuzon me bindje të plotë pamëshirësinë si dhe përjashton nga vetja lakmin, urrejtjen, smirën, dhunën, përdorimin e forcës pa patur asfarë arsye, më pastaj të flasësh drejtë jepë të kuptosh, se në këtë rast rrena është e papranueshme për atë njeri që fletë të vërtetën, e papranueshme është edhe marrja nëpër gojë e tjetrit, të akuzosh me pa të drejtë e pa asfarë fakte tjetrin, siç jemi mësuar për çdo ditë të lexojmë në gazeta e portale të ndryshme në internet e rrjete sociale, e paparanushme është fjala e vrazhdë, e keqe, fyerja, t’i cenosh tjetrit dinjitetin që ka, të nënçmosh tjetrin vetem se t’i ke forcën e pushtetit, pra të kuptuarit e të vepruarit drejtë, ka të bëjë me atë filozofin e të jetuarit njerëzishëm që të mos veproj keqë, në këtë rast kemi të bëjmë me ndalimin e hajnisë dhe përvetësimit të çdo pasurie kombëtare, për përfitime personale nga ata njerëz që janë në pushtet dhe biznese private, njëherit të mos bësh lavdi të rreme e të mos falsifikosh nga historia e kombit të cilit i takon.

Në rrafshin kombëtar shqiptarë, sejcili nga ne të kemi si synim kryesor që të jetë shtëpia jonë e përbashkët e të gjitha vendeve të banuara me shqiptarë. Njëherit si qëllim yni i përbashkët të jetë përherë, tejkalimi i ndasive krahinore, dhe fetare, tejkalimin e mospajtimeve politike, dhe religjioze, brenda shqiptare, të tejkalohen përçarjet dhe divergjencat të programeve politike të partive, në mbarë hapsirat shqiptare, që të arrijmë në cakun kryesor bashkimin apo ribashkimin e trojeve shqiptare të ndara padrejtësisht, mbi një bazë të përbashkët mbarkombëtare.

Të gjitha lëvizjet e shoqatat atdhetare që në programet e tyre kanë për synim bashkimin e trojeve shqiptare me shtetin amë Shqipërinë të bashkohen në një lëvizje të vetme, dhe funksionale, për të arritur në aftësimin aksional të partive politike që janë për bashkim kombëtar, dhe atyre fetare, që me sukses të kyçen në rrjedhat e jetës shpirtërore, shoqërore e politike që të bëjmë rilindjen mbareshqiptare për të jetuar në Shqipëri të përbashkët e bashkëkohore për të ndikuar në rrjedhat politike ndërkombëtare për interesat tona shoqërore në të ardhmën.

Ideja për domosdonë e ribashkimit kombëtar shqiptarë është po aq e lashtë sa edhe vetë përçarja e tyre, nisiativën për ribashkimin dhe bashkëpunimin e partive politike, dhe atyre fetare, në mbarë hapsirat shqiptare, njëherit edhe me mergimtarët tanë që ndodhën jashtë atmëmëdheut, të marrin përsipër intelektualët, patriotët, dhe veprimtarët e dëshmuar atdhetar, të cilët në asnjë mënyr s’janë të korruptuare, të shantazhuar e bajraktaristë, gjithashtu në të ardhmën e afërt të formohet një Beslidhje e Re Shqiptare, e cila të pëfaqësohet nga një Këshill Drejtues Botëror Shqiptarë me qendër në Prizrenin historik të “Lidhjes Shqiptare”, nga aty pastaj të formohen Këshilla nacional e të tjerë të bashkimit të tokave shqiptare, të ndara dhunshëm nga fuqit e mëdha ndërkombëtare, kështu të intesnsifikohen përpjekjet në bashkëjetesën mbarshqiptare për një Shqipëri të bashkuar. Në mënyrë që me punë e vepra të mira ta fitojmë simpatin, dashurin, dhe repektin e popujve të botës në të drejtat tona, me qetësi, të pastër e të vyer për interest tona kombëtare, të respektojmë fenë e sejcilit në kuadër të etnosit shqiptarë, por mbi të gjitha në theks të veçant të mbrohen iteresat tona kombëtare.

Është e ditur se e mira dhe e keqja luftojnë njëra tjetrën në mënyrë të parreshtur, por nuk ka asnjë dyshim se e mira ngadhnjen mbi të keqën, kjo sipas mendimit tim, pa e tepruar apo pretenduar ndonje përfitim personal, le të jetë një nga detyrat kryesore të mbarshqiptarëve që nuk u është bërë gjaku ujë, të luftohet parreshtur e keqja në çdo formë ngado që shfaqet ajo, kështu të jemi si popull e si komb në rrugën e së mires, në rrugën e së drejtës, duke u rilindur të jetojmë në një Shqipëri të përbashkët.

Shkruan: Robert J. Shiller

Kur ‘Financial Times’ dhe revista ‘Time’ e kanë emëruar presidentin e zgjedhur, Donald Trump, për person të vitit, publikimet kanë lënë të kuptohet që kjo gjë ka ardhur më pak si lëvdatë për Trump-in e më shumë si njohje e asaj që zgjedhja e tij është një ngjarje e rëndësishme për Perëndimin. Është e qartë që kjo përfaqëson një sfidë të madhe për politikën e përbashkët të jashtme dhe atë të sigurisë për një komunitet më të gjerë të kombeve që njihen si aleanca perëndimore. Vetëm dy vjet pasi Rusia në mënyrë ilegale ka okupuar territorin e një vendi sovran në Krime dhe pastaj ka filluar një luftë nëpërmjet rebelëve prorusë në Ukrainën lindore, një lider amerikan ka ardhur në pushtet duke premtuar rregullim marrëdhënies me Moskën. Si do të ndikojë në shogurin evropiane ‘shtylla drejt Rusisë’ e Trump-it dhe çfarë ndikimi do të ketë në aleatët aziatikë të Uashingtonit qëndrimi i ashpër ndaj Kinës? Trump-i herë pas here e ka dëshmuar që është i gatshëm t’ia jep

Moskës benefitin e dyshimit.

Një pikë e butë për liderët autoritarë? Jo kaq shpejt …
liderëve autoritarë, Trump-i nuk e ka zgjatur dorën e miqësisë për liderin kinez Xi Jinping. Pas telefonatës së famshme nga Tajvani dhe paqartësisë së presidentit të zgjedhur sa i përket “politikës Një Kinë”, kinezët kanë reaguar duke nisur një bombardues drejt Detit të Kinës Jugore. Ata gjithashtu kanë bërë shpime në zona të kontestueshme si dhe janë duke i armatosur bazat ilegale në ishujt e Detit të Kinës Jugore, që është njëra nga zonat më të ngarkuara sa i përket aktivitetit të anijeve. Pastaj, të premten, Kina ka kapur një dron nënujor të SHBA-së në Detin e Kinës Jugore. Kina ka përdorur mediet shtetërore për të deklaruar që “droni është shfaqur nga Deti i Kinës Jugore dhe përbën vetëm majën e ajsbergut sa i përket strategjisë ushtarake të SHBA-së në Kinë”. Presidenti i zgjedhur Donald Trump është përgjigjur në mënyrën me të cilën jemi mësuar, nëpërmjet ‘Twitter’-it: “Kina vjedhë dronin hulumtues të ushtrisë amerikane në ujëra ndërkombëtar dhe e dërgon në Kinë në një akt të paprecedent” dhe “Duhet t’i tregojmë Kinës që nuk e duam dronin që na e kanë vjedhur – le ta mbajnë!”. Rikthimi i Kissinger-it? Disa analistë, si puna e David Martin Jones në ‘Telegraph’, kanë menduar nëse Trump-i po mundohet që ta rikthejë politikën e Henry Kissinger-it duke ndërtuar marrëdhënie të mira me Moskën dhe ndërkohë duke ngrirë marrëdhëniet me Kinën. Ndonëse një lëvizje e tillë diplomatike është e realizueshme, a ka gjasa të ndodhë? Fundja, presidenti rus Vladimir Putin është në pozicion të mirë vis-a-vis Pekinit për momentin. Ndonëse Kina është bërë qartazi partneri dominues dhe strategjia e saj “Një Rrip, Një Rrugë” në mënyrë të njëanshme konsolidon ndikimin e Pekinit mbi Azinë qendrore, Kina është treguar e kujdesshme në raport me rusët. Lidhjet e Putin-it me Xi Jinping-un e Kinës zakonisht përshkruhen si “shumë të afërta”, pasi ata të dy janë takuar plot 19 herë në katër vjet. Tregtia në mes të dy vendeve pas sanksioneve perëndimore ndaj Rusisë në lidhje me veprimet në Krime dhe forcat mbrojtëse të dy kombeve po afrohen çdo ditë e më shumë. Në shtator të vitit të kaluar, forcat ruse kanë shpuar përkrah atyre kineze, në atë që është konsideruar mbështetje e hapur për pretendimet e Pekinit. Si rrjedhojë, çfarëdo ideje që mund ta ketë Trump-i për ndarjen e këtyre dy gjigantëve kontinentalë do të ndalet nga realiteti. Thjesht nuk jemi në kohën e Luftës së Ftohtë kur Pekini dhe Moska e mirëprisnin ndërhyrjen e Amerikës për balancim të situatës.

A do ta ndajë Trump-i në dysh Perëndimin?

Atëherë, nëse rikthimi i stilit të Kissinger-it nuk është njëri nga opsionet, cilat janë efektet e mundshme të politikës së re të jashtme të Trump-it? Fatkeqësisht, politika e tij pritet ta keqësojë edhe më tej një tension që veçse është i ngritur në aleancën e Perëndimit, në të cilin aleatët evropianë – si puna e vendeve anëtare të BE-së, NATO-s dhe Suedia – balancojnë kundër Rusisë dhe në të njëjtën kohë mirëpresin marrëdhënie të ngrohta diplomatike dhe tregtare me Kinën. Krejtësisht e kundërta po ndodh në Paqësor, ku Uashingtoni dhe aleatët e tij, të shqetësuar për qëllimet e Pekinit në Detin e Kinës Jugore, po mundohen të krijojnë balanca kundër Kinës gjatë kohës që i përmirësojnë lidhjet e tyre me Rusinë. Ndonëse mund të mos duket i tillë, kjo ndarje mund ta ndajë Perëndimin në dysh, duke bërë pak gjëra që do t’i shqetësonin Kinën dhe Rusinë. Ekzistojnë disa rreziqe reale që mund të ngrihen nga kjo: Evropianët mund ta zbusin embargon e armëve ndaj Kinës ose mund ta lehtësojnë retorikën e tyre sa i përket lëvizjeve të Kinës në Paqësor, edhe më shumë sesa që kanë bërë deri më tani. Uashingtoni, në anën tjetër, mund t’i zhbëjë sanksionet në Rusi, duke legjitimuar në mënyrë efektive pushtimin e parë territorial të një shteti nga një shtet tjetër në historinë e pasluftës. Kjo gjë nuk iu shkon për shtati shteteve baltike. Atëherë, çka duhet bërë? Fillimisht, ka ende kohë deri më 20 janar. Kabineti i Trump-it ende nuk është formuar dhe është e vështirë të dihet nëse postimet e tij në ‘Twitter’ përfaqësojnë qëndrimet e tij dhe të administratës së tij në politikën e jashtme. Për më tepër, administrata e tij mund të sfidohet – qoftë nga skandali i hakimit apo edhe nga refuzimi i politikave të Trump-it brenda ‘establishment’-it politik në Uashington. Presidentët e SHBA-së janë tejet të varur nga degët tjera të qeverisë për t’i zbatuar politikat e tyre. Mund të ndodhin një sërë ngjarjesh, që do ta bënin Trump-in një president kukull, para se ai ta mund ta vendoste emrin e tij në Zyrën Ovale. Pa marrë parasysh të gjitha paqartësitë, as amerikanët e as evropianët nuk mund ta injorojnë mundësinë shumë reale të lartcekur, që tentativa e Trump-it për t’i ndarë dy shtete autoritare do ta ndajë Perëndimin. Në katër vjetët e ardhshëm nevojitet një dialog më i madh në mes të vendeve të aleancës. Kjo pasi po rrezikohet e ardhmja e rendit liberal global, të bazuar në rregulla e ligje

John Hemmings është hulumtues në Shkollën e Ekonomisë në Londër.