Çifti Leart Gashi dhe Ardiana Berisha u shprehën të shtunën se në këtë urë po e vendosin drynin e dashurisë, duke i dhënë besën njëritjetrit se nuk do të tradhtojnë.

“Sikurse ky dry që mbyllet, ashtu dëshirojmë të mbyllim dashurinë tonë e ta bëjmë të fortë dhe të rrjedhshme si Lumëbardhi”, janë shprehur të rinjtë e dashuruar, raporton Gazeta Kosova Sot

Të shtunën në Prizren ishte një diell i fortë pranveror dhe çiftet e reja e vizitonin “Urën e kaltër të dashurisë”, siç njihet ajo. Dikur ka pasur edhe një emër tjetër dhe është quajtur “Ura e Naletit”. Legjendat flasin se sa herë ngrihej uji në Lumëbardhë kjo urë shembej. Një mëngjes kur kishte dalë pashai e kishte parë të prishur dhe e kishte quajtur si ‘Urë të Naletit’. Prandaj kjo urë nga “Ura e Naletit” u shndërruar në “Urën e kaltër dhe dashurisë”.

Prizreni, qyteti buzë Lumëbardhit, ka mbi 20 ura, me material të fortë, pa numëruar ato të konstruksioneve të hekurta të ndërtuara rishtas. Secila nga këto ura ka histori në vete. Shënimet e një studiuesi të vjetër, H. Kalleshi, tregojnë se në shekullin XVII mbi Lumëbardhë kishte 9 ura, por nuk dihet vendi i tyre sepse, atëbotë Lumëbardhi kishte tjetër rrjedhë dhe kalonte pranë secilës shtëpi në formë jazi.

“Ura e Naletit” u shndërrua në “Urën e kaltër të dashurisë” nga një aktiviste të shoqërisë civile, Doruntina Ukimeri, që tash njerëzit e njohin më shumë si “Urë e dashurisë”.

“Dashuria të ecë si uji i Lumëbardhit”

Në vitin 1908, kur kjo urë u vërshua dhe u rrënua, reisi i Prizrenit, Haxhi Rifati, kur e pa se përsëri ajo ishte rrëzuar tha: “Kjo urë i përket djallit”.

Vetë simbolika e urave tregon se urat bashkojnë dy brigje.

Ura e vjetër e kërkbunarëve, Ura e re e kërkbunarëve, Ura e Manastirit të kryeengjëjve, Ura e hidrocentralit ‘Prizrenasja”, tani dy urat e para e KFOR-it, e dyta e TMK-së, ajo e Jabllanicës, Ura e mullirit të Dehirëve, Ura e Mirashit, Ura e Lidhjes, Ura e Therandës, që dikur ishte Ura e Arastës, Ura e Vjetër e Gurit, Ura e rinisë, Ura e Beledies, Ura e Sozi Çelebisë, ndër më të vjetrat e këtij qyteti, Ura e Drurit, Ura e Kaçanikut, Ura e Buzagillëkut , bashkojnë dy anë dhe kanë histori të ndryshme.

Çifti Leart Gashi dhe Ardiana Berisha, që nuk pranuan të dalin në foto, treguan se po e vendosin drynin e dashurisë, duke menduar se kurrë në jetë s’do ta tradhtojnë njëri-tjetrin.

“Sikurse ky dry që mbyllet, ashtu dëshirojmë të mbyllim dashurinë tonë ta bëjmë të fortë dhe të rrjedhshme si Lumëbardhi”, u shpreh për gazetën Leart Gashi.

Çifti me këtë rast bëri një puthje të zjarrtë e nënshkruan drynin dhe e mbyllën në urë, e çelësin e gjuajtën në ujë, duke uruar që dashuria t’i ngjajë këtij uji që nuk pushon.

“Dashuria jonë u bëftë e fuqishme, e fortë dhe mbyllur vetëm për mua e për të dashurën time”, u shpreh Learti.

Nikqi i befasuar

Qytetari nga Peja, Demë Nikqi, që kishte ardhur për ta vizituar këtë urë, u shpreh për gazetën: “Unë jam nga Peja dhe në Prizren vij shpesh, por këtë urë për herë të parë e kam vizituar. Kjo që pashë këtu më ka befasuar dhe më ka bërë kaq shumë kureshtar. Kjo urë e kaltër e dashurisë vërtet më befasoi për të mirë. Unë nuk e dija se çka janë gjithë këta dryna, kur kuptova u befasova. Më beso kurrë se kam ditur që në Kosovë mund të ketë një urë të këtilla që simbolizon dashurinë”, u shpreh ai për gazetën.

Një çift tjetër i ri, të cilët nuk deshën të prezantohen me emër, thanë se janë të dashuruar, por këtë dashuri ende po e mbajnë të fshehur nga familjet. Ata treguan se tashmë i besojë shumë kësaj ure.

“Kjo urë jemi të bindur se sjellë fat e sjellë dashuri të pafund. Prandaj, shpesh vijmë këtu dhe shohin edhe drynin tonë që e kemi vendosur këtu, por që ende nuk e kemi finalizuar në pikëpamje ceremoniale”, u shpreh djaloshi. /Kosova Sot/

Prizreni është njëri ndër qytetet me trashëgimi të pasur dhe me shtëpi karakteristike dhe të moçme. Disa nga këto shtëpi i përkasin ndërtimit të shekullit XVI dhe ky fakt flet mjaft.

Lidhur me këtë, drejtori i Qendrës Rajonale të Trashëgimisë Kulturore në Prizren – QRTK Prizren, Samir Hoxha, ka theksuar se në bazë të kërkesës së kësaj qendre tashmë Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sporteve, në Prizren është duke bërë restaurimin e katër shtëpive familjare dhe atë të familjeve; Zijabeu, Rekathati, Paçarrizi dhe Kantargjiu. Implementimi i këtij projekti po bëhet në bazë të masave emergjente, shprehet ai, teksa shton se po realizohet nga CVVB-ja.

“Ne do të vazhdojmë edhe më tutje që objektet të banimit me karakteristika dhe lloje të veçanta të mbrohen”, ka shtuar ai, shkruan gazeta ”Kosova Sot”.

Fontana nga ku afër saj kalonte jazi

Në lagjen e vjetër të “Saraçëve”në Prizren gjendet njëra ndër shtëpitë e vjetra që sipas familjarëve të Muhamed Paçarrizit kjo shtëpi ka mbi 250 vjet që është ndërtuar. Trashëgimia kulturore e Prizrenit shprehet në formën e saj ndërtimore dhe shpirtërore. Shtëpitë tradicionale ishin ndërtuar për bejlerët, zanatlinjtë, bujqit, tregtarët dhe personalitete shtetërore të asaj, prandaj edhe janë me karakteristika të veçanta.

“Edhe pse Prizreni ka një thesar të çmuar të trashëgimisë historike – kulturore, kjo në mënyrë të vazhdueshme u është ekspozuar ndikimeve shkatërruese të faktorit natyror dhe faktorit njeri”, shprehet për “Kosova Sot” Samir Hoxha.

Kurse, Muhamed Paçarrizi, tani një person që mezi ia del të mbijetojë, tregon se shtëpia e tyre ka mbi 250 vjet të ndërtimit. Ai shton se pas një intervenimit që ka bërë CVB-ja, kjo shtëpi ende nuk është stabilizuar dhe, sipas tij, Prizreni po rrezikon të humbë një nga shtëpitë e bukura të këtij qyteti.

“Kjo shtëpi ka fontanën që dikur këtu kalonte edhe jazi”, tregon plaka e kësaj shtëpie Neale Paçarrizi.

Ky objekt ka pasur një renovim të gjerë në vitin 1860, sidomos në enterier.

“Objekti është ngritur në etazh dhe është i llojit simetrik me hajat në përdhese. Dekorimet në ballinën kryesore janë karakteristike, të dekoruara me elemente nën ndikimin e stilit neoklasik. Enterieri i objektit është i pasur me elemente etnografike. Drugdhendja është shumë e theksuar dhe është punuar me një mjeshtëri të rrallë. Është shembull i arkitekturës orientale-vendore të tipit rrafshinor që përkiste shtresës së pasur të shoqërisë. Shtëpia e familjes Paçarrizi është me rëndësi të veçantë nacionale (kombëtare)”, shprehet Paçarrizi.

Objekti përmban vlerat dhe karakteristikat e veçanta të arkitekturës folklorike të Prizrenit të fundshekullit XIX. Është shembull i arkitekturës orientale-vendore nën ndikimin e arkitekturës evropiane, sidomos në fasadë, dhe i takon tipit rrafshinor që përkiste shtresës së pasur të shoqërisë. Enterieri i objektit po ashtu është mjaft i ruajtur dhe ka elemente origjinale të kohës.

Shtëpia e familjes Paçarrizi është në pronësi private, por ajo megjithatë është një pasuri kombëtare, pasi pasqyron gjendjen sociale, ekonomik dhe shoqëror të Prizrenit dhe Kosovës gjatë shekujve XVIII-XIX. Ruajtja dhe prezantimi i këtyre vlerave është në interes të zhvillimit të turizmit kulturor dhe njëherësh rrit edhe vlerën kulturore të shoqërisë kosovare ndaj bashkësisë ndërkombëtare. Kjo familje e vjetër e Prizrenit shpjegon se shtëpia ka karakteristika shumë të veçanta dhe kjo është një perlë e këtij qyteti.

Muhamed Paçarrizi thotë se kjo shtëpi është nën mbrojte të shtetit, por, për fat të keq, ende nuk ka arritur që shteti të investojnë sa duhet këtu.

Shtëpia e Paçarrizëve në rrugën e “Saraçëve” po dëmtohet shumë nga shiu dhe të reshurat, të cilat dëmtojnë tej mase muret e vjetra, pastaj tavanet ose siç i quajnë ‘Shishtavenet”.

Paçarrizi thotë fontana i jepte bukuri kësaj shtëpie si dhe vetë jazi ku atje kishte edhe peshq dhe uji ishte plotësisht i pastër. Familjarët shpresojnë se kjo shtëpi do të rinovohet dhe të ruhet. /Kosova Sot/