Shkrimtari kosovar, Albatros Rexhaj, në vjeshtën e vonë të vitit 2013, ka befasuar të pranishmit në panairin e librit “Tirana 2013”. Radhët e gjata të fansave të tij për autografin e Rexhajt, ishin të papara për letërsinë shqiptare, e sidomos në panaire. Krejt këtë ngjarje, vetë autori i këtij libri e quan efekti Heri Poter. Po suksesi me librin “Edith”, nuk e ka topitur Albatros Rexhën. Ai për vitin 2014 i ka planifikuar edhe dy libra. Në intervistën e dhënë për KultPlus, ai ka shpjeguar edhe detaje të tjera rreth letërsisë.

KultPlus: Po e mbyll vitin me suksesin e romanit “Edith”, si jeni duke e shijuar?
Albatros Rexhaj: Është një ndjenjë e çuditshme. Derisa e kam shkruar librin e tëra që kam menduar ishte se si do t’ia bëja nëse libri do të kishte sukses. Mund ta merrni me mend se çfarë fantazie mund të ketë një shkrimtar! Dhe, ja tani, e tëra që mendoj është se si në thelb asgjë nuk ka ndryshuar. E vetmja gjë ndryshe është se ndihem më i vlerësuar dhe kjo vërtet është një ndjenjë e mirë.

KultPlus: Një sukses i pritur, apo i zënë në befasi?
Albatros Rexhaj: Në befasi nuk më ka zënë sepse tërë kohën e kam ndier ngjizjen e EDITH. E kam ndier se si ajo filloi të jetonte edhe para se të “lindte”. EDITH është një personazh që e filloi jetën e vet shumë para se libri të paraqitej në panairin e librit në Tiranë. Lexuesit e mi filluan të identifikohen me EDITH dhe kjo ishte një shenjë e suksesit, por, megjithatë, duhet ta them se nuk e kam pritur atë efektin Heri Poter që u krijua në panair të librit.

KultPlus: Në një moshë relativisht të re, por i shndërruar në bestseller, të paktën kështu po të vlerësojnë, ndiheni edhe ju kështu?
Albatros Rexhaj: Po. Kjo ishte ëndrra ime. EDITH e ka një mesazh dhe mesazhi i saj është edhe mesazhi im. Kur e shoh EDITH, në duart e lexuesve gjithandej ku jetojnë shqiptarët, kjo më bën të ndihem i ekzaltuar.

KultPlus: Edhe nëse do të thuhej e kundërtën, radhët e gjata të të rinjve për autografin tuaj gjatë promovimit të librit “Edith”, në Tiranë e dëshmuan se ju jeni një autorë i adhuruar, gjë për të cilën nuk jemi mësuar ne shqiptarët të shohim këso momente, si ndiheshit në ato momente kur shihje gjithë ata njerëz duke të të pritur ty?
Albatros Rexhaj: Ky ishte efekti Heri Poter që u krijua në panair, mbase për herë të parë në historinë e panaireve shqiptare. Mos të harrojmë, unë nuk jam yll televiziv dhe as politikan, që të kem fansa që më ndjekin kudo, por jam shkrimtar dhe efekti Heri Poter lidhet vetëm me librin artistik dhe jo me librin në përgjithësi. E kam ditur se do të vinë, por nuk e kam pritur se do të vinë aq shumë. E vetmja keqardhje që e kam ndier, në ato çaste, ishte pse nuk i kam kushtuar më shumë vëmendje mësueses sime në klasë të parë, kur ajo më qortonte se duhej ta kultivoja një shkrim më të bukur. Mendoj se deri në panairin e radhës do ta angazhohem që ta bëjë shkrimin më të bukur, në mënyrë që edhe autografet të jenë më të bukura.

KultPlus: Ke vënë re, fansat e tu, janë më shumë të gjinisë femërore apo mashkullore?
Albatros Rexhaj: Në dukje të parë ka shumë femra, por nuk është se nuk kam lexues nga gjinia mashkullore. Për mua të gjithë janë të njëjtë dhe nuk bëj ndonjë dallim.

KultPlus: Ka komente, që fakti që romani ka për temë dashurinë, të ka bërë edhe më të dashur tek audienca, mendon se ky lloj tregimi mungon në letërsinë shqiptare, apo se romani i juaj është më i veçantë, pavarësisht tematikës?

Albatros Rexhaj: EDITH nuk është roman dashurie por është një roman për dashurinë. Suksesi i EDITH qëndron te mesazhi që EDITH e ka dhe ky mesazh është ndier nga shumë lexues të mi. Ndryshe, sa i përket temës së dashurisë, mendoj se dashuria është e pranishme në letërsinë shqiptare, por mungon trajtimi i duhur. Mungon guximi. Frika nga tabutë është ende e rrënjosur thellë dhe kjo është për keqardhje.

KultPlus: Do të duhej të mendoje për jetëgjatësinë e krijimtarisë tuaj në treg, a është edhe ky një argument që zgjodhe pikërisht temën e dashurisë ta trajtoje, apo gjithçka ndodhi spontanisht?

Albatros Rexhaj: Te EDITH e parashtroj pyetjen: A mund të veçohet jeta nga dashuria dhe anasjelltas? Dashuria është fillimi dhe fundi i rrugëtimit të njeriut dhe si temë është e pashtershme. Te “Ditar dashurie i një shkrimtari”, kam thënë se në shpirtin tim ka dashuri dhe vetëm dashuri, deri në fund të kësaj bote dhe përtej. Por dashuria nuk është tema ime e vetme. Ata që e ndjekin krijimtarinë time e kanë parë se i qasem edhe shumë temave tjera, por, gjithsesi, edhe ato përpiqem t’i shpjegoj nëpërmjet dashurisë. Romani im “Bombë në Beograd”, përkundër temës së luftës, në të vërtetë, është një rrëfim dashurie, sepse jeta në thelb është dashuri që shpërfaqet në pafundësisht shumë mënyra.

KultPlus: Keni në kokë ndonjë projekt tjetër, apo ndoshta tashmë veç e keni filluar?

Albatros Rexhaj: Po. Gjatë 2014 i kam në plan dy libra. Në pjesën e parë të 2014 do ta botoj një përmbledhje të vargjeve të mia më të mira të dashurisë, të shkruara ndër vite, ndërsa në panairin “Tirana 2014”, do të paraqitem me librin e radhës të titulluar “Rebelohu”. Ky libër do të jetë diçka ndryshe nga ajo që kam botuar deri tani.

KultPlus: Dhe për fund, a ka ardhur koha që edhe shkrimtarët shqiptarë mund të jetojnë vetëm nga krijimet e tyre?
Albatros Rexhaj Fatkeqësisht kjo nuk do të ndodhë edhe për një kohë të gjatë./KultPlus.com

Organizata Joqeveritare “EC Ma Ndryshe”, ka shqyrtuar ecurinë e hetimeve në lidhje me djegien e shtëpisë së familjes Shehu në lagjen “Tabakhanë”.

Valon Xhabali,koordinator i Programit të Trashëgimisë Kulturore, tha se gjatë këtyre javëve janë mbledhur informata nga institucionet e hetuesisë dhe të sigurisë, në bazë të cilave supozohet se zjarri ishte shkaktuar nga instalimi i vjetër i rrymës elektrike.

“Procesverbali i Drejtorisë së Emergjencës dhe Sigurisë lidhur me këtë incident të zjarrit supozon se zjarri është shkaktuar nga rrjeti elektrik, dhe thekson pamundësinë për vërtetimin e shkaktarit për shkak të djegies dhe rrënimit të shtëpisë. Në këtë raport thuhet se në objekt ka banuar një familje 14 anëtarëshe”.

Raporti i hetuesve të Policisë së Kosovës nga Stacioni Policor në Prizren bën të ditur se anëtarët e kësaj familjeje kanë konfirmuar problemet e shpeshta me instalimin e dobët elektrik.

“ Duke u bazuar edhe në raportin e DES-it njësiti i hetimeve ka ardhur në përfundim se në rastin konkret nuk janë gjetur elemente të ndonjë vepre penale dhe me këtë konstatim është njoftuar Prokuroria Themelore e Prizrenit”.

Zyrtarët e Institutit për Mbrojtjen e Monumenteve Historike në Prizren kanë pohuar se e kanë marrë këtë raport dhe se e kanë dërguar në Ministrinë e Kulturës, Rinisë dhe Sporteve. Ndërsa krerët e Këshillit për Trashëgimi Kulturore të Qendrës Historike të Prizrenit kanë thënë se nuk kanë pranuar asnjë raport, edhe pse me një reagim publik kishin kërkuar marrjen e masave urgjente për zbardhjen e rastit.

“Bazuar në këto të gjetura EC Ma Ndryshe sërish shpreh keqardhjen për këtë humbje kulturore të Prizrenit dhe apelon tek institucionet përgjegjëse që të ndërmarrin veprime për parandalimin e rasteve të tilla në të ardhmen, veçanërisht në Qendrën Historike të Prizrenit.

Konsiderojmë se Komuna e Prizrenit, IMMH-ja, MKRS-ja dhe organet tjera duhet të shtojnë përpjekjet e tyre në drejtim të identifikimit të objekteve me vlera të Prizrenit dhe hapave konkretë për ruajtjen e tyre nga shkatërrimi i tërësishëm”, tha Xhabali.
Gjithashtu përkrahim rekomandimin e dhënë nga Këshilli për Trashëgimi Kulturore i Qendrës Historike të Prizrenit që “të merren të gjitha masat preventive që shtëpia të mos rrënohet tërësisht, duke vazhduar me punimet për konservimin dhe rindërtimin e saj dhe kthimin në gjendjen e mëparshme”.

“Ndërsa KTK-në e rekomandojmë që të ndërmerr nismën për diskutim të kësaj problematike me të gjithë hisedarët, në mënyrë që të gjendet mënyra për rindërtimin e kësaj shtëpie, por edhe për parandalimin e dëmtimit dhe shkatërrimit të vlerave tjera të trashëgimisë kulturore të Prizrenit.”/PrizrenPress.com/

“Nuk e di në duhet të qesh apo të qaj. Suksesi vjen pas shumë vështirësish të kaluara dhe ishte shumë i kërkuar dhe i dëshiruar për mua”.

Herciana Matmujës i duhet ende të mësohet me idenë se është pikërisht ajo që do të përfaqësojë Shqipërinë në Festivalin Europian. Kënga me muzikë të Genti Lakos dhe tekst të Jorgo Papingjit, “Zemërimi i një nate”, u shpall fituesja e edicionit të 52-të të Këngës në Radiotelevizionin Shqiptar. Me një diferencë prej 14 pikësh nga vendi i dytë (69 gjithsej), në të cilin u rendit kënga “Me ty” kënduar nga Klodian Kaçani, e ndjekur nga “Grua”, kënduar nga Saimir Braho, “Zemërimi i një nate” u kualifikua për në Festivalin Europian të Këngës, edhe pse juria nuk ishte në një mendje. Është ndër të paktat herë, kur anëtarëve të jurisë nuk u përputhet asfare mendimi në lidhje me fituesin. Dhe të mendosh që ky ishte edicioni me më pak këngë në garë se çdo herë tjetër, vetëm 16… E megjithatë fituesja është Herciana Matmuja. Edhe pse tashmë e edukuar me një kulturë perëndimore dhe e mësuar me publikun e huaj, për shkak se prej 5 vitesh ajo jeton dhe studion për kanto në Romë, këngëtarja e di se skena e Eurosongut është një përgjegjësi shumë e madhe. Vetëm pak orë pas fitores, Matmuja ndan emocionet e para dhe tregon për bashkëpunimin me kompozitorin Genti Lako e poetin Jorgo Papingji…

Viteve të fundit ju keni qenë gati e përhershme në festivalin e fundvitit, e me gjithë zhgënjimet ju keni vazhduar të këmbëngulni e të mos i ndaheni kësaj skene…

Fituesja e edicionit të 52-të të Festivalit të Këngës në RTSH, Herciana Matmuja

Kjo ishte hera e pestë që merrja pjesë në Festivalin e Këngës në RTSH dhe hera e dytë që bashkëpunoja me dyshet e krijuesve Genti Lako dhe Jorgo Papingji. Mendoj se është këmbëngulja, kërkimi në vetvete dhe besimi te kënga që e bën një krijim të suksesshëm. Kësaj here u shpërblye gjithë mundi dhe sakrifica që kam bërë deri tani dhe do të vazhdoj të bëj. Pasi ky është vetëm fillimi dhe unë kam një rrugë të gjatë përpara.

Si “ngjiti” bashkëpunimi me dyshen Lako-Papingji?

Një vit më parë ne zumë vendin e tretë dhe i premtuam njëri-tjetrit se do të vazhdonim të bashkëpunonim. Kështu lindi kënga “Zemërimi i një nate”. Kur e kam dëgjuar për herë të parë, kam qarë dhe jam emocionuar jashtë mase. Si duket kjo ishte kënga e duhur…

Kënga ka një tekst të veçantë, cila është zanafilla?

Të gjithë që e kanë dëgjuar këngën, e kanë ndier sikur ajo ishte shkruar për ta. Të gjithë mund ta gjejmë veten tek ajo. Të gjithë mbartim zemërim brenda nesh dhe na ndodh të themi fjalën e fundit pa menduar gjatë se mund të lëndojmë të tjerët. Na ndodh që të pendohemi, por jo shumë kthehen pas. Ndaj dhe kjo këngë është një lloj thirrjeje, për të menduar dy herë, pasi zemërimi është shkaku i prishjes së shumë marrëdhënieve. Mendoj se thelbi i kësaj kënge, teksti i së cilës është qëndisur aq bukur nga Jorgo Papingji, me fjalët e thjeshta dhe të bukura shqip, qëndron pikërisht në frazën: Mëngjesi është më i zgjuar se mbrëmja. Kjo është edhe arsyeja pse ajo më përfshiu aq shumë dhe bëri që bashkë me të të dalë edhe zemërimi im, ajo grintë, ai emocion që ndoshta nuk kam arritur ta nxjerr herët e tjera. Ishte meritë e tekstit të Jorgo Papingjit dhe e muzikës së krijuar nga Genti Lako, që tashmë ne e dimë të gjithë se çfarë këngësh krijon.

Mendoni se ju favorizoi edhe fakti që këtë vit konkurrenca ishte më e vogël…, kishte më pak këngë dhe le të themi jo të nivelit më të lartë të këtij festivali?

Nuk di të them. Kompozitorët ishin po ata, vetëm ndryshonin këngëtarët. Kësaj here ishin më shumë të rinj, ishin pothuaj të gjithë këngëtarë të brezit tim, me të cilët unë jam rritur në skenë. Por, unë mendoj se kur gjërat duhet të ndodhin, ndodhin. U bënë shumë gjëra bashkë, bashkëpunimi me dyshen Lako-Papingji, ishte ky vit, ajo juri… Unë do ta quaja viti im dhe jam shumë e lumtur për këtë.

Një vit më parë ju fituat vendin e tretë, këtë vit të parin… e prisnit realisht?

Mendoj se gjërat vijnë atëherë kur ti je e përgatitur për to. Unë isha e përgatitur për Eurosongun si emocionalisht, edhe profesionalisht. Ndihem më e pjekur në të gjitha drejtimet për të përballuar një skenë më të madhe se ajo e Festivalit të Këngës. Sepse mund të ndodhë që çmimi të vijë, por ti nuk je e përgatitur për këtë. Mua më erdhi në momentin e duhur dhe jam shumë e kënaqur.
Si e imagjinoni Eurosongun, sepse është bukur kur e mendon së jashtmi, por kur tashmë je në të…?
Ende jam duke u mësuar me idenë që e kam fituar festivalin. Unë jetoj dhe studioj për kanto prej 5 vitesh në Romë dhe jam e mësuar me publikun europian, pasi unë atje kam një jetë artistike shumë aktive, por skena e Eurosongut ka një shikueshmëri që nuk ta jep asnjë skenë tjetër dhe është një rast shumë i mirë për artistët dhe muzikën shqiptare. Por do të më duhet ta prek atë skenë që të ndiej emocionet e vërteta. Momentalisht jam shumë entuziaste.

Mendoni se është një këngë që i shkon “frymës” së Eurosongut?

Nuk mendoj se Eurosongu ka një frymë të caktuar. Mendoj se atje pranohen dhe vlerësohen shumë emocionet e thjeshta, madje primitive do të thosha, gjërat origjinale. Nuk mendoj se ka një trend të caktuar. Kryesore është origjinaliteti dhe ne këtë e provuam me këngën e Rona Nishliut, “Suus”, një këngë shumë e kontestuar, që arriti të vlerësohet e pesta në Eurosong. Që në momentin që unë e dëgjova këtë këngë, u ndjeva e eklipsuar dhe isha e bindur se ajo do të vlerësohet. Unë shpresoj që edhe kënga ime të vlerësohet pikërisht për këto vlera.