-4.2 C
Prizren
E martë, 25 Janar, 2022

Kur Shqipëria nënshkroi një marrëveshje sekrete me Turqinë

Një marrëveshje sekrete midis Shqipërisë dhe Turqisë, përfshinte edhe një artikull mbi statusin e shtetit të formuar prej pak kohësh në Ballkan.

Gjeneza është në vitin e largët 1925, kur në presidencën e Shqipërisë, u zgjodh Ahmet Zogu, më 31 janar.

Ahmet Zogu zgjidhet president i Shqipërisë

Sipas një artikulli në të përditshmen turke Cumhuryiet, udhëheqësi turk dhe ai i cili sot cilësohet si babai i Turqisë moderne, Mustafa Kemal Ataturk, nënshkroi një marrëveshje sekrete me regjimin shqiptar të asokohe, gjatë periudhës së njohur si “përpjekja kombëtare turke”.

Një prej artikujve të kësaj marrëveshjeje, lidhej pikërisht me statusin e Shqipërisë. Si një shtet i ri i pavarur në Ballkan, duke u tërhequr nga zgjedha otomane, Shqipëria po përpiqej të vendosej në sistemin e duhur të zgjedhjes.

Shqipëria në vitet 1920

Ky artikull, sipas historianit turk Khalk Ozcan, profesor pranë Universitetit të Beshiktashit, gjendet në disa arkiva të ruajtura në Greqi.

Çfarë shkruhet aty?

“Problemi i statusit do të vendoset nga parlamenti shqiptar i cili do të formohet dhe çdo gjë do të kalojë përmes pushtetit popullor”.

Sipas Ozcan, e njëjta gjë ndodhi edhe në Turqi më pas, kur Ataturku donte të krijonte shtetin e pavarur të Turqisë, me bazë sovranitetin e popullit.

Pra, sistemin demokratik.

Njehsim

Marrëveshja sekrete mendohet se u nënshkruar rreth viteve 1920-1922. Vetëm tre vjet më pas, Ahmet Zogu, do të merrte demokratikisht presidencën.

“Ai donte të njëjtën pavarësi dhe sovranitet popullor si Ataturku”, i referohet Ozcan ardhjes së zogut në pushtet.

Mustafa Kemal Ataturk

Deri këtu, gjithçka duket në rregull.

Por, fakti është se Zogu filloi të merrte shumë pushtet dhe të afrohej me italianët. Për këtë shkak, më 1 shtator 1928, Parlamenti i Shqipërisë e shpalli atë Mbreti Zog i pari.

Ahmet Zogu, mbret i Shqipërisë

Shqipëria do të kthehej në monarki dhe shtypi i kohës, do të reagonte shumë fuqimisht mbi ngjarjen. Aq sa ambasadori turk i asokohe, Tahir Lutfi Bej, do të thirrej në mënyrë urgjente në Ankara.

Ditën pasuese, më 2 shtator 1928, Ataturk do të fliste me gazetën franceze Petit Parisien.

Sipas historianit Ozcan, ai aty do të akuzonte drejtpërdrejt Zogun, për thyerje të betimit të tij presidencial ndaj popullit, duke hedhur kështu poshtë besimin e tyre ndaj tij.

Disa pasazhe nga kjo intervistë, u botuan më pas edhe në gazeta të ndryshme angleze, në tetor të atij viti.

Qëndrimi i palëkundur

“Nuk do ta njoh kurrë Zogun si mbret. Ndoshta të tjerët e njohin, por unë jo. Çfarëdo të ndodhë, nuk do ta mbështes mbretërinë e këtij njeriu”.

Ataturku, në këtë mënyrë, ishte i qartë në qëndrimin e tij.

Mustafa Kemal Ataturk

Nga Ministria e Jashtme e Shqipërisë në atë kohë, ishte kërkuar tërheqja e menjëhershme e këtij qëndrimi.

Jo vetëm që kjo gjë nuk ndodhi, por qëndrimi u ashpërsua. Kritikat u shtuan nga udhëheqësi historik turk. Po ashtu, edhe artikujt e ashpër ndaj regjimit të Zogut në shtypin turk, u shpeshtuan.

Nëse marrëveshja e nënshkruar do të respektohej, ndoshta Shqipëria nuk do ta kishte parë kurrë regjimin monarkik në vitet 20’. Mirëpo, historia e tregoi rrjedhën e saj.

Ahmet Zogu në Paris, 1961

Ataturku nuk e ndryshoi qëndrimin deri në fund.

Ndërsa, Zogu, u arratis fillimisht në Greqi, më pas në Angli, Egjipt e në fund të jetës në Francë, ku edhe u shua në prill 1961.

/Albanianpost.com

Më Shumë

Zhduken dy të mitura në Prizren

Dy meshkuj kosovarë në Prizren kanë njoftuar policinë se vajzat e tyre të mitura kanë dalë nga shtëpia dhe nuk dihet për vendndodhjen e...

“Jep dorëheqje ose 60 plumba i ke në kokë”/ Duka e zbulon mesazhin që e mori pak para shpërthimit

Presidenti i Federatës Shqiptare të Futbollit, Armand Duka, ka folur përsëri për shpërthimin e tritolit të vendosur në banesën e tij. Duka tha se nuk...

Bekim Jashari: Familja Jashari bëri rezistencë 45 minuta dhe zmbrapsi forcat elitare serbe

Ish-kryetari i Skenderajt, Bekim Jashari bashkë me përfaqësues të OVL-UÇK-së kanë bërë homazhe në Kompleksin Memorial “Adem Jashari”. Në 24 vjetorin e sulmit të dytë...

Prizren, paraburgim të pandehurit për kanosje

Gjykata Themelore e Prizrenit i ka caktuar masën e paraburgimit të pandehurit F.H., i dyshuar për veprën penale 'kanose'. Sipas njoftimit, më 21 janar, i...

Zyrtare/ Sevilla arrin marrëveshje për transferimin e Martial-it

Klubi i Sevilla-s e ka mposhtur konkurrencën e Juventus-it për të fituar shërbimet e futbollistit të Manchester United, Anthony Martial. Sipas asaj që raportojnë mediat...

Berlusconi 85-vjeçar synon Presidencën

Italia është gati të zgjedhë presidentin e ri dhe synon nxisë unitetin, pas grindjeve politike. Silvio Berlusconi mendon se është i përshtatshëm për këtë pozitë.Manjati...

Të gjitha rrugët në Malishevë janë të kalueshme

Të gjitha rrugët në Komunën e Malishevë janë të kalueshme përfshi edhe rrugët në vendbanimet malore. Të gjitha rrugët kryesore që lidhin fshatrat e Komunës...

Afro 1500 tiketa trafiku brenda 24 orëve në Kosovë

Në 24 orët e fundit në Kosovë janë shqiptuar 1468 tiketa trafiku, ka njoftuar Policia e Kosovës. Sipas raportit të Policisë gjatë kësaj periudhe janë...

Zhduket një vajzë në Prizren

Një vajzë është raportuar e zhdukur në Prizren. Sipas njoftimit nga Policia rasti është lajmëruar të martën nga babai i saj. Ai ka thënë se...

Kush ishte në Kosovë urdhërues i vrasjeve të disidentëve politik në emigracion?

Shkruan:Azem Ramadani “Ata pak vetë që ishin shumë të informuar e kanë ditur, ndërsa mua personalisht Josip Perkovi?(ish drejtues i lartë i UDB-shënim i A.R)...

Në spitalin e Prizrenit po trajtohen 4 pacientë me Covid-19

Shërbimi Spitalor, Klinik, universitar i Kosovës ka njoftuar se 80 pacientë të konfirmuar me Covid-19 pozitiv janë të shtrirë në klinikat për Covid në...

Sabri Fejzullahu i kërkon falje publikisht gruas së tij, Nerës: Nga xhelozia ia ndërpreva këngën, nuk ia bëj vetes kurrë hallall

Këngëtari i njohur shqiptar, Sabri Fejzullahu, ka qenë i ftuar së fundmi në një nga kronikat e emisionit “Prive”. Ai iu është përgjigjur shumë...

Moti këtë javë: Reshje bore, ngrica dhe temperatura deri në -13 gradë

Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës ka bërë të ditur se gjatë kësaj jave do të ketë mot të ftohtë, raporton Express Në njoftimin e IHK-së bëhet...

Ambasadori gjerman: Lajm i mirë përparimi i Kosovës në luftën kundër korrupsionit

Ambasadori gjerman, Jorn Rohde ka thënë se është lajm i mirë që Kosova ka shënuar progres në luftimin e korrupsionit. Përmes një postimi në Twitter,...

Ndryshon moti në Kosovë, fillon prapë bora dhe shiu

Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës ka njoftuar se sot dhe nesër do të mbajë mot me diell dhe pjesërisht i vranët në vendin tonë, raporton...

Prizren, 92 nxënës dhe 10 mësimdhënës pozitivë me COVID-19

Virusi Covid-19 ka prekur  nxënësit, mësimdhënësit dhe stafin e instuticioneve arsimore në Prizren. Drejtoresha e Arsimit, Luljeta Veselaj- Gutaj, thotë se sipas raporteve nga terreni...

Lajmet e Fundit