EC Ma Ndryshe sot ka publikuar analizën “Trashëgimia kulturore: një histori e patreguar” e cila synon t’i shqyrtojë tekstet mësimore të historisë për shkollat fillore dhe të mesme në Kosovë, të miratuara nga Ministria e Arsimit e Kosovës, për të parë se si prezentohet në to trashëgimia kulturore e Kosovës.

Nga shqyrtimi i teksteve mësimore të historisë në Kosovë del se trashëgimia kulturore në këto tekste prezentohet në mënyrë tejet të kufizuar. Nuk thuhet asgjë mbi rëndësinë e trashëgimisë kulturore dhe lidhjen e saj me formimin e identiteteve, as për ndikimin që diversiteti kulturor mund të ketë në zhvillimin e tolerancës, pengimin e urrejtjes, të racizmit dhe formave të tjera të diskriminimit që mund të shkaktojnë konflikte. Këto tekste nuk e shpjegojnë fare konceptin e “trashëgimisë kulturore”, e madje as që e përmendin ndokund.

Tekstet paraqesin kryesisht objekte/monumente të trashëgimisë kulturore dhe këto pothuajse kryekëput përmes fotografive. Shumica dërrmuese e objekteve/monumenteve të prezentuara në këto tekste kanë karakter etnik e politik, por edhe kur nuk e kanë, prezentohen sërish në kontekst etnik e politik. Në këto tekste nuk prezentohet fare sundimi sërb gjatë mesjetës në Kosovë, e për rrjedhojë mungon edhe prezentimi i trashëgimisë kulturore, kryesisht i objekteve fetare, të kësaj periudhe. Po ashtu, duke pasë parasysh se në këto tekste periudha pesëshekullore nën sundimin osman paraqitet si e errët, nuk figuron pothuajse asgjë nga trashëgimia kulturore e saj. Përjashtim bëjnë deri-diku vetëm tekstet ‘Historia 11’ dhe ‘Historia 12’ për gjimnazin e përgjithshëm.

Sa i takon periudhës nën sundimin Jugosllavisë së Titos (1945-1990), jepen pjesërisht vetëm disa të arritura në fushën e arsimit e të kulturës, por nuk figuron asnjëri prej objekteve/monumenteve të ndërtuara gjatë saj. Kosova po synon anëtarësimin në UNESCO, ndërkohë që në tekstet mësimore të historisë brezave të rinj nuk po u mësohet pothuajse asgjë nga trashëgimia kulturore e saj.

Për nder të 7 Marsit – Ditës së Mësuesit, sot Ministria e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë organizon ceremoni solemne, ku ministri Arsim Bajrami do të ndajë çmimin tradicional “Shaban Jashari”, për kontribut të veçantë në fushën e arsimit dhe edukimit.

Sipas njoftimit të ministrisë, mirënjohje do të marrin edhe mësimdhënës të dalluar nga komunat e Kosovës

Shkruan: Enver Sulaj

Një orë e gjysmë rrugë me veturë nga aeroporti i Baselit, ndodhet qyteti i vogël St. Blasien (Sankt Blasien), në distriktin Waldshut,në landin eBaden-Vyrtembergut në Gjermani. I rrethuar nga kurora e malit ShWarcvald, në një lartësi mbidetarembi 800 m, njeriu e ndjen bukurinë dhe qetësinë, që të imponon natyra e mrekullueshme. Në këtë qytet ndodhet Kolegji i njohur St. Blasien, historiku i të cilit nis nëvitin 1596, kur shkolla filloi punën në Freiburg (Zvicër), u zhvendos në Feldkirch të Austrisë, në vitin 1856 dhe së fundi, në St. Blasien, në vitin 1934.Pas Luftës së Dytë Botërore, shkolla u rihap në vitin 1946, ndërsa sot nami i saj shtrihet në mbarë Evropën.Studentë nga më shumë se 20 vende vijnë në këtë kolegj, kryesisht për të studiuar gjuhën gjermane, por edhe gjuhën kineze dhe gjuhët klasike-latinisht e greqisht.

Kolegji Sankt Blasien ka një bashkëpunim të shkëlqyeshëm me “Loyola- Gymnasium”, në Prizren, të cilin e ndihmon në fushën e trajnimit të mësimdhënësve.Njeriun e parë që takoj në aeroportin e Baselit, është profesori P. Leutenstorfer, i cili pasi më dëshiron mirëseardhje, nisemi drejt Sankt Blasienit.Me gjithë vitet, ai shquhet akoma për përkushtimin dhe disiplinën në punë. Është kënaqësi dhe rast i jashtëzakonshëm për mua, që të ndjek aty për dy javë ligjëratat e tij për gjuhën latine, në një kurs intensiv. Erudicioni, njohja e shkëlqyeshme e gjuhëve klasike, latinishte greqisht, e bëjnë atë një enciklopedi të vërtetë. Ai me shumë dashuri shpreh mendimet e e tij për veprat e shkrimtarëve romakë, bëmat e ushtarakëve e pushtimet e tyre, për të ofsharë shpesh: Lufta është e keqe, nuk sjell gjë të mirë. Të gjitha perandoritë janë zhdukur, sado të kenë arritur lart, -thotë Leutenstorfer. Nuk na ikën gjatë ligjëratave edhe analiza etimologjike e fjalëve shqipe dhe ndikimi i latinishtes, ndikimi i greqishtes, etj.

Ai ka përkthyer tekste të shumëta nga latinishtja e greqishtja në gjermanisht dhe mban leksione për studentë në gjuhët klasike e gjermane. Ai, poashtu është një bashkëpunëtor dhe mik i madh “Loyola- Gymnasium”, të cilin e viziton në mënyrë periodike, për të transmetuar te nxënësit dhe profesorët përvojën e tij të gjatë jetësore në fushën e dijes e të kulturës. Por, çdo punë e suksesshme, sigurist që lidhet me drejtuesin, andaj pa mbështetjen e drejtorit të “Loyola- Gymnasium“ P. Axel Boedefeld, nuk do të ihhte i mundur ky trajnim dhe kjo përvojë e arritur.

Pas leksioneve intensivepër afër dy javë, bëhem gati për t’u kthyer në Kosovë, në“Loyola- Gymnasium”, në mesin e kolegëve e kolegeve e nxënësve të mi.

Një intelektual shqiptar në vitet ’30, në një libër të tij thoshte se popujt që janë çliruar vonë, e kanë më lehtë për të ecur shpejt-sepse kanë modelet e gatshme për tëorganizuar jetën e tyre. Gjermania për ne duhet të jetë, jo vetëm një vend ku shumë qytetarë drejtojnë sytë për të emigruar, por si modelse sitë punojmë për veten dhe pasardhësit tanë- për një jetë më të mirë e më të lumtur.

Gjatë tërë rrugës deri nëaeroportin e Baselit, që shfrytëzohet nga tri shtete, Gjermania, Franca e Zvicra, bie dëborëvazhdimisht, sa për të na treguar se dimri akoma nuk ka ikur. Por,jeta këtu vazhdon me ritmin e rregullt, kultin për punën erespektimin e vlerave njerëzore- si kusht për të ndërtuar një të ardhme më të mirë e në paqe për të gjithë.
Sankt Blasien,
shkurt 2016

Sot në Komunën e Malishevës, janë promovuar tri vepra të dy autorëve shqiptar nga Kukësi, Rexhep Shahu dhe Izet Duraku, vepra të cilat prezantojnë fakte historike për planifikimin e shpërnguljeve të shqiptarëve, shqiptarët në raport me fuqitë e mëdha dhe depërtimin e përgjuesve serb. Në këtë promovim, mori pjesë edhe Ambasadori i Shqipërisë në Kosovë, Qemajl Minxhozi, kryetari i Malishevës, Ragip Begaj dhe personalitete të shumta publike, historian e letrarë. Promovimi i këtyre veprave, është organizuar nga shoqata e shkrimtarëve “Tafil Kelmendi” në Malishevë.

Fillimisht në fjalën e tij, kryetari i Malishevës, Ragip Begaj, foli për ngjarjet historike nëpër të cilat ka kaluar populli shqiptar, përfshi edhe shpërnguljet dhe planifikimet serbo-sllave për shfarosjen e shqiptarëve, që edhe këto vepra i dedikohen asaj periudhe dhe atyre ngjarjeve. “Me këtë rast i falënderoj autorët për shkrimin e historisë, në mënyrë që të kujtohet historia jonë”, tha Begaj.

Ndërsa ambasadori i Shqipërisë në Kosovë, Qemajl Minxhozi, duke folur për autorët, tha se “janë dy figura të nderuara, të letërsisë, artit dhe historisë”. “Unë ju falënderoj për ftesën, por i falënderoj edh autorët që kanë zgjedhur Malishevën, për promovimin e këtyre veprave, me rëndësi historike, pasi Malisheva, është një qytet i vogël, me një të kaluar të lavdishme në historinë e popullit shqiptar”.

Më pas, njohës të letërsisë dhe historisë, nga Malisheva, Prizreni, Gjakova e Shqipëria, si Izet Shala, Mehdi Krasniqi, Muharem Kurti, Eqerem Kryeziu dhe të tjerë, folën për rëndësinë historike të këtyre veprave, ku pasqyrohet në mënyrë faktike, e gjithë periudha e tentimit të shpërnguljes së shqiptarëve, si dhe ana artistike dhe letrare, ku i vlerësuan jashtëzakonisht lartë këto botime.

Në këtë ngjarje, janë promovuar librat “Përgjuesi serb i Ismail Qemalit”, “Shqiptarët e fuqitë e mëdha” dhe “Shpërngulja e shqiptarëve” e autorëve Rexhep Shahu dhe Izet Durak