22.9 C
Prizren
E martë, 22 Qershor, 2021

Bëhen 143 vjet nga Lidhja e Prizrenit

143 vjet më parë, pra më 10 qershor 1878 filloi organizimi dhe themelimi i Lidhjes Shqiptare të Prizrenit.

Është kjo njëherësh një ndër Lidhjet më të organizuara politike gjithëkombëtare pas Lidhjes dhe themelimit të Kuvendit të Lezhës të marsit të vitit 1444, nën organizimin e Gjergj Kastriotit Skënderbeu dhe udhëheqësve të principatave, përkatësisht të princave shqiptarë në shekullin e 15.

Lidhja Shqiptare e Prizrenit në historinë e popullit shqiptar të kohës së re, historikisht është tubimi më i rëndësishëm kombëtarë shqiptar.

Komiteti i Stambollit i themeluar nga ajka kombëtare e kohës, më 1877, me qëllim të çlirimit dhe të ruajtjes së territoreve shqiptare nga hegjemonizmi sllave dhe ai grek, pasi që Perandoria turke pas Tanzimatit (1848) dhe luftërave ruso-turke më 1875/76, me shpejtësi po goditej dhe tronditej nga e ashtuquajtura “Kriza Lindore”, shqiptarët të cilët vepronin dhe punonin në kuadër të Perandorisë në fjalë, me kohë kishin nuhat rrezikun e copëtimit të trojeve të tyre, andaj, ata me shpejtësi themeluan “Komitetin e Shpëtimit” të trojeve etnike.

Komitetin e Stambollit e përbënin një plejadë intelektualësh më të shquar të kombit në kohën aktuale të krizës lindore. Pashko Vasa, Jani vreto, Ymer Prizreni, Zia Prishtina, Sami Frashëri, Ahmet Korenica, Mihal Harito, Iljaz Dibra, Mehmet Ali Vrioni, Seid Toptani, Mustafa Nuri Vlora, Mon Tahiri etj. Këtyre intelektualëve do t`u bashkohet ideologu dhe patrioti i shquar i familjes së njohur Frashëri, Abdyl bej Frashëri.

Lidhja Shqiptare e Prizrenit, pati karakter gjithëkombëtar, kurse Prizreni nuk u zgjodh rastësisht kryeqytet dhe seli, në të cilin u mbajt Kuvendi mbarëkombëtar shqiptar më 10 qershor 1878.

Delegatët që morën pjesë në Kuvendin e Përgjithshëm kishin për çështjen kryesore të ditës një unitet të plotë mendimi; të gjithë qenë të vendosur për të kundërshtuar me çdo kusht copëtimin e trojeve shqiptare, për të mbrojtur tërësinë tokësore të Shqipërisë.

Mendim të njëjtë shprehën delegatët që u takonin qarqeve atdhetare edhe për karakterin dhe programin politik të organizatës, që do të themelonte Kuvendi. Ata kërkuan me këmbëngulje që Kuvendi, ashtu siç ishte parashikuar prej tyre, të formonte një Lidhje Shqiptare me karakter kombëtar.

Në ditën e parë të punimeve në Kuvend folën delegatë të të gjitha grupimeve politike. Nga fjalimet që u mbajtën në këtë ditë ruhet vetëm një fragment i fjalës së Abdyl Frashërit, kryetar i Komitetit të Stambollit dhe delegat i Toskërisë, i vilajetit të Janinës.

Duke mbrojtur platformën atdhetare të lëvizjes kombëtare, ai i ftoi të gjitha krahinat shqiptare që të bashkoheshin si një trup i vetëm për të mbrojtur mbarë atdheun nga rreziku i asgjësimit. Abdyli ndër të tjera tha: “Qëllimi i Kuvendit është që t’ua presim hovin armiqve të pashpirt, duke lidhur besën shqiptare dhe duke u betuar që t’i mbrojmë me gjak trojet që na kanë lënë gjyshërit dhe stërgjyshërit tanë”.

Delegatëve të grupimit atdhetar, iu desh të përballeshin në Kuvend si me qëndrimet e dëmshme të qarqeve pro Turqisë ashtu autoriteteve qeveritare osmane, të përfaqësuara nga mytesarifi turk i Prizrenit, Qamil Beu, që ishte i pranishëm në këtë tubim. Ata u përpoqën të pengonin bashkimin e shqiptarëve në një lidhje kombëtare.

Megjithatë, Kuvendi i Prizrenit e përmbushi misionin e tij historik kombëtar. Akti më i rëndësishëm i tij ishte vendimi për themelimin e një organizate me karakter politik e ushtarak, të një Lidhjeje. me një qendër të vetme drejtuese dhe me degë të saj në të gjitha krahinat e vendit, e cila do të merrte përsipër detyrën që të mbronte me çdo mjet interesat e vendit.

Po atë ditë Kuvendi Kombëtar miratoi tekstin e një proteste, drejtuar Kongresit të Berlinit, me anën e së cilës ngrihej zëri kundër shkëputjes së krahinave shqiptare në favor të shteteve fqinje. Sipas traditës, së bashku me formimin e Lidhjes, u shpall edhe një besë e përgjithshme, në bazë të së cilës duhej të pushonin menjëherë të gjitha veprimet e gjakmarrjes ndërmjet banorëve të krahinave që ishin përfaqësuar në Kuvendin e Prizrenit.

Vendimi i Kuvendit të Prizrenit për themelimin e Lidhjes ishte një fitore e madhe e Lëvizjes Kombëtare Shqiptare, pasi me anën e tij iu dha goditja e parë dhe e fuqishme përpjekjeve të Stambollit për ta veshur Lidhjen me karakter islamik dhe u hodhën themelet e një organizate kombëtare shqiptare, e cila, qysh në ditën e parë të saj, pati një karakter atdhetar.

Menjëherë pas themelimit të Lidhjes u formuan organet e saj të larta. Në krye të Lidhjes qëndronte Këshilli i Përgjithshëm me funksione legjislative dhe me seli në Prizren, nga i cili do të vareshin degët krahinore, ndërsa kryetar u zgjodh Iljaz pashë Dibra. /KP/

Më Shumë

Tensione të larta, synime modeste në takimin Biden-Putin

Presidentët Biden dhe Putin takohen të mërkurën në një kohë kur mes dy vendeve ekzistojnë mosmarrëveshje të thella dhe shpresat për arritje të rëndësishme...

Kush mund të ankohet për shkarkimin e Dakës në Kushtetuese? Flet ish-gjyqtari i Gjykatës

Ish-gjyqtari i Gjykatës Kushtetuese, Kadri Kryeziu, ka thënë se Valdete Daka ka të drejtë ankese në këtë Gjykatë, lidhur me vendimin e marrë nga...

Gjyqtari Fidan Hoxha nga Prizreni, zgjedhet anëtar i Këshillit Gjyqësor të Kosovës 

  Në zgjedhjet e përgjithshme të mbajtur sot në Prishtinë, ku të drejtë vote kishin 318 (treqind e tetëmbëdhjete) gjyqtarë nga të gjitha Gjykatat Themelore,...

Oda e Hotelierisë kërkon të zyrtarizohet vendimi për hapjen e sallave të ahengjeve

Oda e Hotelierisë dhe Turizmit të Kosovës kërkon të dijë pse nuk po bëhet zyrtar vendimi për hapjen e sallave të ahengjeve të ndryshe. OHTK...

Kthen në bibliotekë librin e marrë para 80 vjetësh

Zyrtarët nga një bibliotekë e Ontario thanë se një libër i kthyer së fundmi ishte vonuar për 80 vjet, shkruan faqja e internetit notizie.it. Biblioteka...

Ish-drejtori i Inspektorateve në Prizren thotë se e çoi lëndën në Prokurori posa mori vesh për ndërtimin e dy kateve pa leje

 Ish-drejtori i Drejtorisë së Inspektorateve, Islam Thaqi, ka thënë se e ka kuptuar se një ndërtim ka pasur tejkalime për dy kate vetëm atëherë...

Tottenham heq dorë nga Gennaro Gattuso

Tottenham Hotspur raportohet se ka hequr dorë nga Gennaro Gattuso. “The Athletic” raporton se kjo lëvizje ka dështuar dhe Gattuso nuk do e marrë drejtimin...

Zjarr në Muzeun e Dëshmorëve në Prizren pak ditë pasi u përurua

  Në Landovicë të Prizrenit para pak ditësh u përurua Muzeu i Dëshmorëve, ku do të ekspozohen dokumente dhe eksponentë të dëshmorëve të luftës së...

Biden: Nëse Navalny vdes për Rusinë pasojat do ishin shkatërruese

Presidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Joe Biden, ka thënë se nëse vdes në burg Alexei Navalny, lideri i opozitës, për Rusinë pasojat...

Teatri i Prizrenit në përvjetorin e vdekjes së Bekim Fehmiut hedh lule në Lumbardh

Sot, në 11 vjetorin e kalimit në amshim të aktorit kombëtar me përmasa ndërkombëtare, Bekim Fehmiut, stafi i teatrit të qytetit të Prizrenit, “Bekim...

Rabini i bashkohet ushtrisë gjermane, 90 vite pasi Hitleri përjashtoi ushtarët hebrenj

Në periudhën kur Gjermania ishte në izolim total për shkak të koronavirusit, rabini Zsolt Balla fitoi reputacion për shërbimet fetare të cilat i transmetonte...

Fillon rigjykimi për korrupsion ndaj ish-drejtorit të Administratës në Komunën e Prizren, Ilir Baldedaj

Të enjten, në Gjykatën Themelore të Prizrenit ka filluar rigjykimi ndaj ish-drejtorit të Administratës në Komunën e Prizren, Ilir Baldedaj,  i cili po akuzohet për...

Vendos KQZ-ja – Dënon Nismën, mbi 950 mijë euro për fushatën e zgjedhjeve lokale

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ), ka marrë vendim për ta gjobitur me 350 euro Nismën, pasi ky subjekt politik nuk e ka lajmëruar KQZ-në,...

Parashikimi i motit për sot

Vendi ynë do të vazhdojë të mbetet nën ndikimin e masave të ajrit me presion të rritur atmosferik. Kjo situatë e parashikuar meteorologjike do të...

Kaq persona lejohen në një sallë dasmash

Kryetari i Odës së Hotelerisë dhe Turizmit, Hysen Sogojeva, ka folur për lejimin e mbajtjes së dasmave në Kosovë nga 15 qershori. Sogojeva në Shtatë...

Sulmi ndaj infermierit në Dragash, reagon FSShK-ja

Federata e Sindikatave të Shëndetësisë në Kosovë, ka reaguar për sulmin ndaj infermierit në urgjencën e QKMF-së në Dragash. Sipas reagimit, infermieri është sulmuar verbalisht...

Lajmet e Fundit