Eksperti juridik Riza Smaka thotë se vendimi i Gjykatës Kushtetuese për çështjen e Kryeparlamentarit i ka hapur rrugë zgjedhjeve të reja.

Duke folur për Politiko.net, ai pohon se me këtë Aktgjykim mbyllet mundësia për Bllokun Opozitar që ta propozojë kandidatin për Kryetar të Kuvendit dhe i hapet rrugë vetëm zgjedhjeve.
“Aktgjykimi edhe si i tillë është i ekzekutueshëm. Por s’është i pakomentueshëm dhe i painterpretueshëm, sepse nuk është Bibël që dikush po përpiqet për ta mitizuar”.

“Nga aspekti i jurispodencës, nuk ishte dashur të jetë një aktgjykim i tillë. Do duhej të ishte në konformitet të plotë me Kushtetutën, e Kushtetuta është e qartë dhe shumë precize, ku thotë që GP më i madh në Kuvend jo në zgjedhje”.
“Kjo nuk ka mundur të ndodhë duke marrë parasysh edhe strukturën e Gjykatës dhe funksionin e saj që ushtron sidomos në kohët e fundit, por së paku është dashur t’i merrte parasysh edhe faktorët edhe rrethanat politike dhe shoqërore në vendin tonë”.

“Do të duhej të ishte kësisoji: Fillimisht dhënia e oportunitetin GP më të madh që do të rezultonte nga koalicioni parazgjedhor. Nëse do të kishte shumicë të nevojshme, do ta zgjidhte Kryetarin pakontestueshëm. Nëse do të dështonte, do të duhej të kalonte tek GP i koalicionit paszgjedhor, edhe do ndiqej procedura e njëjtë. Nëse do t’i kishin votat, do ta zgjidhnin Kryetarin, nëse jo, do të mund të flitej për shpërbërje të Kuvendit dhe shkuarje në zgjedhje të parakohshme, si zgjidhje e pashmangshme”.

“Tani praktikisht mbyllet porta e dytë dhe krijohen kushte shumë të volitshme për shpërndarjen e Kuvendit dhe për shpalljen e zgjedhjeve, që do të jenë të kushtueshme, të mërzitshme, banale dhe krejtësisht të panevojshme”.

“GP që është më i madh nga zgjedhjet, sipas gjasave reale, nuk do t’i ketë numra për shumicë absolute, sepse duhen së paku 61 vota dhe çfarë ndodh? Imponohet një zgjidhje implicite, jo eksplicite. Implicte, sepse në Kushtetutë nuk theksohet se si shpërbëhet Kuvendi dhe shpallen zgjedhjet. Mirëpo, implicite vetvetiu sepse Kuvendi nuk paska kapacitet për t’u vetë konstituuar dhe si i tillë nuk mund të funksionojë, prandaj do të shkojmë në zgjedhje”, ka thënë Riza Smaka për Politiko.net.

“Kjo është po ashtu në kuptimin pragmatik, juridik, nëse nuk ndodhin prapaskena, marrëveshje tjera të karakterit politikë, me koncesion, reciproke etj. Ky është një variant”.
Sipas Riza Smakës, tash pas publikimit të Aktgjykimit të Plotë a mund një Grup tjetër Parlamentar, përveç PDK’së, ta zgjedh Kryeparlamentarit në një formë tjetër?
“Tani më jo. Sepse ne nuk jemi anëtar të KE’së për ta kontestuar këtë aktgjykim sepse ky është i kontestueshëm. Në kushtet tona duhet të përfillet e në rast se përfillet janë zgjedhjet ‘anteportas”
– See more at: http://politiko.net/kushtetuesja-hapi-rruge-zgjedhjeve/#sthash.2woG3FN7.dpuf

Pas publkimit të plotë të vendimit të Gjykatës Kushtetuese, ka reaguar edhe Lëvizja Vetëvendosje. Sipas kësaj lëvizje, “përmbajtja e plotë e Aktgjykimit të dalë nga shumica e gjyqtarëve të Gjykatës Kushtetuese lidhur me zgjedhjen e Kryetarit të Kuvendit të Republikës së Kosovës dëshmon që kapja e shtetit ka marrë formë legjislative të paprecedent”.

Lexojeni pjesën tjetër të reagimit të Vetëvendosjes.

Tentimi i Gjykatës që me “shumicën e votave” ta arsyetojë anshmërinë faktike ndaj një krahu partiak, paraqet vetëm një nga metodat, qëllimi i të cilave është bërë publik shumë më herët. Ky Aktgjykim nuk ka sjellë zgjidhje kushtetuese, por vetëm sa e ka kristalizuar dirigjimin politik i cili fillon nga zyra e Kryeministrit në ikje e deri në sallën e gjykimeve ku do të duhej të ndahet drejtësia.
Interpretimi në Aktgjykim, për grupin më të madh parlamentar, duke marrë për bazë Nenin 64(1), të Kushtetutës, e vërteton më së miri se cila është pikënisja e shumicës në Gjykatë, karshi mbrojtjes së legjitimitetit demokratik dhe institucioneve.
Ky nen, 64(1), së bashku me pikën 2 ka për qëllim vetëm sqarimin e strukturës së Kuvendit, pra vetëm rregullin e përgjithshëm të ndarjes së vendeve që do të shprehë rezultatin e dalë nga zgjedhjet për Kuvendin e Kosovës.

I gjithë neni 64 synon të rregullojë/garantojë përfaqësimin e “komuniteteve” jo shumicë në Kuvend, e shprehur kjo në “Propozimin Gjithëpërfshirës për Zgjidhjen e Statusit të Kosovës, Aneksi I (Dispozitat Kushtetuese) Neni 3”. Neni 64 nuk mund të bëhej detyrues për përcaktimin e grupeve parlamentare.

Gjithashtu është shqetësues fakti që shumica e Gjykatës ka shmangur trajtimin e të gjitha pikave në kërkesën e deputetëve të PDK-së, edhe pse është taksative për ta përgjigja në secilën pikë. Kjo, sidomos kur bëhet fjalë për kompetencat e kryesisë së Kuvendit të Kosovës nga legjislatura e mëparshme. Praktikisht Aktgjykimi le të kuptojë se Kryetari jep vetëm ndihmën proceduriale.

Fakt i debalancimit të autorizimeve, që i derivojnë Gjykatës Kushtetuese nga Kuvendi i Kosovës, është krijimi i një mandati detyrues nga kjo Gjykatë. Në pikën 123, të Aktgjykimit, është interpretuar detyrimi që të gjithë deputetët duhet të jenë të pranishëm dhe të votojnë në mënyrë që të konsiderohet konstituimi i Kuvendit të Kosovës. Kjo kërkesë shkakton disa kundërthënie lidhur me mandatin e deputetëve.

E kundërta e kësaj që e thotë Gjykata qëndron në Nenin 70, paragrafi 3 dhe 4 të Kushtetutës si dhe Nenit 10, paragrafit 2, të Rregullores së Kuvendit, ku parashikohen edhe veprimet e deputetit, pra dhënia e dorëheqjes dhe mundësia e dhënies së betimit në rast të mungesës në seancë konstituive. Me këtë Gjykata ka bërë një obligim material i cili ndërhyn drejtpërdrejtë në mandatin e lirë të deputetit, autorizim të cilin nuk e ka.

Në këto kushte, praktikisht gjyqtarët shumicë në Kushtetuese kanë vendosur arbitrarisht të bëjnë një kthesë në përkufizimin e Kuvendit dhe njësisë së tij thelbësore, grupit parlamentar. Po ashtu, arbitrarisht kanë nxjerrë nga funksioni kryesinë e legjislaturës së mëhershme, duke i hapur rrugë një arbitrariteti të ri për sa herë që në të ardhmen fillon nga puna legjislatura e re.
Po ashtu, zbatimi i plotë i këtij Aktgjykimi do të hapte rrugë për deformim të Kuvendit dhe si rrjedhim të përfaqësimit politik.

Ne besojmë se ky Aktgjykim ka cenuar rëndë thelbin e demokracisë e shprehur në aktivitetin e Kuvendit si institucioni më i lartë ligjvënës dhe deputetëve si trupi politik përfaqësues.

Deputeti i PDK-së, Arsim Bajrami ia ka sqaruar koalicionit LDK-AAK-Nisma vendimin e plotë të Gjykatës Kushtetuese lidhur me seancën konstituive të Kuvendit të Kosovës.

Ai në profilin e tij në Facebook, ka shkruar se para se koalicioni paszgjedhor të shpreson, duhet ta lexojmë mirë rregulloren e Kuvendit të Kosovës.

Ja postimi i plotë i Bajramit në Facebook:

 Para se të shpresohet, është edhe më mirë të lexohet Rregullorja e Kuvendit të Kosovës:

Neni 14 – Mandati i Kryesisë (faqe 6)
3. Kryetari i Kuvendit mund t’ia paraqesë dorëheqjen Kuvendit. Aktin e dorëheqjes me shkrim ia dorëzon paraprakisht Kryesisë së Kuvendit. Pas miratimit të dorëheqjes, partia politike ose koalicioni, që e ka emëruar Kryetarin e mëparshëm të Kuvendit propozon kandidat të ri për kryetar.
4. E njëjta procedurë zbatohet edhe në rast të dorëheqjes së ndonjërit nga anëtarët e Kryesisë.
5. Shkarkimi i Kryetarit ose i anëtarit të Kryesisë së Kuvendit, me propozim të partisë politike ose të grupit, që e ka propozuar, bëhet sipas procedurës së zgjedhjes së tyre.

Autori i dyshuar i vrasjes në Gjakovë është arrestuar në fshatin Tërpezë e Malishevës. Arrestimi i tij është bërë mbrëmë rreth orës 22:30 minuta.

Zëdhënësi i Policisë në Prizren, Hazir Berisha tha se i dyshuari është nga Lipjani.
“Mbrëmë rreth orës 22:30 minuta, Policia e Malishevës , pasi kishte siguruar përmes rrugëve operative një informatë e cila bënte me dije se një i arratisur nga fshati Shalë e Lipjanit i cili dyshohet të jetë autori i vrasjes së një qytetari nga Gjakova që pati ndodhur me datë 24 qershor 2014, kishte gjetur strehim dhe po rrinte i fshehur në fshatin Tërpezë e Malishevës”,njoftoi Berisha.

“Pas informacionit policia ka vepruar dhe e ka arrestuar të dyshuarin i cili nuk ka bërë fare rezistencë. I njëjti pritet t’u dorëzohet autoriteteve policore të Gjakovës”/PrizrenPress.com/

Koalicioni LDK-AAK-Nisma vlerëson se me Aktgjykimin e Gjykatës Kushtetuese, të publikuar sot, hapet rruga për krijimin e institucioneve nga blloku LDK-AAK-Nisma dhe partnerët e tjerë.

“Aktgjykimi, në veçanti në pikat 126 dhe 127, saktëson të drejtën dhe detyrimin kushtetues të deputetëve për të gjetur mënyrën për të zgjedhur Kryetarin e Kuvendit, i cili zgjidhet me shumicën e votave.

Koalicioni LDK-AAK-Nisma, bashkë me partnerët, do të vijojë punë për të finalizuar ndërtimin e institucioneve të reja të Republikës së Kosovës, në përputhje me vullnetin e të zgjedhurve të popullit të Kosovës.

Koalicioni dhe partnerët janë të përkushtuar që institucionet të ndërtohen sa më parë, me qëllim që të jenë në funksion të interesave të qytetarëve te Kosovës”, thuhet në kumtesë.

Ky është mendimi mospajtues i Gjyqtarit Robert Carolan: “Vendimi i Kuvendit për të zgjedhur z. Mustafa Kryetar të Kuvendit ishte në përputhje me Kushtetutën”.
Gjykata Kushtetuese e Kosovës, pas publikimit të Aktgjykimit lidhur me seancën konstituive të Kuvendit të Kosovës, me të cilin shpall jo kushtetues zgjedhjen e Isa Mustafës Krye parlamentar, ka publikuar edhe mendimin mospajtues të Gjyqtarit Robert Carolan.

Gjyqtarit Robert Carlon thotë se meqë Agim Aliu i PDK’së nuk mori votat e shumicës së deputetëve, atëherë shumica zgjodhi, sipas tij, në përputhje me Kushtetutën Isa Mustafën Kryetar të Kuvendit.

“Ne lidhje me faktet e kësaj kërkese, është e pakontestueshme se z. Agim Aliu ishte propozuar nga ana e partisë me te madhe politike ne Kuvendin e Kosovës për t’u bere Kryetar, por zgjedhja e tij për atë post dështoi, sepse ai kurrë nuk mori votat e shumicës se (61) deputeteve te Kuvendit”.

“Prandaj, meqë z. Isa Mustafa ishte propozuar nga grupi me i madh parlamentar ne Kuvend, i cili përbehej prej 47 deputeteve, për t’u zgjedhur Kryetar i Kuvendit, pasi kandidati tjetër nuk ishte zgjedhur nga Kuvendi dhe për shkak se ai, me 17 korrik 2014, u zgjodh nga me shume se shumica e deputeteve te Kuvendit, vendimi i Kuvendit për te zgjedhur z. Mustafa Kryetar te Kuvendit ishte ne përputhje me Kushtetutën”, thuhet në mendimin mospajtues të gjyqtarit Robert Carlon.