Kosova po përballet sot me një kërcënim të madh të terrorizmit, por jemi të gatshëm t’i përgjigjemi kësaj sfide globale. Në këtë përpjekje duhet të ndihmojnë edhe bashkësitë fetare. Të rinjtë tanë nuk duhet t’i bashkohen kauzave të huaja. Në qendrat e vendosjes ka shqetësim për moskrijimin e institucioneve të reja; nuk guxojmë të vonohem më. Vendimet e Gjykatës Kushtetuese duhet të respektohen dhe askush nuk guxon t’i kërcënojë drejtuesit e institucioneve të pavarura. Takimet me liderët politikë do të vazhdojnë. Presidentja Atifete Jahjaga, nga New Yorku, flet për Gazetën Express.

Express: Zonja Presidente, këtë javë ju po qëndroni në Neë York pranë punimeve të Asamblesë së Përgjithshme, e po ashtu keni marrë pjesë edhe në disa takime jashtë ndërtesës së Kombeve të Bashkuar. Cilat ishin temat kryesore në këto takime dhe njëherësh cilat janë kërkesat kryesore të autoriteteve që keni takuar kundrejt shtetit të Kosovës?

A. Jahjaga: Kam zhvilluar një numër të madh takimesh gjatë javës së Asamblesë së Përgjithshme të Organizatës së Kombeve të Bashkuara. Siç e dini, kjo është java më e rëndësishme dhe prania e Kosovës ka një domethënie jo vetëm për lobimin për njohjen e pavarësisë, por gjithsesi edhe për konsolidimin ndërkombëtar të vendit. Një numër i madh i takimeve me udhëheqësit e shteteve që ende nuk e kanë njohur pavarësinë e Kosovës, janë shfrytëzuar dhe e kam përsëritur rëndësinë e pranimit të pavarësisë së Kosovës. Ka shtete që mund të ecin më shpejt në këtë drejtim, mirëpo, ende ka punë për të bërë nga diplomacia e vendit. Dua po ashtu, ta theksoj nderimin e madh që më kanë bërë mua dhe njëkohësisht popullit të Kosovës nga “Iniciativa Globale Clinton” me çmimin që më është ndarë, duke nderuar kështu përpjekjet e mëdha në Kosovë për çlirim dhe për ndërtimin e shtetit tonë. Gjithsesi, e rëndësishme është që Kosova të shndërrohet në një kontribuuese e rëndësishme e sigurisë globale dhe të jetë pjesëmarrëse e drejtpërdrejtë e përpjekjeve të përgjithshme në botë për të parandaluar dhe për të çrrënjosur ekstremizmin dhe terrorizmin.

Express: Vizita juaj në SHBA ndodh në një kohë delikate për vendin; institucionet e reja nuk janë formuar ende, ndërkohë që vendi po përballet me rritje të shkallës së ekstremizmit fetar – çka është pasqyruar gjerësisht në mediat ndërkombëtare. E rënduan këto dy çështje vizitën tuaj atje? A është kjo një kohë e keqe për të kërkuar njohje për Kosovën?

A. Jahjaga: Sa i përket çështjeve në kontekstin e ekstremizmit dhe luftën efikase dhe çdo veprimtari ekstremiste dhe terroriste përbën kërcënim jo vetëm politik, por para se gjithash për sigurinë e secilit vend. Kosova, sikurse edhe vendet e BE’së dhe më gjerë nuk është kursyer nga ky rrezik. Ne po përballemi sot me një kërcënim të madh dhe do të përgjigjemi ndaj kësaj sfide globale dhe mund të ofrojmë zgjidhje. Kosova është një shtet dhe po bëhet pjesë e pandashme e përpjekjeve globale për çrrënjosjen e ekstremizmit dhe po merr përgjegjësinë e saj. Mekanizmat tanë të sigurisë kanë marrë veprime konkrete në arrestimin e individëve të caktuar që janë përfshirë në aktivitete të ndryshme ekstremiste. Por, neve na duhet një përpjekje e përbashkët në rajon ndaj këtij kërcënimi. Parandalimi dhe ndërprerja e aktiviteteve të tilla bëhet jo vetëm me veprime që sigurojnë rendin dhe ligjin, por edhe përmes ndërtimit të politikave tona reformuese, në veçanti, në edukimin dhe zhvillimin ekonomik që do të sigurojë se të rinjtë tanë nuk do të përfshihen në aktivitete të tilla.

Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara, por edhe Këshilli i Sigurimit, u pozicionuan qartë kundër ISIS’it dhe njëherësh morën qëndrim se vendet duhet ta luftojnë me forcë këtë të keqe të madhe. Çfarë mund të bëjë Kosova në këtë drejtim, si një prej vendeve që po eksporton numër të madh luftëtarësh drejt vatrave të luftës?

A. Jahjaga: Unë vetëm u përgjigja në këtë pyetje.

Kemi parë aksione arrestimesh të policisë për njerëzit që dyshohet të jenë të përfshirë në terrorizëm. Pyetja është; a është kjo e mjaftueshme apo duhet që në këtë drejtim një rol më të fuqishëm të ketë Bashkësia Islame?

A. Jahjahga: Të gjitha bashkësitë fetare duhet të luajnë rolin e tyre në shoqëri duke mos lejuar zhvillime të jashtëligjshme dhe duke ruajtur traditën e deritashme të tolerancës ndërfetare. Dua të besoj se të gjitha bashkësitë fetare në Kosovë predikojnë paqen dhe solidaritetin mes njerëzve dhe e kuptojnë ndarjen e fesë nga shteti. Unë nuk dua të gjykoj asnjërin por duhet të besoj në fakte se të rinjtë tanë nuk duhet t’i lejojmë që të ndikohen dhe nuk duhet të bashkohen në kauza të huaja që nuk kanë asnjë gjë të përbashkët me ta, me vendin e tyre dhe me vendin tonë. Konsideroj se bashkësitë fetare mund të luajnë një rol të rëndësishëm duke mos lejuar predikime të fesë nga vlerat fetare.

Express: Po bëhen katër muaj prej ditës së mbajtjes së zgjedhjeve dhe vendi ende nuk ka arritur t’i nxjerr institucionet e reja. A janë të shqetësuar miqtë ndërkombëtarë me këtë situatë dhe keni marrë ndonjë instruksion gjatë vizitës në SHBA se si të dilet nga kjo situatë?

A. Jahjaga: Çdo bllokadë politike është pengesë për proceset nëpër të cilat po kalon vendi. Ne kemi hyrë në një periudhë të rëndësishme për Kosovën dhe çdo vonesë në krijimin e institucioneve do të nënkuptonte paaftësinë tonë për të gjetur zgjidhje vetë. Është e natyrshme që të ketë shqetësime edhe nga jashtë sepse Kosova ka marrë edhe obligime ndërkombëtare dhe ajo duhet të tregohet e përgjegjshme. Por, mbi të gjitha ne e kemi përmbyllur fazën e mbikëqyrjes së pavarësisë së vendit dhe neve na duhet të dëshmojmë të jemi të aftë për të vazhduar vet me shtetndërtimin dhe duke gjetur vet zgjidhjet tona.

Express: Kreu i Gjykatës Kushtetuese ka deklaruar para autoriteteve policore se ndihet i kërcënuar dhe i shantazhuar pas vendimit të fundit të institucionit që udhëheq. A konsideroni ju se institucioni i Gjykatës Kushtetuese është shantazhuar prej grupeve të caktuara të afërta me politikën?

A. Jahjaga: Ne duhet të mësohemi të respektojmë institucionet tona. Në duhet të mësohemi t’i zbatojmë edhe vendimet e institucioneve tona të pavarura. Çdo kërcënim ndaj institucioneve tona të pavarura dhe të njerëzve në Kosovë është veprim i dënueshëm.

Express: Ju keni mbajtur një takim konsultues me gjithë përfaqësuesit e partive politike. A do të vazhdojnë këto takime dhe si e shihni ju zhbllokimin e kësaj situate?

A. Jahjaga: Takimet do të vazhdojnë. Ju e keni parë se një ditë para se të nisemi për në SHBA kam filluar takimet dhe konsultimet me liderët e partive politike parlamentare. Këto takime kanë për qëllim që të lehtësojnë diskutimet në mes tyre dhe t’i dëgjoj të gjitha partitë politike dhe subjektet politike parlamentare se si e shohin ata daljen nga kjo situatë e krijimit të institucioneve, e cila hap rrugë për krijimin e Kuvendit të Kosovës. Gjithmonë duke respektuar pavarësinë e Kuvendit të Kosovës dhe votën e lirë të qytetarëve të Republikës. Zgjidhjet janë përbrenda Kuvendit të Kosovës dhe deputetët janë ata që e gjejnë zgjidhjen. I gjithë ky proces duhet të hap rrugë për konstituimin e institucioneve të tjera të vendit. Gjithsesi, unë do t’i kryejë të gjitha obligimet e mia kushtetuese dhe ligjore, duke qenë garantuese e funksionimit demokratik të institucioneve.

Express: Blloku i partive opozitare ka kërkuar publikisht nga ju që të kërkoni nga Gjykata Kushtetuese interpretimin e pikës 127 të vendimit të fundit Gjykatës, pra asaj nëse kanë të drejtë partitë tjera që të propozojnë kandidatin për Kryeparlamentar nëse këtë nuk arrin ta zgjedh partia e parë. Do ta bëni ju një hap të tillë, pra a do t’i drejtoheni sërish Gjykatës?

A. Jahjaga: Nuk duhet të paragjykojmë situata. Kjo është pjesë e proceseve demokratike dhe ne qysh e kemi dëshmuar deri më tash pjekurinë politike do të jemi në gjendje të vazhdojmë edhe në të ardhmen.