I urtë, i përkushtuar dhe i frymëzuar nga mendimi nacionalist progresiv, Xhafer Kabashi ishte më shumë se një mësues – ai ishte një kronist i pasionuar, një mbajtës i gjallë i kujtesës sonë kolektive.
U lind në fshatin Korishë më 1930, në një kohë kur shkolla shqipe ishte ende një ëndërr për shumë shqiptarë të Kosovës. Ai i përkiste brezit të parë të nxënësve shqiptarë që u përgatitën me përkushtim për të mbajtur gjallë arsimin në gjuhën amtare, në kushte të vështira historike dhe politike. Rruga e tij u bë rrugë e dijes për të tjerët: për katër dekada, ai dha mësim nëpër shumë fshatra e qytete të Kosovës, duke përhapur dritën e shkollës dhe duke ndërtuar ura mes brezash.
Xhafer Kabashi nuk ishte vetëm edukator, por edhe një studiues i palodhur. Ai bashkëpunoi ngushtë me Institutin Albanologjik të Prishtinës si një bashkëpunëtor i jashtëm, duke sjellë dëshmi, kujtime dhe hulumtime mbi historikun e arsimit shqip dhe jetën shoqërore të vendit. Nëpërmjet fjalës së shkruar, ai na la një trashëgimi të çmuar kulturore dhe arsimore. Ndër veprat e tij më të njohura janë:
Cicërrime të bilbilave të shkollës sime (2000) – një përmbledhje ndjesish dhe kujtimesh nga jeta në arsim;
Zërat e Zemrës (2001) – një dëshmi emocionale për shpirtin e mësuesit;
Çapitje në Prozë (1951–2003) (2001) – një udhëtim letrar dhe historik nëpër kohë.
Pas daljes në pension, ai nuk u tërhoq nga jeta shoqërore. Përkundrazi, angazhimi i tij mori një dimension tjetër: ai u bë pjesë e Këshillit për pajtimin e gjaqeve dhe ngatërresave, duke kontribuar aktivisht në shërimin e plagëve sociale dhe në ndërtimin e paqes në komunitet. Ishte një zë i urtësisë në kohë të ndërlikuara.
Me ndarjen nga jeta të Xhafer Kabashit më 2008, Prizreni – dhe mbarë Kosova – humbi një njeri të dijes, një mësues të përkushtuar dhe një kronist të pasionuar, që me fjalën e tij ruajti kujtimet e një kohe të rëndësishme për popullin tonë.
Nga monografia e Teatrit të Prizrenit “Jehu i Talisë”, 2009, fq. 151
