Për të bërë një studim doktorate në Universitetin e Prishtinës “Hasan Prishtina” duhet planifikuar në detaje kursimet materiale, ngase kostoja e lartë e shpenzimeve, pavarësisht cilësisë për këtë cikël studimesh, krahasuar me vendet e rajonit, mbetet dyfish më e lartë.

Derisa zyrtarë nga Rektorati për koston e këtyre studimeve e hedhin topin në oborrin e Ministrisë së Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë (MASHT), këta të fundit kanë thënë se çmimin e përcakton Këshilli Drejtues i Universitetit të Prishtinës që ministria ka ndikim, por jo të drejtpërdrejtë, kurse ekspertët e arsimit vlerësojnë se cilësia në këto studime nuk është në nivelin e duhur.

Një student i doktoratës për një semestër duhet të paguajë një mijë euro, kurse për një vit duhen paguar dy mijë euro. Duke bërë llogaritjet, për tre vjet sa zgjat ky cikël studimesh kostoja e këtyre shpenzimeve arrin gjashtë mijë euro.

Përderisa si shpenzime të tjera janë edhe ato që hyjnë në kuadër të paraqitjes së provimeve e që për një provim çmimi kushton 25 euro dhe nëse ia shtojmë edhe koston e blerjes së literaturës kjo shifër fryhet gjithnjë e me shumë. Kurse sa iu përket studimeve master, edhe këtu për standardin e një studenti në Kosovë çmimi prej 300 eurosh për një semestër mbetet i lartë.
Ata që pësojnë më së shumti janë studentët të cilët shumë prej tyre as nuk e kanë marrë hapin ta regjistrojnë një cikël të tillë derisa ata që tashmë janë regjistruar ankohen se kostoja e këtyre studimeve është e papërballueshme.

Zyrtarë nga Rektorati i Universitetit të Prishtinës për koston e këtyre studimeve e hedhin topin në oborrin e MASHT-it duke theksuar se çmimet për programet e studimeve në UP i cakton kjo ministri dhe, sipas tyre, ata janë të obliguar t’i respektojnë si të tilla.

Ardian Kastrati, këshilltar i rektorit Ibrahim Gashi, ka thënë për “Kosovalive360” se koston e pagesave për programet e studimeve në UP i cakton MASHT-i dhe ata janë të obliguar t’i respektojnë si të tilla. “Rektorati ka bërë një kërkesë për lirimin e kostove për këtë cikël studimesh gjatë vitit në MASHT dhe shpresojmë që do të kemi përgjigje ndërkohë”, ka thënë Kastrati.

Ragip Gjoshi, këshilltar në MASHT, ka thënë për “Kosovalive360” se koston për këto studime nuk e përcakton MASHT-i, por Këshilli Drejtues i UP-së, i cili përbëhet nga pesë anëtarë, në të cilën ministria ka ndikim, por jo në mënyrë të drejtpërdrejtë. “Studimet e doktoratës konsiderohen me shumë si luks dhe si të tilla ato më shumë janë studime në të cilën studentët duhet të vetëfinancohen më shumë”, ka deklaruar Gjoshi, duke theksuar se taksat e këtyre studimeve nuk janë shumë të larta krahasuar në rajon. Por, krahasuar me Universitetin e Tiranës, Gjoshi e pranon se atje kostoja e shpenzimeve është më e lirë, duke theksuar se buxheti i MASHT-it nuk është shumë i leverdishëm për financimin e kësaj fushe, ngase kjo është sferë doktorate që kërkon financimin e profesorëve, mentorëve dhe stafit tjetër akademik.

Halim Hyseni nga Qendra për Avancimin e Performancës së Arsimit ka thënë për “Kosovalive360” se cilësia në studimet postdiplomike në Universitetin e Prishtinës nuk është në nivelin e duhur ngase kriteret janë jashtëzakonisht të ulëta dhe interesi i atyre që shkojnë aty nuk është t’i ndërrojnë ato dhe të bëhen konkurrentë në tregun e punës. “Do të ishte e rrugës që institucionet arsimore t’i ashpërsojnë kriteret e regjistrimit dhe në këtë mënyrë do të rritej cilësia në ciklin e studimeve postdiplomike”, ka thënë Hyseni, duke shtuar se ky cikël studimesh do të ketë restrikcione të jashtëzakonshme për të ardhmen e Kosovës. Ai ka shtuar se këta njerëz janë duke u shfrytëzuar dhe degraduar, duke bërë që fatkeqësinë e tyre ta blejnë me një certifikatë, e cila nuk i plotëson në masë të konsiderueshme standardet e cilësisë ndërkombëtare të arsimit.
Adil Olluri, kandidat për doktorant në UP, ka thënë për “Kosovalive360” se kostoja për këtë cikël studimesh është e shtrenjtë dhe e papërballueshme. “Mendoj se rektorati i UP-së dhe Ministria e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë duhet ta shikojnë mundësinë e përgjysmimit të shumës”, ka theksuar Olluri, duke shtuar se duhet marrë parasysh edhe kostoja e shpenzimeve në Tiranë. Ai ka thënë se atje paguhet 350 euro, ndërsa këtu 1 000, gjë që e bën të pakuptueshme dhe nonsens këtë shifër, që për kushtet që po jetohet në Kosovë, është jashtëzakonisht e lartë.

E shumë studentë, në pamundësi ta përballojnë këtë kosto astronomike në UP, e kanë parë të rrugës t’i zgjedhin universitetet e Tiranës dhe Shkupit si një alternativë më të mirë dhe më të lirë për studimet e këtij cikli studimesh.

Ndërkohë, në studimet e doktoratës për vitin akademik 2013/2014 janë pranuar kandidatët, por ende nuk kanë nisur zyrtarisht studimet në këtë cikël studimesh.

Në Fakultetin Ekonomik, Programi Banka, Financa dhe Kontabilitet janë pranuar 10 kandidatë, në Filozofik – Drejtimi Histori – janë pranuar tre kandidatë, në Fakultetin e Filologjisë, Programi Gjuhësi – janë pranuar 18, në Programin Letërsi janë pranuar gjashtë dhe në Programin Shkenca të Komunikimit dhe Gazetarisë janë pranuar 14. Kurse në Fakultetin e Inxhinierisë Elektrike dhe Kompjuterike në Programin Inxhinieri Kompjuterike janë pranuar katër kandidatë, në Programin Telekomunikacion janë pranuar tre, në Fakultetin e Mjekësisë, Drejtimi Paraklinika – janë pranuar 11, Shëndetësi Publike, 10, Stomatologji, 24 dhe Klinika, 61 kandidatë. Ndërsa në Fakultetin e Shkencave Matematiko-Natyrore, Programi Kimi janë pranuar pesë kandidatë, në Programin Biologji e organizmave dhe Ekologji janë pranuar tre. E në Fakultetin Juridik në Programin E Drejta Kushtetuese-Administrative janë pranuar 2 kandidatë, në Programin E drejta Ndërkombëtare një kandidat, në Programin E Drejta Financiare asnjë nga kandidat nuk i ka plotësuar kushtet për pranim dhe në Programin E Drejta Civile dhe e Drejta Penale janë pranuar nga dy kandidatë.

Besohet se t’u mësosh fëmijëve muzikë i bën ata më inteligjentë, por autorët e një studimi të ri thonë se nuk ka fakte shkencore që edukimi i hershëm muzikor ka ndonjë ndikim në inteligjencën e fëmijëve.

Rreth 80 përqind e të rriturve amerikanë mendojnë se mësimet e muzikës ndihmojnë në përmirësimin e notave të fëmijëve ose në rritjen e aftësive të të mësuarit. Në fakt, thonë ekspertët, fëmijët mund të përfitojnë shumë nga mësimet e muzikës, si krenaria që vjen me të mësuarit se si të interpretosh një këngë të re apo tek roli i muzikës si burim krijimtarie.

Hulumtues nga Universiteti Harvard në shtetin e Masaçusetsit, megjithatë, kanë zbuluar se mësimet e muzikës në moshë të vogël nuk e rrisin inteligjencën.

Hulumtuesit, të drejtuar nga Samuel Mehr i Shkollës së Arsimit, thonë se është një ide e gabuar të mendosh se mësimi i një vegle muzikore përmirëson zhvillimin e inteligjencës së një fëmije.

Mehr e bazon këtë në rezultatet e studimeve që matën aftësitë mendore të dy grupesh 4 vjeçarësh dhe prindërve të tyre. Një grup u vendos në klasë muzike, dhe tjetri në një klasë që përqëndrohet tek artet vizuale.

“Faktet thonë ‘jo.’ Ne nuk gjetëm prova për ndonjë përfitim tek testet për fëmijët që ishin pjesë e kursit të muzikës”, tha ai, transmeton VOA.

Edhe pse janë kryer dhjetëra studime për të mësuar nëse edukimi muzikor i bën fëmijët më të zgjuar, zoti Mehr thotë se rezultatet kanë qenë të ndryshme. Ai thotë se vetëm një studim, i publikuar vite më parë në revistën akademike Nature, dukej se tregonte një rritje të vogël prej 2,7 përqind në koefiçientin intelektual, mes studentëve pas një viti mësimesh muzikore.

Por zoti Mehr, i cili thotë se koefiçienti intelektual nuk është matje e mirë e inteligjencës së një fëmije, thotë se hulumtuesit vendosën të krahasojnë se si fëmijët me trajnim muzikor kryejnë detyra mendore në krahasim me ato pa mësime muzike.

Nuk u gjetën prova se grupi me trajnim muzikor ia kalonte në mënyrë të konsiderueshme grupit tjetër për detyrat mendore. Për të konfirmuar rezultatet, kërkuesit kanë kryer një studim të dytë me një grup më të madh të rinjsh dhe prindërve të tyre, dhe nuk gjetën asnjë avantazh në lidhje me mësimet e muzikës.

Edhe pse mësimet e muzikës nuk mund t’u ofrojnë fëmijëve një mënyrë më të shpejtë për të arritur të jenë pjesë e institucioneve prestigjioze akademike, zoti Mehr thotë se ata kanë një rëndësi të veçantë kulturore.

“Ne u mësojmë muzikë sepse ajo është e rëndësishme për ne. Një analogji në një fushë tjetër, për shembull, është se ne nuk e mësojmë Shekspirin në mënyrë që fëmijët tanë të jenë më të aftë në fizikë. Ne mësojmë Shekspirin sepse është e rëndësishme për ne. Dhe unë nuk mendoj se muzika duhet të jetë ndryshe nga kjo.”

Një artikull që analizon përfitimet e trajnimit muzikor të fëmijëve është publikuar në revistën akademike “PLOS ONE”.

Shkolla e Muzikës dhe Artit “Misbah&Friends”, ka organizuar të dielën në mbrëmje, një koncert dedikuar fëmijëve me kancer me moton “Music for you”(Muzika për ju). Në këtë koncert humanitar, janë paraqitur artistë nga vendi, duke performuar me instrumente të ndryshme muzikore. “Ansambli i fëmijëve” nën koreografinë e Dilaver Kryeziut, kanë performuar të parët në koncertin e “Misbah&Friends”, që është mbajtur në Teatrin Kombëtar të Kosovës. Më pas, Denis Rexhepi me kitarë, Bardh Shala me Erdita Jaha në piano si dhe Lekë Hapçiu dhe Misbah Kaçamaku, kanë vazhduar këtë koncert me qëllimin që t’i ndihmojnë bashkëmoshatarët e tyre të prekur nga sëmundja e kancerit, e që konsiderohet të jenë në numër të madh në vend.

Në prapavijë të skenës ku kanë interpretuar artistët, në ekran janë shfaqur disa informata në lidhje me sëmundjet vdekjeprurëse që janë prezentë te fëmijët e Kosovës. Në mesin e të cilave edhe shifrat vjetore me fëmijët e sëmurë nga kjo sëmundje që sillen prej 20 deri në 30 raste. Në këtë eveniment humanitar ftesën për të performuar e kanë pranuar edhe dy artistë nga Shqipëria, si kitaristi Franc Koruni dhe tenori Armando Likaj. Në përfundim të koncertit të organizuar nga Shkolla e Muzikës dhe Artit “Misbah&Friends”, janë shfaqur për të interpretuar, sopranoja Marigona Qerkezi dhe tenori Likaj, të cilët kënduan veprën muzikore “Pa-pa-pa – Flauti Magjik” të kompozitorit Mozart, ku njëkohësisht kanë bërë mbylljen e kësaj ngjarje dedikuar fëmijëve me kancer. Në kuadër të kësaj ngjarje në muret e hollit të Teatrit Kombëtar të vendit, janë vendosur më shumë se dhjetë piktura të punuara nga artistë të rinj, e ku me shitjen e tyre të gjitha të hollat do të mblidhen për t’i ndihmuar fëmijët e Kosovës të diagnostifikuar kryesisht më sëmundje të rënda.

Organizatorja e këtij koncerti, Jeta Dumnica, dhe pronare e “Misbah&Friends”, ka deklaruar për KultPlus, se ky koncert tashmë do të jetë tradicional.

“Një koncert me motiv të tillë jemi duke e mbajtur për të herë të parë. Si organizatore, në fillim pata menduar se fëmijët të cilët janë të diagnostifikuar me kancer janë në numër të vogël, mirëpo ka qenë e kundërta e që është mbi dyqind sosh. Koncerti i “Misbah&Friends” kësaj radhe mbahet për t’i ndihmuar sadopak fëmijët me kancer. Jam shumë e kënaqur me ecurinë e këtij koncerti dhe në të ardhmen ai do të bëhet tradicional që do të mbahet për çdo vit me qëllim që të ndihmohen, jo vetëm fëmijët me kancer, por edhe të tjerët të cilët janë me sëmundje të tjera”, ka thënë Dumnica.

Ndërkohë, koncertin dedikuar fëmijëve të cilët mbajnë shpresa për t’u shëruar nga kanceri, e kanë drejtuar dyshja Diellza Kolgeci dhe Shkumbin Tafilaj, ku pas prezantimit të interpretuesve në skenë kanë ftuar ish-misin e Kosovës gjatë viteve ’90, Afërdita Paçarada, për të treguar rreth sëmundjes ku iu është dashur që të largohet për më shumë se dy muaj nga fëmijët e saj, që të shërohet më pas.

“Sot jam këtu që t’i inkurajoj të gjithë ata të cilët kanë të prekur në familje dikë me sëmundjen e kancerit. Kjo sëmundje nëse zbulohet me kohë, atëherë nuk duhet të jetë temë tabu, por duhet sa më parë ajo të mjekohet. Unë kur u pata diagnostifikuar me këtë sëmundje, këtë ua kam treguar fëmijëve të mijë, Artit ku në atë kohë ishte shtatë vjeçar dhe Arbës dy vjet e gjysmë. Ishte një moment tejet i vështirë, kur atyre iu kam thënë se për dy muaj nuk do të jem në mesin e tyre vetëm për ta sfiduar dhe ta kaluar këtë sëmundje. Prandaj, me rrëfimin tim, i kam inkurajuar dhe marrë shumë falënderime të cilët janë në të njëjtën pozitë ashtu siç kam qenë unë dikur”, është shprehur Paqarada.

Pjesëmarrësit e Shkollës së Muzikës dhe Artit “Misbah&Friends”, kanë thënë se kjo nuk do të jetë nisma e tyre e vetme.

“Së bashku, dhe me metodën më të mirë, me tinguj muzikor, ne mund të kthejmë buzëqeshjen tek fëmijët tanë dhe mund të lehtësojmë por edhe të sigurojmë një jetë më të mirë për ta. Muzika shëron, ajo është jeta dhe pasqyra më e mirë e vetë jetës së njeriut”, kanë qenë këto fjalët e fëmijëve pjesëmarrës të kësaj shkolle të muzikës.