Është mbajtur në mjediset e Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës të premten e shkuar, mbledhja e radhës e Këshillit Ndërakademik për Gjuhën Shqipe. Në qendër të vëmendjes kanë qenë jo më ë-të e theksuara e të patheksuara por shkronja nj, foljet që përfundojnë me –t dhe shndërrohen me –s, përdorimi i gabuar i përemrave pronorë të gjinisë femërore ime, jonë, jote, etj.

E drejtuar nga akademik Rexhep Ismajli dhe akademik Jani Thomait (bashkëkryetarë), në të morën pjesë akademik Besim Bokshi, akademik Ethem Likaj, akademik Gjovalin Shkurtaj, akademik Kolec Topalli, prof. dr. Tomor Osmani, prof. dr. Seit Mansaku, prof dr. Imri Badallaj, prof. dr. Enver Hysa, prof. dr. Bardh Rugova, prof. dr. Shefkije Islamaj, prof. dr. Abdullah Zymberi dhe Isa Bajçinca. Në pamundësi për të marrë pjesë vetë, diskutimet lidhur me materialet e dërguara para-prakisht i kishin dërguar me shkrim prof. dr. Franko Altimari dhe prof. dr. Mehmet Çeliku. Akademia e Shkencave të Shqipërisë, njofton përmes një deklarate për mediat se mbledhja u mbajt sipas rendit të ditës të parashtruar më herët, ndërsa pikë qendrore e rendit të ditës ishte diskutimi i materialeve të përgatitura nga komisionet për çështje të morfologjisë në Tiranë dhe në Prishtinë. Komisionet kishin për-mbledhur në dy materiale të ndara me detaje dhe lëndë ilustrimi pikat në rregullat ekzistuese të drejtshkrimit për të cilat ka pasur diskutime në opinion ose ato për të cilat anëtarët e komisioneve e kanë gjykuar të nevojshme të diskutohet. Materialet e paraqitura me shkrim u diskutuan për çdo pikë veç e veç dhe me frymë të theksuar mirëkuptimi.
Përfundimet
Pas diskutimeve për format e shumësit të disa emrave të gjinisë mashkullore që mbarojnë me -i të theksuar të sanksionuar si shumësa me -nj, u arrit përfundimi të propozohet që këta shumësa të përfundojnë me –j, psh. bari-nj duhet të bëhet barij.
Është miratuar propozimi që tek foljet që pësojnë ndryshimin -t/-s të mbetet normative vetëm forma me –s.
Po ashtu, është rënë dakord që forma e rasës kallëzore të shquar tek emrat që mbarojnë me -ua: krua, kroi të rrafshohet sipas tipit të përgjithshëm të ndërtimit të këtyre formave të emrave mashkullorë, pra krua-kroi-kroin, ashtu si dhe trajta e kallëzores së shquar të emrave mashkullorë që dalin me -a ose -e të theksuar (again, babain, jubileun, atdheun). Në takimin e mbajtur në Prishtinë janë konsideruar si gabime prirjet në përdorim të formave të zhdrejta të përemrave pronorë të gjinisë femërore ime, jonë, jote dhe juaj si vajzës time, vajzës tonë, vajzës tënde, vajzës tuaj dhe kërkohet respektimi i normës ekzistuese, pra vajzës sime, vajzës sate, vajzës sonë, vajzës suaj.

Konsiderohet po ashtu shkelje e normës, përdorimi i trajtave të lidhores pa formantin të (p.sh. do laj) pasi formë e vetme e drejtë konsiderohet forma me -të: do të laj. Njëherazi tek urdhë-rorja joveprore e foljeve të tipit kruaj, ruaj duhet të mbetet normative forma me -j (ruaju, kruaju), dhe jo me -h (kruhu, ruhu). Mbledhja e akademikëve arriti në përfundimin që rastet e tjera të sistemit emëror dhe foljor, të cilat mund të dalin me zgjidhje të veçanta, mbetet të studiohen dhe të diskutohen në mbledhjen e radhës të këshillit, bashkë me çështjen e përdorimit të shkronjës së madhe. Ndërkaq, është arritur përfundimi që të mos mbështetet prirja për respektimin e ambigjinisë tek emrat shumës më -ra (fshatra të elektrizuara, ujëra të ftohta) dhe të konsiderohet si e drejtë vetëm forma e gjinisë mashkullore (fshatra të elektrizuar, ujëra të ftohtë).

Është vendosur që në mbledhjen e radhës të këshillit të merren në shqyrtim çështjet e mbetura nga kjo mbledhje dhe nga mbledhja e kaluar, e që lidhen me drejt-shkrimin dhe me morfologjinë, si dhe ato që do të propozojnë grupet e punës për çështje sintaksore./bw/

Abdyl Frashëri hyri ndërkohë edhe në fushën e historiografisë ndërkombëtare. Madje, këtu ai hyri si triumfator kundrejt fyerjeve, shpifjeve dhe denigrimeve që kishte pësuar nga qarqet publicistike evropiane gjatë viteve të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit. Zhvillimi i mëtejshëm që pati gjatë dhjetëvjeçarëve të mëvonshëm Lëvizja Kombëtare Shqiptare dhe e drejta e qytetarisë që ajo fitoi më në fund në opinionin publik ndërkombëtar u dhanë një goditje serioze paragjykimeve politike negative që ekzistonin gjatë viteve të Krizës Lindore, në radhët e armiqve të saj.

Dy shikime mbi Lidhjen
Sa më tepër kalonin dhjetëvjeçarët, aq më tepër përmbyseshin denigrimet e fabrikuara për konsum propagandistik në ngarkim të Abdyl Frashërit dhe aq më shumë ngrihej lart personaliteti i tij historik, si një udhëheqës patriot i pavarur, i pavarur si nga Lindja, ashtu edhe nga Perëndimi. Megjithatë, jo të gjithë studimtarët e huaj u treguan të prirur për të marrë në konsideratë kokëfortësinë e fakteve. Edhe pse Abdyl Frashëri nuk u bë objekt studimi më vete, disa pendë të huaja e konsideruan atë si udhëheqësin patriot të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit. Një ndër përfaqësuesit më të hershëm të kësaj tendence, Th. Ippen, e cilësoi Abdylin si “promotorin kryesor të idesë së bashkimit kombëtar” 10, kurse E. Vaina e ngriti edhe më lart, duke e quajtur “shpirtin e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit”. Krahas tyre, pati historianë të tillë si A. Galanti 12 dhe E. Barbariç 13, të cilët edhe pse e çmuan Lidhjen Shqiptare të Prizrenit, heshtën për Abdyl Frashërin. Përkundrazi, historianët dhe publicistët nacionalistë të vendeve të prekura nga lufta e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit vazhduan t’i pranonin si para flori denigrimet e viteve të Krizës Lindore në dëm të Lëvizjes Kombëtare Shqiptare. Rrjedhimisht, ata vazhduan ta trajtonin Lidhjen Shqiptare të Prizrenit si një krijesë të Portës së Lartë, brenda së cilës vepruan, nga njëra anë pashallarët konservatorë sulltanistë të lidhur politikisht me Portën e Lartë, nga ana tjetër, krerët patriarkalë të malësive, të zhveshur sipas tyre nga ndërgjegjja kombëtare, të cilët aspironin të ruanin privilegjet e vjetra në kuadrin e Perandorisë Osmane. Në këtë mes Abdyl Frashëri nuk ishte gjë tjetër, sipas tyre, veçse një përçues i udhëzimeve të Stambollit.

Abdyli, bardh e zi
Si të gjithë udhëheqësit e lëvizjes çlirimtare, Abdyl Frashëri tërhoqi që në valën e punës së tij revolucionare, edhe breshërinë e armiqve të kombit të vet. Në fillim, penat e huaja skeptike e pritën me sarkazëm platformën e tij politike dhe e quajtën atë utopi. Kur Lidhja Shqiptare e Prizrenit hodhi shtat dhe kur armët e saj tronditën Traktatin e Berlinit, shpërthyen kundër tij fyerjet, denigrimet, shpifjet. Zëdhënësit e Fuqive të Mëdha dhe publicistët e monarkive ballkanike, të cilët e kishin bërë zakon të shikonin te çdo lëvizje shqiptare gishtin e huaj, e akuzuan Abdyl Frashërin si vegël të Portës së Lartë. Pastaj, kur Abdyl Frashëri shpalosi flamurin e luftës çlirimtare kundër Perandorisë Osmane, penat lindore dhe perëndimore heshtën. Atëherë, armën e shpifjeve dhe të denigrimeve e morën në dorë qeveritarët osmanë. Edhe këta, sipas zakonit të tyre, u përpoqën të justifikoheshin përpara opinionit të tyre publik për çka po ndodhte në Shqipëri, duke e akuzuar udhëheqësin shqiptar si agjent të fuqive evropiane. Por vepra ideologjike, politike dhe organizative e Abdyl Frashërit, e cila ishte njëjtësuar me Lëvizjen Kombëtare Shqiptare në tërësi, kishte lënë rrënjë aq të thella në Shqipëri dhe jehonë aq të fuqishme jashtë saj, sa nuk mund të shuhej as me sulme, as me heshtje. Për hir të platformës së tij ideologjike dhe praktikës së tij revolucionare, Abdyl Frashëri mbeti edhe më pas po ai që kishte qenë gjatë viteve të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit – një patriot i madh dhe një udhëheqës i nderuar. Emri dhe vepra e tij vazhdoi të frymëzonte patriotët shqiptarë në luftën e tyre kombëtare për çlirimin e atdheut të robëruar nga zgjedha shekullore osmane dhe për mbrojtjen e trojeve të tyre amtare nga lakmitë shoviniste fqinje. Sikurse shkruante Dervish Hima, më 1889, shpirti i Abdyl Frashërit vërtitej në qiellin e Shqipërisë për t’u kujtuar shqiptarëve detyrën që kishin ndaj atdheut. Vlerësime të larta për të ndeshen vazhdimisht në thirrjet luftarake dhe në shkrimet publicistike që dolën gjatë viteve të fundit të sundimit osman 3. Ai pati nga bashkatdhetarët e vet jo vetëm konsiderata politike, por edhe homazhe letrare. Këngët popullore, të cilat u thurën për Abdyl Frashërin që gjatë viteve të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, vazhduan të këndoheshin në të katërta anët e atdheut, duke arritur deri në ditët tona.

Punimi i panjohur, si u zhdukën dorëshkrimet
Profesor Kristo Frashëri përmend ndër të tjera edhe një punim prej rreth 30 faqesh, fatkeqësisht, sot të panjohur, shkruar më shumë se një shekull më parë nga Abdyl Frashëri. Ai ishte i shkruar në shqip në një defter”. Aty Abdyli përshkruante në bazë të kujtimeve të prindërve të tij, gjenealogjinë dhe historinë e familjes së Dukollarëve të Frashërit, bir i së cilës ishte edhe ai vetë. Gjithnjë sipas birit të tij, pas Shpalljes së Pavarësisë Kombëtare, këto punime në dorëshkrim ai i solli nga Stambolli në Shqipëri dhe së bashku me shumë dokumente të tjera të Abdyl Frashërit i vendosi në shtëpinë e motrës së vet, Eminesë (vajza e Abdyl Frashërit), që banonte në Fier, martuar me Karaman Vrionin”, shkruan profesori. E nga ana tjetër, ai tregon mënyrën se si ky dorëshkrim, për fat të keq u zhduk. “Gjatë Luftës së Parë Botërore, më 1916, ato humbën, nuk dihet nëse u dogjën ose u grabitën, në rrethanat e rrëmujës që u krijua nga luftimet e zhvilluara midis ushtrive austriake dhe italiane në Myzeqe”. Sipas prof.Kristos, kërkimet e mëvonshme të Mithatit pas luftës për të rënë në gjurmët e tyre nuk dhanë rezultat, ashtu sikundër nuk patën vlerë as kërkimet që vetë historianët kanë ndërmarrë pas çlirimit. Si rrjedhim, punimet kryesore të Abdyl Frashërit, të mbetura në dorëshkrim, të cilat për fat të keq nuk u shfrytëzuan nga askush për nevoja studimore, mund të konsiderohen përfundimisht të humbura./Kristo Frashëri/

Nëse vizitoni varrezat e të krishterëve në lagjen Arbëria, do ta gjeni edhe varrin e një personi të njohur në Kosovë e më gjerë. Në varrin e tij është e gdhendur fotografia, emri, data e lindjes. Pas vizës, mungon data e vdekjes, kjo sepse ai nuk ka vdekur. Është ende i gjallë. Teksa shikon varrin e vet, akademik Mark Krasniqi thotë se po ndihet shumë mirë, madje edhe i kënaqur sepse e di ku do ta kalojë jetën përgjithmonë.

“Kësaj i thonë me ia bë varrin vetës. Rahmet i pastë shpirti”, thotë ai me të qeshur. Vdekja për të, është diçka normale dhe sipas tij, njeriu që në lindje është i dënuar të vdesë. Para 30 viteve, në fshatin e lindjes, në Gllaviçicë (Shëngjon-Kokaj) afër Pejës, Krasniqi kishte vendosur që t’ia ndërtojë varrin vetes,shkruan Tribuna.

“Ne shqiptarët, sa jemi gjallë këqyrim sa më parë më bë një kulm mbi vete, për familje. Shtëpia është kryesore te shqiptari, madje e zbukuron atë, në qoftë se nuk mundet të bëjë asgjë, e ndërton derën e madhe që njerëzit me mendua se edhe ata që jetojnë brenda janë të mëdhenj. Mirëpo nuk interesohen me ndërtua shtëpinë ku kanë me jetua përgjithmonë. Unë e kam një mendim tjetër”, shprehet akademiku

Në Shtëpinë e Kulturës “Kultur Zentrum” në Mynhen (Munchener Volkshochschule – Stadtteil Haenberg) është promovuar libri i prof. dr. Nusret Pllana “Terrori i Serbisë Pushtuese mbi Shqiptarët 1844-1999”.

Nën organizmin e atdhetarit të shquar Agim Shehu është bërë promovimi i librit të prof. dr. Nusret Pllanës “Gjenocidi i Serbisë pushtuese mbi Shqiptarët”. Ky libër voluminoz faktografik i autorit, prof. dr. Nusret Pllana është shpalosur para më shumë se 200 shqiptarëve intelektualë, studentë, krijues dhe dashamirë të librit, artit dhe kulturës.

Në këtë promovim të librit për rëndësinë e tij, kanë folur shumë penalistë dhe të pranishëm.

Gazmend Islami ka thënë se ky libër është ambasadori më i fuqishëm i cili flet vetë për peripecitë që ka kaluar Kosova për të arritur deri te liria. “Libri tregon edhe anën e fuqishme të luftës heroike të UÇK-së. Ky libër është përmbledhje publicistike me mbi 400 fotografi që na sjellin në kujtesë dhembjen dhe vuajtjen e popullit tonë, nën dhunën e pushtuesit barbar Serbisë në dy shekujt e fundit. Autori duke bërë një punë të vështirë kërkimore me vite ka arritur të sjellë skena rrëqethëses nga masakrat dhe vrasjet e ndryshme që kanë bërë ushtria, policia dhe paramilitarët serb ndaj popullit civil shqiptar. Guximi i intelektual i autorit për t’ju qasur këtij libri nuk ishte i lehtë kur dihet për neglizhenca e shumicës dërmuese që do të duhej të ishin bartës të ndihmës për bërjen e këtij libri”, ka thënë Islami, duke shtuar se pavarësisht mungesës së përkrahjes me përjashtim të miqve të tij, autori me vendosmërinë e tij dhe përkushtimin e tij arriti që ky libër ta sheh dritën.

“Këtë libër të dr. Pllanës autoritet serbe, por edhe dashakeqët e kombit tonë e luftojnë me çdo mjet që të minimizohet sepse e qet para aktit të kryer serbin sepse dokumentimi dhe fotografia janë dëshmitë me vlerën më të madhe. Po e përfundoj me një thënie të një ish-presidenti amerikan që kishte thënë: ‘Armikut mos iu hakmerr, por as kurrë mos e harro kush ishte ai’”, ka deklaruar Islami, shkruan Epoka e re.

Prof. dr. Nusret Pllana, duke e parë sallën e mbushur i ka dhënë një motivim edhe më të madh që të flasë rreth librit dhe përpjekjeve të tij të deritashme në arritjen e ribotimit të këtij libri që ishte në paraqitje e sipër.

Të pranishmit në sallë ishin tepër të interesuar për librin, me ç’rast disa herë prof. Nusret Pllana është ndalur me duartrokitje nga të pranishmit.

Autori i librit, prof. dr. Nusret Pllana, ka thënë se ky libër tani është botuar dhe përkthyer në disa gjuhë të botës, anglisht, shqip, frëngjisht, gjermanisht dhe suedisht, por ka premtuar se do të vazhdojë të punojë që ky libër dokumentar dhe me fakte të vërtetuara nga arkivat e UÇK-së, të përkthehet edhe në gjuhë të tjera; në gjuhën danishte, serbisht, rusisht, arabisht dhe italisht. “Kështu që i tërë globi le të kuptojë mirë dhe të dijë për fatin e shqiptarëve që për gati dy shekuj të plotë ishin nën torturën, dhunën dhe gjenocidin fashizoid serb”, ka thënë Pllana.