Kosova ka gjasë të riorganizojë strukturën e Gjykatës së Apelit për të përmbushur implementimin marrëveshjes me Serbinë. Pas refuzimit të kërkesës së serbëve për të pasur gjykatë të shkallës së dytë në Veri, burime të Express thonë, se po diskutohet mundësia që të themelohen degë të asaj gjykate në tërë Kosovën për të ndarë të kënaqura të dyja palët në dialog. Por, ministri i Drejtësisë Hajredin Kuçi thotë se në veri do të ketë vetëm divizion. Derisa në KGJK dhe Gjykatë të Apelit preferojnë të mos flasin fare për këtë çështje.

Normalizimi i raporteve me Serbinë ka gjasë të obligojë Kosovën edhe për riorganizim të sistemit të drejtësisë në Kosovë.

Pas lajmit se Serbia po kërkon Gjykatë të Apelit në pjesën veriore të banuar me shumicë serbe, burime të Express bëjnë të ditur se në bisedimet mes grupeve punuese për implementimin e marrëveshjes së prillit të arritur mes Kryeministrave në Bruksel, është diskutuar për themelimin e degëve të Gjykatës së Apelit nëpër qendrat e mëdha në Kosovë. Një zgjidhje e tillë, sipas një zyrtari të lartë ndërkombëtarë të përfshirë në bisedime, po shihet se e kënaqshme për të dyja palët në dialog sa i përket çështjes së gjykatave në veri.

“Themelimi i degëve të Apelit në qendrat më të mëdha në Kosovë do të krijonte kushte të favorshme për të hapur edhe degën në Veri, që është kërkesë e serbëve dhe një prej kushteve të tyre për të zbatuar marrëveshjen në tërësi”, ka thënë ky zyrtarë në kushte anonimiteti për Express. Praktikisht, legjislacioni kosovar mundëson krijimi e degëve të Gjykatave nëpër Kosovë.

Sipas Ligjit mbi gjykatat në Kosovë, respektivisht pikës 2 të nenit 8 degët themelohen brenda territorit të një Gjykate Themelore. Përderisa vetë përkufizimi “degë”, sipas ligjit nënkupton ndarjen gjeografike të një Gjykate Themelore.

Gjykata e Apelit ndërkaq, sipas nenit 17 të po të njëjtit ligj është gjykatë e shkallës së dytë, dhe me juridiksion territorial në gjithë Kosovën. “Selia e Gjykatës së Apelit është në Prishtinë”, thuhet në këtë nen.

Express ka tentuar të marrë përgjigje lidhur me këtë mundësi të riorganizimit të gjykatave nga Kryetari i këshillit gjyqësor të Kosovës, Enver Peci, i cili është edhe pjese e grupeve punuese teknike në Bruksel sa i përket çështjeve të drejtësisë.

Mirëpo, i pyetur nëse është e vërtete që pala kosovare ka pranuar të themelohen degët e Apelit, Peci ka refuzuar të flas, pavarësisht se nuk ka mohuar se një gjë e tillë është diskutuar.

“Jam në Bruksel në bisedime. Jo, jo për këto tjetër kush le të fol jo unë. Unë jam pjesë e ekipit por negociator është tjetër kush ata le të flasin për këto”, ishte përgjigja e vetme e Enver Peci.

Pjesë e Grupit punues është edhe vetë kryetari i Gjykatës së Apelit, Salih Mekaj. Zyra e informimit të Apelit ka refuzuar të jap më tepër detaje rreth kësaj çështje për Express.

Në një përgjigje me shkrim drejtuar për Express nga zyrtari për informim, Arbër Jashari thuhet vetëm se opsioni do të njoftohet me kohë për cilëndo marrëveshje të arritur në Bruksel për çështje të gjyqësorit në rrugë zyrtare.

“Gjykata e Apelit momentalisht nuk ka degë në asnjë qytet të Kosovës dhe veprimtarinë e saj e ushtron nëpërmes departamenteve të veta të cilat funksionojnë në objektin e kësaj gjykate në Prishtinë. Sa i përket çështjeve tjera që ngritin për momentin nuk mund të japim asnjë përgjigje ngase siç edhe jeni në dijeni grupi punuese kosovar( pjesë e së cilit është edhe kryetari i Gjykatës, Salih Mekaj) është duke biseduar ëndë për to më palën serbe në Bruksel. Besoj që sapo të arrihet një marrëveshje opinioni kosovar do të njoftohet më kohë, në rrugë zyrtare”, ishte përgjigja e Jasharit.

Më i prerë në përgjigjen e tij ka qenë ndërkaq Ministri i Drejtësisë Hajredin Kuçi. Ai i tha Express se çështja e Gjykatës së Apelit do të rregullohet sipas marrëveshjes së arritur në prill mes Kryeministrit Hashim Thaçi dhe atij serb, Ivica Daçiq. “Ajo punë është e kryer me marrëveshje tani vetëm implementimi është”, ka thënë Kuçi.
Marrëveshja e prillit ndërkaq, parashihet që autoritetet gjyqësore në Veri të jenë të integruara dhe të operojnë brenda kornizës ligjore të Kosovës.

Sipas pikës 10 të marrëveshjes, Gjykata e Apelit në Prishtinë do të krijojë një panel, shumica e gjykatësve të të cilit do të jenë serbë të Kosovës, për t’u marrë me të gjitha komunat me shumicë serbe në Kosovë.

“Një sektor i kësaj Gjykate të Apelit, i përbërë nga stafi administrativ dhe gjyqësor, do të qëndrojë përherë në veri të Mitrovicës (Gjykata e Qarkut në Mitrovicë). Shumica e secilit panel të sektorit të mësipërm do të përbëhet nga gjykatës serbë të Kosovës. Vendqëndrimi i gjykatësve respektivë do të varet nga natyra e rasteve në të cilat janë të përfshirë”, thuhet në pikën 11 të marrëveshjes.

Sipas Ministrit Kuçi ajo çfarë është paraparë me marrëveshje nuk mund të rinegociohet andaj në Veri nuk do të ketë degë por vetëm divizion të Apelit.

“Nuk rinegociohet marrëveshja.Do të ketë divizionashtu si është në marrëveshje”, tha Kuçi.

Divizioni i një Gjykate ndërkaq sipas Ligjit mbi Gjykata paraqet njëkomponentë të Departamentit të Përgjithshëm të një gjykate, e themeluar me qëllim të caktimit të lëndëve sipas natyrës së tyre me në mënyrë që të rritet efikasiteti i gjykatës.

Në bazë të po të njëjtit Ligj përbërja e Gjykatës së Apelit pasqyron shumëllojshmërinë etnike të Republikës së Kosovës dhe parimet ndërkombëtare të barazisë gjinore.

“Në përputhje me dispozitat relevante të Propozimit Gjithëpërfshirës për Zgjidhjen e Statusit të Kosovës dhe Kushtetutës së Republikës së Kosovës si dhe për të siguruar pjesëmarrjen e komunitetit në gjyqësor, 15 për qind e numrit të tërësishëm së ulëseve në Gjykatën e Apelit, por në asnjë rast më pak se dhjetë ulëse, janë të garantuara për gjyqtarët nga radha e komuniteteve që nuk janë shumicë në Kosovë”, thuhet në pikën 3 të nenit 17.

Zëvendës kryeministri i Kosovës, Behxhet Pacolli, gjatë ditës së djeshme ishte nisur në një udhëtim privat, së bashku me dy miqtë e tij. Udhëtim për të cilin Indeksonline nuk ka arritur ta konfirmojë se për cilin vend ishte adresuar, por mësohet se avioni gjatë fluturimit kishte pësuar probleme teknike, prej të cilës karburanti kishte filluar të derdhej.

Gjatë këtyre momenteve persona anonim kanë arritur të vërejnë një gjë të tillë, ku dhe kanë lajmëruar rastin, përderisa zëvendës kryeministri dhe udhëtarët e tjerë në avion nuk kanë qenë në dijeni.
Burimet e Indeksonline mësojnë se falë lajmërimit të shpejtë Behgjet Pacolli i kishte shpëtuar incidentit.

Pavarësisht që Qeveria e Kosovës ka bërë ndryshime në Projektligjin për Amnisti, duke larguar krejtësisht nenin tre, përfaqësuesit e subjektit politik Vetëvendosje, vazhdojnë ta kundërshtojnë atë duke thënë se projektligji është në dëm të vendit. Sipas tyre, me ndryshimet që së fundmi i ka bërë në projektligj, qeveria po mundohet t’iu hedh hi syve qytetarëve të vendit.

Albulena Haxhiu, anëtare e komisionit për legjislacion nga Lëvizja Vetëvendosje tha se me heqjen e nenit tre asgjë nuk ka ndryshuar substancialisht nga projektligji.

“Qeveria e Kosovës, pasi që Ivica Daçiqi mbeti i zhgënjyer nga Kuvendi i Kosovës, bëri sikur e ndërroi këtë ligj duke u përpjekur kështu që t’iu hedh hi syve qytetarëve, shoqërisë civile, deputetëve që e kanë kundërshtuar, duke sjellë dje një version tjetër, pra të njëjtin projektligj për amnistinë”.

“Neni pesë i projektligjit ka për qellim amnistimin e krimit, amnistimin e gjithë atyre krimineleve serbë në veri. Dhe i njëjti ka për qëllim krimin e organizuar dhe kontrabandës. Ne si subjekt politik, sigurisht që do ta kundërshtojmë fuqishëm edhe këtë draft që na është sjellë”, tha Haxhiu për Radion Evropa e Lirë.

Qeveria e Kosovës ka ri-draftuar Projektligjin për Amnisti të cilin e ka proceduar menjëherë për në Kuvendin e Kosovës.

Pas dështimit të miratimit të këtij ligji, sipas versionit fillestar dhe vërejtjeve të shumta të deputetëve për numrin e madh të veprave që parashiheshin të falen me të, qeveria kësaj radhe fshiu nga projektligji nenin 3, në të cilin parashiheshin amnisti për shumë vepra që nuk ndërlidheshin vetëm me veriun e Kosovës.

Kurse, nënkryetari i Komisionit për Legjislacion, Behar Selimi, nga PDK-ja tha se me heqjen e nenit tre qeveria u ka lehtësuar edhe më shumë punën deputeteve për ta votuar në parim projektligjin për amnisti.

Selimi tha po ashtu se deputetët që kanë votuar për dhe kundër kanë qenë të bindur se projektligji në mes të dy leximeve në kuvend do të pësojë ndryshime.

“Na është lehtësuar shumë puna dhe deputetët do ta kenë më të lehtë për deklarimin e vullnetit, edhe ata që kanë qenë kundër besoj që pas heqjen se nenit tre do të ndërrojnë mendjen dhe do të votojnë për. Por, edhe ata që kanë votuar për, kësaj radhe do ta kenë vullnetin më të qartë dhe do ta votojnë pa shumë hezitime, siç ishte rasti në leximin e parë”, tha Selimi.

Zëvendëskryeministri i Kosovës Hajredin Kuçi ka thënë për media se pas largimit të nenit 3, nga projektligji është shtuar neni në të cilin thuhet se “ të gjitha veprat penale që kanë rezultuar me lëndime trupore dhe me vrasje nuk do të amnistohen”.

Kurse në Lidhjen Demokratike të Kosovës thonë se e përkrahin në parim këtë projektligj.

Deputeti Haki Demolli, anëtar i Komisionit për Legjislacion, tha për Radion Evropa e Lirë se pas largimit të nenit tre është mirë që edhe neneve të tjera t’u bëhet një analizë.

“Tash pas heqjes së nenit tre, strukturën e tij do të shohim nenin 5 eventualisht mos kanë shtuar…personalisht nuk e kam parë draft ligjin e ri, këtë të ri-rregulluarin i cili do të na sillet në kuvend. Mirë është që të bëhet një analizë dhe neneve të tjera në mënyrë që ai ligj të jetë sa më i qëndrueshëm dhe t’i plotësojë këto kërkesat tona, për të cilat në një far forme edhe kemi kushtëzuar votën tonë, se ne kemi thënë se në parim e përkrahim, po me kërkesë që të bëhen këto ndryshime të cilat i kemi caktuar”, tha Demolli.

Në seancën e fundit të Kuvendit të Kosovës, me 70 vota për, 21 kundër dhe 2 abstenime nuk ka arritur të kalojë në lexim të parë ky Projektligj pasi që janë dashur 2/3 e votave të deputetëve.

Ky projektligji buronte nga Marrëveshja për normalizimin e marrëdhënieve me Serbinë.

Projekti i cili është i sponsoruar nga Ministria e Drejtësisë, nga shumë deputetë u cilësua se e tejkalon marrëveshjen dhe mundohet të amnistojë krime ordinere që janë kryer në gjithë territorin e Kosovës.