Fillimi i punës së kryetarëve të komunave të cilët fituan besimin e qytetarëve me 3 nëntor, pastaj edhe me një dhjetor, varet kryekëput nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ).

Eksperti i zgjedhjeve, Mazllum Baraliu, ka theksuar për Telegrafin se kryetarët e zgjedhur të komunave duhet të betohen një muaj pas certifikimit të zgjedhjeve nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ).

“Në bazë të dispozitave të Ligjit për Vetëqeverisje Lokale, bëhet betimi i kryetarëve të ri. Vendi nuk është i përcaktuar se ku duhet të bëhet ky betim”, ka thënë ai për Telegrafin.

Ish-kryeshefi i KQZ-së tha se ligji nuk e kushtëzon KQZ-në se në çfarë afati kohor duhet t’i certifikojë zgjedhjet.

“KQZ-ja, siç edhe po shihet, nuk ka qenë deri më tani efikase në punën e tyre, duke e tejzgjatur certifikimin e zgjedhjeve në raundin e parë, i cili u mbajt me 3 nëntor”, ka shtuar Baraliu.

Zëdhënësi i Komisionit Qendror të Zgjedhjeve (KQZ), Valmir Elezi, ka theksuar për Telegrafin se në momentin kur nuk do të ketë çështje të hapura, atëherë KQZ-ja do të bëjë certifikimin e rezultatit përfundimtar të raundit të dytë të zgjedhjeve lokale dhe rezultatit përfundimtar për Kuvendet Komunale.

Në zgjedhjet lokale të 3 nëntorit, në nëntë komuna gara ka përfunduar qysh në raundin e parë, me ç’rast janë rikonfirmuar kryetarët aktual. Ndërsa, 25 komuna kanë vazhduar garën e balotazhit, proces i cili është përcjellë me befasi të shumta.

Analisti politik Shkëlzen Maliqi thotë se zgjedhjet lokale nuk e kanë ndryshuar shumë skenën politike. Në një intervistë për Express, Maliqi thekson se PDK i humbi komunat për shkak të disidencës së Fatmir Limajt, Jakup Krasniqit dhe tjerëve. Ai konsideron se për LDK’në humbja në Prishtinë është e dhimbshme dhe nuk do të kalojë pa pasoja për këtë parti.

Ky analist politik pohon se rezultati ishte pozitiv për AAK’në. Sipas tij, partia e Haradinajt do t’a ketë pozitën e king -maker’it (rol vendimtar), pas zgjedhjeve nacionale.

Kur është fjala për Vetëvendosjen, meritat për fitore Maliqi kryesisht ia atribuon Shpend Ahmetit.

” Kjo lëvizje nuk është treguar e suksesshme në zgjedhjet, ka rrjedhje të madhe të votës pothuajse në të gjitha komunat, por në Prishtinë Shpend Ahmeti ka arritur që të marrë dyfishin e votës së partisë, që është fenomen në vete”

Maliqi e ka analizuar edhe reagimin e Ambasadores së SHBA’së për fitoren e Ahmetit.

” Reagimet e para të ambasadave, sidomos të ambasadores amerikane janë pozitive dhe përkrahëse. Por, i adresohen Shpend Ahmetit dhe jo Albin Kurtit dhe Vetëvendosjes”

Express: Tashmë dihen rezultatet finale të zgjedhjeve lokale në Kosovë, cila është skena politike sot sipas jush?

Sh.Maliqi: Skena politike pas zgjedhjeve lokale ka ndryshuar mjaft, por jo në masën që kihet përshtypja nga rezultatet përmbysëse në shumë komuna. Raporti i forcave në vijat gjenerale nuk ka ndryshuar shumë.

PDK-ja ka mbetur pa votat e pjesës disidente të përkrahësve të ish- liderëve të saj Fatmir Limaj, Jakup Krasniqi dhe disa të tjerë, dhe ky është shkaku pse i ka humbur gati gjysmën e komunave, ndër to edhe komunat e mëdha si Mitrovica, Ferizaji dhe Gjilani, duke fituar vetëm në Prizren. Por, PDK-ja mbetet partia më e përkrahur me numrin total të votave dhe të asambleistëve.

LDK-ja i ka fituar disa qytete të mëdha, Pejën, Ferizajin, dhe Gjilanin, por e ka humbur Prishtinën ku ka garuar kryetari i saj Isa Mustafa. LDK ka rritje të votës, por ende ngec pas PDK-së dhe mjaft e dhimbshme dhe me pasoja është humbja e bastionit të Prishtinës.

Paradoksale është sidomos vota për AAK-në, e cila i ka humbur disa komuna, posaçërisht tronditëse kanë qenë humbja e Pejës dhe Gjakovës, por në total AAK ka rritje të votës, dhe është bindshëm partia e tretë, që mund të sigurojë pozitën e king-maker-it pas zgjedhjeve nacionale.

AKR-ja për herë të parë ka fituar dy komuna të mëdha, Gjakovën dhe Mitrovicën, por kjo parti nuk ka stabilitetin për rrugëtime më afatgjate; dy qytetet u fituan më shumë falë kandidatëve, se sa që është meritë e partisë.

Te gara në komunat serbe bie në sy dominimi i listës që ka gëzuar përkrahjen e Qeverisës së Serbisë, por te kjo më e rëndësishme është vetë pjesëmarrja e votuesve serbë, sesa rezultati i tyre.

Më në fund, befasia më e madhe ka qenë fitorja e kanditatit të Vetëvendosjes Shpend Ahmeti në Prishtinë. Vetë kjo lëvizje nuk është treguar e suksesshme në zgjedhjet, ka rrjedhje të madhe të votës pothuajse në të gjitha komunat, por në Prishtinë Shpend Ahmeti ka arritur që të marrë dyfishin e votës së partisë, që është fenomen në vete.

Kjo përmbysje e madhe të votës për kryetarët e komunave nuk do të ishte e mundshme nëse nuk do të kishte mobilizim të votuesve të partive që nuk garonin për kryetar, me idenë se pushteti duhet të ndryshojë. Dhe për këtë nuk ka pas koalicione strikte, por në çdo komunë kanë ndodhur përkrahjet pak a shumë spontane. Ky është një fenomen i ri dhe pozitiv, sepse në zgjedhjet e mëhershme, ata që votonin për kandidatët që nuk hynin në garën e balotazhit, ditën që përsëriteshin zgjedhjet zakonisht nuk dilnin në votime, ishin indiferent. Kësaj here te ata ka punuar ndërgjegjja qytetare dhe ideja se keqqeverisja e komunave duhet të ndëshkohet duke votuar për kandidatin e opozitës. Vetëm në Prizren kjo tendencë nuk ka fituar, mbase për arsye se LDK-ja e kishte kandiduar Eqrem Kryeziun, i cili nuk perceptohej si alternativë sepse e ka drejtuar më herët Prizrenin me probleme.

Express: A ju befasoi Vetëvendosje në Prishtinë kur dihet se në raundin e parë Isa Mustafa kishte një epërsi të madhe. Pse ndodhi përmbysja e rezultatit me 1 dhjetor ?

Sh.Maliqi: Diferenca në raundin e parë vërtet ka qenë shumë e madhe, diku mbi 9 mijë vota, por më 1 dhjetor ajo që në start është shkrirë vetëm në rreth minus 3 mijë vota, e ndoshta edhe më pak për shkak të tre faktorëve që nuk janë llogaritur. I pari ka qenë rrjedhja e votës për Isa Mustafën, në balotazh për te kanë votuar 2 mijë veta më pak se me 3 nëntor. Çka ka ndodhur? Me 3 nëntor Mustafa ka marrë edhe votat e atyre që nuk kanë qenë të bindur se është kandidati më i mirë, por kanë dashtë që të pengojnë avancimin e kandidatit të PDK, dhe nuk besonin se Shpend Ahmeti mund të futet në balotazh. Por, kur Agim Çeku dështoi, dhe Shpendi u bë konkurenti i Isës, ia dhanë votën atij. Këta votues ia zvogëluan përparësinë Isës në vetëm pesë mijë (Shpendi plus 2 mijë, Isa minus dy mijë). Faktori i dytë që ka ndikuar në rritjen e votës së Shpendit kanë qenë votuesit e Partisë së Fortë, që me 3 nëntor patën marrë gati 2 mijë vota. Kjo e ka ngushtuar diferencën në vetëm rreth 3 mijë votë përparësi për Isën. Por, tani këtu vjen edhe faktori i tretë, që unë supozoj se janë disa kategori sosh: numri shtesë i votuesve në zgjedhjet e 1 dhjetorit që më parë kanë qenë skeptikë për mposhtjen e Isa Mustafës, por që e kuptuan se Shpend Ahmeti e ka shansin… Pastaj janë edhe votuesit e partive tjera, të PDK-së, AAK-së etj. që kanë dashtë me e ndëshku keqqeverisjen e LDK-së dhe personalisht Isa Mustafën. Me këto vota shtesë Shpend Ahmeti jo vetëm që është barazuar, por ka krijuar edhe një përparësi prej 2 mijë votave.

Express: Vetëvendosje mori vetëm një komunë por kjo është një copë mjaftë e madhe e pushtetit , a mendoni se VV mundet ta ndryshojë qeverisjen në kryeqytet apo qeverisja do ta ndryshojë Vetëvendosjen?

Sh.Maliqi: Kjo është një çështje e hapur që sfidon fuqishëm strategjinë e Vetëvendosjes. Është e qartë se Shpend Ahmeti nuk ka mundur ta fitojë Prishtinën pa votën e anëtarësisë së disiplinuar të Vetëvendosjes, por po kështu është e qartë se Vetëvendosja nuk do ta fitonte Prishtinën nëse Shpendi nuk do të parapëlqehej nga spektri i gjerë i qytetarëve, votues të partive tjera, që nuk e kanë votuar Vetëvendosjen, por Shpendin. Kushtimisht kjo është vota për ndryshimin e Vetëvendosjes. Kjo shihet edhe nga rënia e përkrahjes së Vetëvendosjes në komunat tjera. Dhe sa i përket çështjes së ndryshimit të qeverisjes apo të Vetëvendosjes, kjo është diçka që duhet ta reflektojnë Shpendi, Albini dhe të tjerët. Problemi që do ta ketë Shpend Ahmeti në qeverisjen e Prishtinës është se në asamblenë e komunës Vetëvendosja i ka vetëm 10 mandate, prej 26 sa i duhet për qeverisje pa pengesa. Ekzekutivi i Prishtinës duhet të jetë gjithsesi koalicion ose me LDK-në, si formulë më e qëndrueshme, ose me disa subjekte të tjera të vogla, që mund të jetë me sfida të ndryshme, por që në të dy variantet çojnë drejt zbehjes së pushtetit real të Vetëvendosjes.

Express: A mendoni se mund të ndryshojë diçka në raportet e VV’së më ndërkombëtarët kur dihet se ambasadorët janë vizitorë të shpeshtë edhe të komunave veçmas asaj të Prishtinës.

Sh.Maliqi: Reagimet e para të ambasadave, sidomos të ambasadores amerikane janë pozitive dhe përkrahëse. Por, i adresohen Shpend Ahmetit dhe jo Albin Kurtit dhe Vetëvendosjes.

Express: Si do të reflektohet kjo fitore në vet Lëvizjen Vetëvendosje, dihet se Shpend Ahmeti është një profil më liberal i politikanit a mendoni se ai do ti ketë duart e lira ?

Sh.Maliqi: Kjo është çështje kyçe dhe për momentin nuk di se si do të zhvillohen gjërat. Nëse Shpend Ahmeti nuk do t’i ketë duart e lira, do ta rrezikojë ardhmërinë e tij politike. Por, nuk është ai do të ketë pengesa vetëm nga rrymat më radikale në Lëvizjen Vetëvendosje. Ai do të sfidohet për kompromise, – kjo është një fjalë dhe koncept që nuk pëlqehet në partinë e tij – edhe në raport me subjektet tjera politike në asamblenë komunale.

Express: Tash kur Shpend Ahmeti praktikisht e shpëtoi VV’në a mund kjo t’ia shtojë ambiciet atij përballë Albin Kurtit?

Sh.Maliqi: Shpend Ahmeti është zgjedh kryetar komune dhe për te ndoshta do të ishte më mirë që të rri sa më larg nga punët e partisë. Kryetari mund të punojë në dobi të qytetarëve, që të kanë sa më shpejt 24 orë ujë dhe rregullimin më të mirë të trafikut urban, pa u ngatërruar në çështjet e mëdha politike. Nga ana tjetër, Vetëvendosja edhe pa Shpend Ahmetin është dashur tashmë të reflektojë strategjinë e saj e të qenit edhe lëvizje me prirje revolucionare edhe parti politike. Ky dualizëm nuk mund të jetë produktiv në rrethanat në të cilat jetojmë.

Express: Cilat janë shanset e VV’së në zgjedhjet e ardhshme nacionale tash kur e ka Prishtinën në dorë ? A është kjo avantazh për VV’në ?

Sh.Maliqi: Për Vetëvendosjen po rrjedh koha dhe këtë vit ajo sikur e ka humbur agjendën dhe dinamizmin e saj negativist, por gjithsesi të subjektit që ua shtron pyetje të rëndësishme shoqërisë dhe shtetit.

Vetëm se unë nuk do ta thosha se Vetëvendosja e ka në dorë kryeqytetin. E ka një mundësi që ta demonstrojë aftësinë e menaxhimit të Prishtinës, nëse Shpendi dhe Albini gjejnë gjuhën e përbashkët dhe krijojnë koalicionin e duhur për qeverisje stabile të komunës.

Express: Në fund edhe një pyetje për humbësit, kush është sipas jush humbësi më i madh i zgjedhjeve të fundit.

Sh.Maliqi: Nuk dua të spekuloj me subjektet që kanë garuar. Por e kam një humbës absolut që nuk ka marrë pjesë në këto zgjedhje. Ky është Veton Surroi, i cili para 6 vitesh iku na politika aktive i zhgënjyer që elektorati nuk i kishte dhënë mbi 5 % të votave, si prag që ai vetë e kishte propozuar. Tani elektorati i ish – Partisë Reformiste Ora, nga e cila doli fituesi i Pejës Gazmend Muhaxheri, e më pas edhe i partisë Fryma e Re, nga e cila vjen Shpend Ahmeti, që janë mbështetur në strukturën e njëjtë urbane, kanë nisur të bëhen alternativa të fuqishme për pushtetet dhe qasjet e shpenzuara të partive tradicionale, edhe të LDK-së, edhe të partive të krahut të luftës.

Shpresoj se do të ketë nisma politike që do t’i kuptojnë më mirë kërkesat e kohës./express/

Kuvendi i Kosovës ka filluar punimet me deklarimet jashtë rendit të ditës. Si pozita ashtu edhe opozita kanë shprehur shqetësim për paralajmërimet se kryetarët e rinj të komunave me shumicë serbe nuk do ta njohin juridiksionin e Republikës së Kosovës.

Ata kërkojnë që formimi i asociacionit të komunave me shumicë serbe të bëhet në bazë të marrëveshjes së 19 prillit.

Në seancën e sotme të Kuvendit shumica e deputeteve e shohin si sfidë të institucioneve mos njohjen e shtetit të Kosovës nga ana e kryetarëve të zgjedhur në komunat serbe. Arsim Bajrami, nga PDK i bënë thirrje gjithë institucioneve përkatëse të Kosovës që të monitorojnë ligjshmërinë e punës së kryetarëve të komunave serbe:

”Janë pikërisht provokimet që bëhen tani nga kryetarët e zgjedhur të komunave veriore, pra jo nga përfaqësuesit jo ligjor, por nga kryetarët e zgjedhur të komunave, se nuk do të pranojnë juridiksionin e Kosovës, përkatësisht nuk do të futen në skemat e pushtetit lokal të përcaktuar në Kosovë. Mendoj se kjo është një sfidë tani për Kosovën dhe unë angazhohem që të gjitha institucionet e Kosovës, në radhë të parë Qeveria, Ministria e Pushtetit Lokal, të marrë të gjitha masat e nevojshme të parapara me kushtetutë dhe ligj, që të monitorojë ligjshmërinë e punës së kryetarëve të komunave serbe dhe të asambleve komunale dhe të parandalojë çfarëdo veprimi jo kushtetues apo veprimi jo ligjor eventual nga këto komuna”, theksoi ai.

Bajrami kërkoi edhe nga BE që të mos i jap statusin e shtetit kandidat Serbisë deri sa nuk ka prova të sigurta që komunat serbe nuk integrohen brenda skemës së pushtetit lokal të Kosovës.

Ndërsa deputeti i Vetëvendosjes, Visar Ymeri përmendi pasojat e marrëveshjes së 19 prillit, që po e mundëson krijimin e një Republike serbe në Kosovë.

”E kemi Serbinë në Kosovë të forcuar politikisht me pushtet të legalizuar me polici e gjyqësi të ndarë. Kemi kryetar komunash që deklarojnë se nuk e njohin shtetin e Kosovës dhe se do të punojnë drejtëpërdrejtë për Serbinë në Kosovë. Kryetarë që po përgatiten ta formojnë republikën e tyre serbe të quajtur asociacion i komunave. Ky pra është rezultati i negociatave të udhëhequra nga Hashim Thaçi, e të miratuara nga PDK, LDK, AAK dhe AKR”, tha ai.

Donika Kadaj-Bujupi nga AAK, tha se nuk pranojnë asnjë ndryshim nga ajo që është definuar me marrëveshje të 19 prillit, përndryshe do të ketë rishikim të pozicionit ndaj dialogut.

”Nëntë kryetarëve të porsazgjedhur dëshirojmë t’ua rikujtojmë se janë zgjedhur sipas ligjeve të Kosovës dhe duhet të japin betimin sipas Kushtetutës dhe sipas ligjeve të Kosovës, cfarë do dështimi për të dhënë këtë betim do të prodhojë aspekte të tejra, ose do të duhej të shkohet në zgjedhje të reja. Pra ti përmbahemi asaj çka është votuar në këtë parlament, përndryshe do të ketë rishikim të pozicionit ndaj dialogut”, theksoi ajo,shkruan RTK

Ndërsa, Kryetari i Kuvendit të Kosovës, Jakup Krasniqi tha se për këtë shqetësim është dashur të mendohet me kohë. ”Tash po e keni temë këtë çështje, unë po ju përkujtojë se ma shumë se 80 deputetë e kanë votuar marrëveshjen e 19 prillit. Me kohë është dashur me i pas parasysh do gjëra”, theksoi Krasniqi.