Nuk argumentohet mbretërimi nëpër dekada i grupit Beatles, ndikimi i jashtëzakonshëm jo vetëm në muzikë, por në kundërkulturën dhe mënyrën si bashkëkohësit e tyre mendonin, flisnin, visheshin dhe i rregullonin flokët.

Por, edhe pse të përbuzur në vitet e 60-ta për muzikën e tyre avant-garde dhe shokuese, The Velvet Underground ishin më të rëndësishëm për të ardhmen e muzikës sesa katërshja e The Beatles, shkruan Greg Kot.

Kjo sepse në terma muzikorë, The Velvet Underground të përbërë nga Lou Reed, John Cale, Sterling Morrison, Maureen Tucker dhe në fund Doug Yule ishin e ardhmja e rokut, ishin grupi prej të cilit derivuan disa nën-zhanre dhe lëvizje muzikore. Muzika “underground”, eksperimentale, indie dhe alternative, punk, post-punk dhe art-punk – të gjitha gjarpërojnë në katërshen e albumeve të: The Velvet Underground & Nico, White Light/White Heat, The Velvet Underground dhe Loaded.

“Ne ishim bendi origjinal alternativ, jo sepse donim të ishim, por sepse për ne nuk kishte tjetër alternativë”, ka thënë Morrison për BBC në vitin 1993.

Ana e errët

Kënga e famshme e The Velvet Underground me titull Heroin, është ndër shembujt e parë që përshkruan atë motiv që do ta dëgjojmë edhe shumë herë në muzikën e tyre : aftësia për të përshkruar jetën e atyre që nuk përkasin, të dëbuarve, të huajve, por pa i gjykuar ata.

“Kjo është një këngë protestuese – proteston për gjithçka”, ka thënë Morrison. “Disa njerëz thonë, është thjesht një këngë për një narkoman.”

“Por, pse është narkoman? Cilat janë alternativat tjera? Çfarë është ajo që e bën dikë të dojë të ngrijë jetën e tij, si thotë kënga, më shumë se të dojë të jetë pjesë e shoqërisë?”

Ishte dekada e The Beatles, në fund të fundit, dhe ata janë bendi që mbesin të dashur në gjithë botën për muzikën e tyre universale. Por koha ka vlerësuar muzikën jo-sentimentale të The Velvets, e cila është bërë themeli i gjeneratave të ardhshme në muzikë.

Vlerat e The Velvet Underground në vitet e 60-ta ishin të orientuara drejt punës së bërë vetë, albumet me produksione jo shumë të përpunuara, përbuzja e plotë ndaj modës, qëndrimi skeptik e shpeshherë cinik – këto vlera më pas u injektuan në punk-un e të 70-ve, indie rokun e të 80-ve dhe muzikës alternative të 90-ve.

“Ajo që i bën idetë të rëndësishme është konteksti ku janë të vendosura. The Velvets kurrë nuk kanë tingëlluar si një bend tipik i të 60-ve”, ka thënë lideri i The Flaming Lips, Wayne Coyne.

Kjo ishte për shkak se këngët e shkruara nga Lou Reed dukeshin të thjeshta, por nuk ishin të tilla. Reed e lidhte muzikën e tij me heronjtë e tij letrarë: Nelson Algren, Charles Bukowski dhe Delmore Schwartz.

The Velvets e shkrinin artin e ulët me artin e lartë dhe e përbuznin mesin e tyre. Ata lanë të kuptohet se jo vetëm që është në rregull të jesh ndryshe, por ndryshimet e tua duhet edhe t’i vësh në pah. Cale e quante “Teoria e kokëfortësisë”.

Të rikthehemi te të gjithë artistët apo bendet e dëgjuara që erdhën pas viteve të 70-ta: The Sex Pistols, Joy Division, Sonic Youth, Galaxie 500,Spiritualized, Nick Cave, PJ Harvey, si dhe ata që ishin gjigantë komercialë: R.E.M., U2 dhe Talking Heads – ata të gjithë e pranojnë borxhin që ia kanë grupit The Velvet Underground.

Dhe kjo s’është dhe aq keq për një bend që dikur hidhej poshtë dhe përqeshej, siç ka pranuar dhe vetë Lou Reed.

“Kur The Velvet Underground hyri në skenë me këngë si Heroin, na patën torturuar si rezultat i këtyre këngëve. Dhe ja ku jemi, disa dekada më vonë, unë i kam ato tekste të botuara në një libër dhe mbaj sesione leximi në muze të artit. Ne deshëm të bëjmë muzikë që do të mbetej në kohë ashtu siç mbesin romanet dhe filmat e shkëlqyer, dhe ne besonim në atë që bënim, edhe nëse askush tjetër nuk besonte tek ne”, ka thënë Lou Reed.

Ministri i Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë, Ramë Buja mori pjesë sot në Konferencën Inauguruese të Programit “Horizon 2020”, i cili është program i ri Kornizë i Bashkimit Evropian për Hulumtime dhe Inovacion, i cili do të ofrojë mbështetje në të gjitha llojet e aktiviteteve hulumtuese dhe të inovacionit, në fushat shkencore themelore dhe fushat shkencore industriale.

Buja, me këtë rast, tha se ky program është një mundësi mjaft e mirë për pjesëmarrje në projekte kërkimore dhe inovative për komunitetin shkencor, komunitetin e biznesit, si dhe për partnerët tjerë aktivë në fushën e inovacionit dhe kërkimit në vendin tonë.

Programi Horizon 2020, theksoi ministri Buja, po ashtu është një mundësi e mirë për integrimin e Republikës së Kosovës në zonën europiane të kërkimit.

Duke vlerësuar lartë përkrahjen e partnerëve nga Komisioni Evropian, si dhe partnerëve tjerë ndërkombëtarë dhe vendorë, ministri Buja tha se MAShT vazhdimidht ka përkrahur punën dhe përpjekjet e komunitetit shkencor, së fundi edhe përmes konsolidimit të Kornizës Ligjore dhe Kornizës së Politikave Strategjike për të mbështetur zhvillimin e aktiviteteve në fushën e kërkimit dhe inovacionit.

Më tej, Buja po ashtu theksoi se MAShT ka punuar edhe në kompletimin e infrastrukturës ligjore sa i përket fushës së kërkimeve shkencore.

“Rishikimi i Ligjit për Kërkimet Shkencore ofron një qasje të hapur të përkrahjes për komunitetin shkencor, për të marrë pjesë në fondet publike të alokuara për kërkim, si dhe mundëson që gjatë viteve në vijim të ndahen më shumë mjete nga buxheti i Republikës së Kosovës për fondin e shkencës. MAShT gjatë këtij viti ka finalizuar edhe Startegjinë Nacionale për Inovacion 2013/ 2020. Kjo strategji i jep një shtytje të hovshme përpjekjeve për inovacion, si parakusht i zhvillimit ekonomik në vend”, ka thënë ministri Buja.

Ndërkaq, përfaqësuesi i BE-së në Kosovë, Samuel Zbogar, tha se “Horizon 2020” është një prej programeve më të mëdha të komunitetit evropian, i cili do të fillojë nga viti 2014 deri më 2020, me një buxhet mbi 70 miliardë euro. Ky program do të ofrojë financim për një varg të madh të projekteve të kërkimit, hulumtimit dhe inovacionit në fushën e shkencave të teknologjisë, biznesit dhe shkencat shoqërore. /PrizrenPress.com/