-1.1 C
Prizren
E hënë, 30 Nëntor, 2020

Nga rrënoja në atraksion turistik: çelet shtëpia e At Gjergj Fishtës!

Falë një investimi prej 5.5 milionë lekësh nga Ministria e Kulturës, shtëpia e At Gjergj Fishtës në fshatin Fishtë është shndërruar në një muze që rrit atraksionin turistik në të gjithë zonën. Shtëpia e rinovuar u përurua ditën e sotme, gjatë një vizite të Kryeministrit Rama.

Objekti i rikthyer në identitet është shtëpia ku autori i “Lahutës së Malësisë”, një prej penave dhe Rilindasve më të shkëlqyer që ka nxjerrë Shqipëria kaloi vitet e tij të rinisë.Për hërë të parë, shtëpia u shpall monument kulture në vitin 2008, por asnjëherë në të nuk ishte vënë dorë, duke bërë që ajo të degradonte deri në pikën që të rrezikonte shkatërrimin e plotë.

Për fat të keq, shtëpia ku Ati lindi tashmë nuk ekziston më. Godina u shpall monument kulture në vitin 1991, por në 1994-n u shemb përfundimisht. Në atë vend mendohet të ngrihet një shesh dhe një monument përkujtimor për veprën dhe jetën e Gjergj Fishtës.

Rindërtimi i shtëpisë ku Fishta kaloi fëmijërinë e tij është vetëm një ndër hallkat e projektit “Gjurmët Fishtiane”, që synon të nxjerrë nga harresa të gjithë vendet ku Rilindasi kaloi etapat e jetës së tij. Midis ndërhyrjeve të studiuara është famullia e Troshanit, vendi ku u zbulua në moshën 6-vjeçare talenti i tij i jashtëzakonshëm dhe shkolla françeskane në Shkodër, aty ku Gjergji mori formimin e tij të parë.

Një fond i posaçëm pritet t’i dedikohet restaurimit dhe pasurimit të bibliotekës brenda Kuvendit dedikuar figurës së Fishtës. Një tjetër gjurmë fishtiane është Kuvendi i Troshanit, i inaguruar në vitin 1882, vendi ku Ati kthye në vendlindje si mësimdhënës.Brenda Kuvendi të Troshanit, i shpallur monument kulture shumë vonë, vetëm në vitin 2017, mendohet të krijohet një kënd unik dedikuar Fishtës.Një tjetër propozim i përket restaurimit dhe muzealizimit të selisë së shoqërisë “Bashkimi”, që bashkoi së bashku me Fishtën edhe personalitete të shkëlqyera si Luigj Gurakuqi, Dom Ndoc Nikaj, Atë Ambroz Marlaska, Franc Baron Nopça, etj.

Në shoqërinë “Bashkimi”, Fishta mori pjesë aktivisht në të gjithë botimet e shoqërisë, duke nisur nga Abetarja, librat e këndimit dhe deri tek përpilimi i një fjalori të vyer të gjuhës shqipe.Shndërrimi në muze i kësaj godine, aktualisht gjysmë të rrënuar, në lagjen Sarreq të Shkodrës do t’i shtonte pas Marubit një tjetër muzeum me shumë vlera Shkodrës.Të tjerë objekte ku mendohet të ndërhyhet për t’u përkujtuar jeta dhe vepra e Gjergj Fishtës janë Kisha famullitare e Dom Lleshit – Zoja Nunciatë, në Lezhë si dhe Kisha famullitare e Gomsiqes.Ekziston gjithashtu një propozim për të krijuar një kënd të ri dedikuar Fishtës edhe në godinën ku u mbajt Kongresi i Manastirit, në Maqedoni dhe ku Fishta, si përfaqësues i shoqërisë “Bashkimi” ligjëroi në mbështetje të një alfabeti latin.Paralelisht, Ministria e Kulturës ka parashtruar edhe disa propozime të tjera, si ai për ngritjen e një faqe dixhitale që të përkujtojë jetën dhe krijmtarinë e At Gjergj Fishtës, nritja e një memoriali të bashkëjetesës fetare në Shkodër dhe në Tiranë, ku të citohen fjalët e Papa Françeskut në vizitën e tij në Shqipëri, kur tha se: “Në Shqipëri nuk ka bashkëjetesë fetare, por vëllazëri fetare” dhe ngritja e një busti në “Villa Borghese” në Romë, krahas autorëve të tjerë të famshëm si Gëte. Fshati Fishtë është gjithashtu një ndër përfituesit e programit të “100 fshatrave” turistikë. Këto do të ishin të paplota, nëse edhe fshati Fishtë nuk do t’i nënshtrohej një ndërhyrje të plotë dhe të gjithëanshme, si pjesë e projektit të “100 fshatrave”.

Kryeministri Edi Rama ka vizituar shtëpinë e poetit, atdhetarit dhe rilindasit të madh shqiptar At Gjergj Fishta.

I shoqëruar nga ministrja e Kulturës Elva Margariti, Rama është ndalur sot në fshatin Fishtë të Lezhës ku është mbajtur ceremonia e përfundimit të restaurimit, e mbajtur sot, në ditën e lindjes së Gjergj Fishtës.

Pas shumë problemesh me pronësinë e tokës, por edhe vështirësi të hasura gjatë restaurimit, pasi shtëpia e Fishtës rrezikonte të shembej, tashmë është kryer restaurimi i plotë.

Postimi i Ramës:

SHTËPIA E RINDËRTUAR E AT GJERGJ FISHTËS çel dyert në këtë përvjetor të lindjes së tij, në Fishtën e bukur ku prej sot ka një arsye më shumë për t’u ndaluar e shijuar ajrin e natyrës dhe historisë shqiptare

Dita e vdekjes e Naimit dhe dita e lindjes së Gjergj Fishtës, duket sikur janë vendosur me dorën e Zotit për të ndjekur njëra-tjetrën. Të dy e kanë merituar lavdin e të qenurit “Homerë të Shqipërisë ”. Të dy lirikë e të dy epikë. Të dy etër të shqipes së shkruar e të folur mbi dy partitura të ndryshme muzikore. Njëri tosk e tjetri geg, Naimi dhe Gjergji janë dy zërat e Shqipërisë dykrenare, asaj të jugut plot gurgullima e asaj të veriut plot bubullima.

Të dy të ngjizur me mistikë e të përkryer në politikë, në politikën e shërbimit të kombit të vuajtur e të paepur, jo në atë të “vagabondave e shakllabanve, që rrin tash sa mot tu’u talle npër ne, me na qelb fis e atdhe”.

At Gjergji ishte ëndërrimtar e ishte usta. Prej oratorisë s’krështenë, formue pranë De Martinos dhe Mihaçeviqit dhe nën hijen e “cathedra Petri”, në një kohë lulëzimi të literaturës katolike, françeskani sqimatar përftoi nji t’ligjëruem plot tharm e forcë që mbas vedit tërhiqte gjithkënd.

Zoti i Shqiptarëve e begatoi me ndjesitë e dhuntitë më depërtuese në shpirtin shqiptar. Stoicizmi i tij ishte sa diellor aq dhe hënor. Për ne shqiptarët, ai është një zgjidhës nyjesh gordiane, nga ajo e alfabetit dhe paqtimit mes elitës katolike e shtetit modern shqiptar, tek ruajtja e kufijve të jashtëm të këtij vendi e naltësimi në vendin që i takonte të “universitas” gegë në të larmishmen Shqipëri. Sa ishte një Homer shqiptar i thellësive shpirtërore, Gjergj Fishta ishte edhe një Perikli i betejave madhore.

Si një françeskan i mirë përpara sulltanit të Egjiptit, trubaduri i Lahutës së Malcis u bë mburojë e së drejtës dhe e drejtpeshimit; këtu duke marrë në mbrojtje Shqypnin e mesme, që ca intelektualë me poture e quanin djep të anadollakëve, aty tue lshue anatemën mbi ksenofobinë me guzhinjeta. Ky frat që kishtë bredhur botën e në gjoks mbante dekoratat e shteteve fqinj, ishte një patriot i kulluar dhe një antinacionalist i bekuar; frymëzuesi i më të mirëve të këtij vatani dhe tmerri i mediokërve të çdo sahani.

Meshtari që kremtonte veç në gjuhën e Horacit e të Shën Jeronimit, e që në atë rang e nivel ngriti gjuhën e shqiptarëve të maleve, është përnjimend një Judas Makabe i shekullit XX. Heroit të madh biblik judeas që aq shumë e frymëzonte, Gjergj Fishta i përngjan për nga ideali, martiri shpirtëror, përkushtimi ndaj tempullit të Zotit e altarit të atdheut dhe fjala që kocka s’ka po kocka thyen.

U falemi Orëve të Shqipërisë që na falën një kolos të tillë!

“Ave Reverende Pater ac summe magister, morituri te salutant”

- Advertisement -

Më Shumë

Totaj i PDK-së viziton Këshillin e Bashkësisë Islame në Prizren

Kryetari i KBI-Prizren, Mr. Besim ef. Berisha, së bashku me kryeimamin Dr. Orhan ef. Bislimaj dhe sekretarin Dr. Faruk ef. Ukallo, e pritën në...

Përplasje e re, mospajtime të vazhdueshme

Mospajtimet publike të partnerëve të koalicionit qeverisës në Kosovë vazhdojnë të jenë evidente, e që sipas analistit politik Artan Muhaxhiri, ato janë pasojë e...

Komuna e Prizrenit kërkon leje tek pas ndërhyrjes joligjore në Shtëpinë e Shehzades

Autoritetet përgjegjëse të trashëgimisë kulturore kanë konstatuar se Komuna e Prizrenit ka bërë ndërhyrje të paautorizuar në Shtëpinë e Musa Shehzades në Prizren, aset...

“Porsi ëndër më duket ky ndryshim i madh i vendit t’onë”

Ismail Qemali (tuke mbajtur fjalën e rastit) Oh! Sa të lumtur që e ndiej vehten sot, që shoh, këtu në Vlorë, kaqë burra Shqipëtarë të...

Njoftim i rëndësishëm nga ATK-ja për tatimpaguesit

Administrata Tatimore e Kosovës, rikujton se tatimpaguesit që kanë pranuar njoftimin nga Ministria e Financave se janë përfitues të subvencioneve, do t’i pranojnë pagesat...

SBAShK kundër Hotit, kërkon pushim te hënën për shkollat

Sindikata e Bashkuar e Arsimit ka kërkuar që dita e hënë të jetë ditë pushimi për të gjithë punonjësit  e këtij sektori. “Të premten punëtorët...

Joe Biden e ka thyer këmbën

Presidenti i zgjedhur në Shtetet e Bashkuara, Joe Biden, pësoi fraktura të vogla në këmbë, pasi rrëshqiti ndërsa luante me një prej qenve të...

Policia në Prizren në aksion për respektimin e masave kundër COVID-19

Gjatë ditës së djeshme, duke u bazuar në vendimet e Qeverise për masat mbrojtëse kundër COVID-19, Drejtoria rajonale e policisë në Prizren, Inspektorët Komunal...

Bideni thotë se SHBA-ja është e gatshme të udhëheqë sërish në skenën globale

Presidenti i zgjedhur i SHBA-së, Joe Biden, ka thënë sot se SHBA-ja do të jetë e “gatshme të udhëheqë” sërish në skenën globale, pasi...

Skulptori i Skënderbeut në Prizren: Faleminderit për komentet!

Nuk është hidhëruar. Komentuesve i është përgjigjur me një falënderim. Skulptori Sinan Aliaj ka uruar Prizrenin për shtatoren e Skënderbeut. “Ju faleminderit për komentet! Urime Prizren!”, shkruan...

Revoltohen tifozët, e fusin drejtorin e stadiumit në kontenjer dhe e shëtisnin rrugëve të qytetit

Tifozët e skuadrës ukrainase të Desna kishin marrë punët në duart e tyre, duke vendosur që vetë ti qerojnë hesapet me drejtorin e stadiumit...

Nga presidenca i reagojnë Zafir Berishës që ofendoi Vjosa Osmanin: Diplomacia nuk është odë ku vendoset me kritere kanuni

Nga presidenca i kanë reaguar koordinatorit për Siguri, Zafir Berishës që tha sot se është ofendim për Kosovën që Vjosa Osmani është presidente. Këshilltari i...

Posta me shërbim të ri të “Dërgesave Online”

Posta e Kosovës sot ka nënshkruar një kontratë për një shërbim të ri me konsumatorët, “Dërgesa Online”, duke iu përshtatur nevojave të tregut, zhvillimit...

Promovohet botimi i veprës së plotë të Anton Çettës

I botuar para më shumë se një muaji, kompleti 13-vëllimësh me veprën e Anton Çettës është promovuar sot në mjediset e Bibliotekës Kombëtare të...

‘Po vdesim’, spitalet të tejmbushur me pacient, kaos në SHBA nga pandemia

Pasi goditi qytetet e mëdha të SHBA-së në pranverë, COVID-19 tani ka përfshirë Amerikën rurale dhe qytetet e vogla, duke depërtuar në çdo cep...

28 Nëntori në Prizren do të shënohet nëpërmjet koncertit “Wind Ensemble”

Pavarësia e Shqipërisë do të sjell tinguj muzike në qytetin e bukur të Prizrenit, shkruan KultPlus. Koncerti “Wind Ensemble” do të bëj që të hapen...

Lajmet e Fundit

Deputetët e VV-së nga Prizreni i shkojnë për vizitë Bulliqit pas fitores, kanë një ‘selam’ për partitë tjera

Deputetët e Lëvizjes Vetëvendosje, Enver Haliti, Arbër Rexhaj dhe Artan Abrashi sot kanë pirë kafe së bashku me Shpejtim Bulliqin i cili fitoi zgjedhjet...

Kryeministri: Rreth 500 punëtorë do të përfitojnë nga Masa e 8

Ka nisur të bëhet nënshkrimi i kontratave për financim të projekteve nga Masa e 8 e Programit për Rimëkëmbje Ekonomike 2020. Në këtë ngjarje ka...

Joe Biden e ka thyer këmbën

Presidenti i zgjedhur në Shtetet e Bashkuara, Joe Biden, pësoi fraktura të vogla në këmbë, pasi rrëshqiti ndërsa luante me një prej qenve të...

Pamje: Bora mbulon Brezovicën

Nga mbrëmë kanë filluar reshjet e borës në Kosovë. Reshje bore ka pasur edhe në kryeqytet, derisa nga Brezovica janë publikuar edhe pamje pas reshjeve...

A do të mbyllet Kosova? Sot merret vendimi

Ministri i Shëndetësisë, Armend Zemaj, ka bërë të ditur se të hënën do mbajnë takim me Institutin Kombëtar të Shëndetit Publik ku edhe do...