Home Blog Page 170

Xhoxhaj sonte synon të mbrojë për herë të dytë titullin e Kampionit të Evropës (EBU)

0

Ka nisur mbrëmja e madhe e boksit në Lahr të Gjermanisë. Duelit kryesorë mes boksierit kosovar Labinot Xhoxhajt dhe Pezhman Seifkhani, i paraprinë disa duele të nivelit më të ulët.

Xhoxhaj sonte synon të mbrojtje për herë të dytë titullin e Kampionit të Evropës (EBU).

Sipas të dhënave zyrtare, Labinot Xhoxhaj hyn në këtë meç me një bilanc mbresëlënës prej 21 fitoreve dhe vetëm 1 humbjeje, duke u renditur 35 në ranglistë.

Në anën tjetër, sfiduesi Pezhman Seifkhani nga Suedia ka një rekord prej 17 fitoreve dhe 1 humbjeje, renditet 111, është 35 vjeç, ndërsa ka avantazh fizik në gjatësi me 190 cm.

Meçi do të zhvillohet në 12 raunde, nën rregullat e EBU-së, si dhe pritet të jetë një test serioz për kampionin kosovar, i cili synon ta konfirmojë dominimin e tij në Evropë.

Marketing

Shitet banesa në lagjen “Dardania” të Prizrenit

Krijojmë webfaqe për biznese

Mos prit më – merr kredinë që të duhet në IMF KosInvest

Express Kredi nga BiCredit

Banesat më të kërkuara në Prizren – Bëhu pronar në Foleja Residence!

Industria e mishit “Medina” në Prizren – traditë, cilësi dhe shije autentike të produkteve të mishit që nga viti 1991

Kompleksi ‘Newco Elan’ ofron banesa të ëndrrave tuaja në zemër të Prizrenit

“Guraziu” në Prizren, me 20 vjet përvojë pune në vendosjen e dyerve, laminatit, parketit, kuzhinave dhe dhomave të fjetjes

‘Toni Residence’ – Mos e humb rastin për të blerë banesën tënde në Prizren

Hapësira me qira në objektet e reja te ‘RENELUAL TAHIRI’ në Prizren

Gazetaria hulumtuese, pasion dhe mision publik që kërkon guxim, përkushtim dhe durim

0

Nga Musa Sabedini

– Çdo hulumtim ka një mision, dhe çdo mision bart në vete një rrezik real. Ky përkufizim i thjeshtë mjafton për të kuptuar thelbin e gazetarisë hulumtuese, një profesion që jeton gjatë, sepse rrënjët e saj ushqehen nga e vërteta dhe drejtësia. Në thelb, gazetaria hulumtuese është edukim dhe vetëdije, një fuqi që përmirëson pushtete, reformon institucione dhe pastron ndërgjegje. Ajo ndjek të fuqishmit, i vë përballë fakteve dhe nuk i toleron të paskrupulltit që kërkojnë të ndërtojnë jetën mbi mashtrime, paragjykime apo krim.

Gazetaria hulumtuese është dhe do të mbetet në shërbim të shoqërisë, zëri i atyre që nuk kanë zë, mbrojtësja e guximshme e së vërtetës dhe e çdo njeriu që përballet me padrejtësi, pavarësisht nëse ajo vjen nga individë, grupe kriminale apo struktura të kriminalizuara institucionale.

Gazetaria hulumtuese, misioni që nuk ndalet

“Gazetaria është akt rebelimi kur shteti gënjen”. (Sweeney, 2020). Nuk është rastësi që zgjodha këtë fjali të John Sweeney, gazetarit britanik me përvojë të gjerë në raportimet nën regjime autoritare dhe hetimet për BBC “Panorama” e “The Observer”.

Ai njihet për stilin konfrontues, guximin për të ekspozuar gënjeshtrat e pushtetit dhe aftësinë për të raportuar në kushte ekstreme. Për Sweeney-n, gazetaria është një akt rebelimi dhe një armë kundër pushteteve abuzive.

Ky është mesazhi që duhet të përçojë çdo gazetar hulumtues, se rebelimi në kuptimin pozitiv është i domosdoshëm kur shteti gënjen, shtyp, diskrediton apo abuzon me shoqërinë duke keqpërdorur buxhetin publik, financat dhe duke instaluar “vrima të zeza” në strukturat e saj.
Gazetari hulumtues është roje vigjilente në çdo kohë, situatë apo krizë.

Përmes storieve të guximshme, ai sjell para publikut tregime të argumentuara, që japin
shpresë dhe energji qytetarëve. Ne, gazetarët, jemi nën llupën e pushtetit ditë e natë, sepse ata që nuk duan të vërtetën na shohin si armiq. Por përballë tyre kemi një pasqyrë tjetër, publikun, që pret tregime të vërteta dhe të ndershme, ndërsa ne përpiqemi ta avancojmë gazetarinë hulumtuese moderne.

Shpesh është thënë se gazetaria hulumtuese, në sytë e publikut, është një “task forcë speciale” që depërton në çdo cep të pushtetit të inkriminuar, duke ekspozuar abuzimet dhe shkeljet e ligjit. Në këtë kuptim, ajo është një urë solidariteti me qytetarët që u shkelen të drejtat, qoftë nga pushteti i dhunshëm, qeveritë e korruptuara apo struktura të tjera të padrejta.

Për mua është e qartë, gazetaria hulumtuese, me metodat e saj të punës në terren dhe këmbënguljen profesionale, mbetet një avangardë kundër padrejtësive, një shtyllë e demokracisë dhe një mbrojtëse e interesit publik.

Si forcë e brendshme dhe mekanizëm që lëviz shoqëritë, gazetaria hulumtuese mbetet një ndër shtyllat më të shenjta të demokracisë moderne. Ajo është motori që shtyn përpara zhvillime të rëndësishme, zbardh afera, zbulon skandale, ndriçon situata konfliktuoze, çon drejtësinë në veprim dhe shpesh sjell arrestime e dënime që ndryshojnë realitete të tëra.

Gazetaria hulumtuese është gjithmonë aty e pranishme, e guximshme, e pa kompromis në çdo shtresë të shoqërisë, në çdo hapësirë ku e vërteta kërkon të dalë në dritë. Ajo na mëson kujdesin ndaj parasë publike, ndaj hajnisë së organizuar dhe krimit të maskuar me pushtet. Na paralajmëron për rreziqet që shpesh ia shkaktojmë vetes përmes heshtjes apo mosveprimit.

Misioni i gazetarisë hulumtuese: Nuk fal lehtë dhe nuk përkëdhel askënd

Ky është një mision që nuk fal lehtë dhe nuk përkëdhel askënd, pavarësisht pozitës, autoritetit apo pasurisë që dikush mund të ketë. Gazetaria hulumtuese nuk njeh frikë nga pushteti, sepse burimin e saj e ka te liria, përgjegjësia dhe ndërgjegjja qytetare.

Në thelb, gazetaria hulumtuese është edukim dhe vetëdije, një fuqi që përmirëson pushtete, reformon institucione dhe pastron ndërgjegje. Ajo ndjek të fuqishmit, i vë përballë fakteve dhe nuk i toleron të paskrupulltit që kërkojnë të ndërtojnë jetën mbi mashtrime, paragjykime apo krim.

Të merresh me gazetari hulumtuese do të thotë të ecësh nëpër një skaj të mprehtë, ku çdo hap kërkon kujdes, guxim dhe integritet. Është një udhëtim përmes të panjohurës, ku rreziqet, të papriturat dhe sfidat shfaqen në çdo kthesë.

Gazetari hulumtues i vërtetë e di se çdo hetim fillon në terr dhe përfundon në dritë, vetëm nëse udhëhiqet nga parimet themelore të profesionit: e vërteta, saktësia, përgjegjësia dhe ndershmëria.

Ai duhet të mendojë thellë, të analizojë me kujdes dhe të ndjejë me shpirt çdo histori që ndjek.

Kredibiliteti dhe autoriteti i gazetarit hulumtues nuk ndërtohen brenda natës, ato fitohen me vite përkushtimi, sakrifice dhe mbrojtjeje të çdo detaji e prove. Vetëm ai që ruan integritetin e çdo sekuence hetimore, që nuk ndalet para presioneve dhe nuk lëkundet para pushtetit, arrin të fitojë respektin e lexuesve dhe besimin e publikut.

Çdo shmangie nga e vërteta, çdo kompromis me faktet, është një plagë që dëmton jo vetëm gazetarin, por edhe vetë besueshmërinë e gazetarisë hulumtuese si profesion fisnik.

Gazetaria hulumtuese është një rrugë e vështirë, por e denjë, një ecje mbi tehun e së vërtetës, ku vetëm të guximshmit mbeten në këmbë.

Carl Bernstein, (2007), bashkëpunëtor i Bob Woodward për skandalin Watergate duke folur për kredibilitetin dhe autoritetin profesional të gazetarit hulumtues ka theksuar: “Kredibiliteti është monedha e vetme që ka një gazetar. Kur e humb, gjithçka tjetër bie”.

Këmbëngulësia, sinqeriteti, integriteti i fort dhe morali e motivi ndikues, janë shtyllat kyçe për një gazetar profesionist dhe hulumtues

Si një nga gazetarët e rrallë, që e ka përjetuar në lëkurë të bërit gazetari hulumtuese, duke trajtuar tema hulumtuese nga më të ndryshmet, kam arritur të kuptojë se profesionalizmi, guximi, vendosmëria, beteja mbi të vërtetën, lufta për ta ndaluar dhe ekspozuar të keqën, këmbëngulësia, sinqeriteti, integriteti i fort dhe morali e motivi ndikues, janë shtyllat kyçe që një gazetar profesionist dhe hulumtues, të arrijë të mbijetojë mbi faktet e ofruara, edhe atëherë kur të tjerët ju pengojnë, me të gjitha format e mjetet.

Në fakt gazetaria hulumtuese duhet të përjetohet nga secili gazetar, autor, kronist, hulumtues, argumentues, duke qëndruar “esull”, gjithmonë me dëshmitë e juaja, duke treguar elan, dashuri, përkushtim, sinqeritet, aftësi dhe njohuri për secilin ose secilit, që ju mendoni se mund të jenë pjesë hetimore e pistës suaj. Nga ky këndvështrim pista e juaj dhe agjenda ditore e javore duhet të jetë optimiste, duhet të qëndrojë në këmbë të shëndosha, përherë me risi dhe fakte të reja që juve, do ju mjaftojnë për të arritur kulmin strategjik dhe taktik të bërit hetime.

Gazetaria hulumtuese, ka ekzistuar gjithmonë dhe do të jetë përherë aktuale, aktive, e dobishme, e kërkuar nga të gjithë njerëzit që e duan jetën ndryshe, jetën pa krim e korrupsion, që e respektojnë jetën e të tjerëve dhe ofrojnë zgjidhje, duke zbuluar të vërteta e afera, që për të gjitha pushtetet e qeveritë, ato tentohen të mbahen të fshehura dhe larg publikut. Publiku i etur dhe gazetari i uritur për tema të mëdha dhe ndikim në jetën publike, janë faktor i rëndësishëm që ju të mendoni përherë për këtë formulë “magjike”.

David Randall (2003), në librin e tij: “The Universal Journalist” është shprehur qartë mbi rolin dhe misionin që ka një gazetar profesionist – hulumtues. “Kape lexuesin për fyti në paragrafin e parë, shtrëngo rripat në të dytin, dhe mos e lësho deri në rreshtin e fundit”.

Gazetaria hulumtuese as nuk blihet nga të tjerët, po as nuk përfitohet e zbatohet me ndihmën e të tjerëve

Ju jeni bërthama e punës, injeksioni i hetimeve dhe hulumtimeve paraprake. Thjesht ju jeni kapaku pragmatik, që i shtynë përpara proceset hulumtuese, derisa ju mbetet të vraponi, kërkoni, verifikoni dhe analizoni me kujdes çdo material, dokument, video, fotografi, incizim, deklarim publik e jo publik, përcjellje maksimale në rrjetet sociale të njerëzve të dyshuar, mundësi për të fituar nga teknologjia moderne, e cila është mbështetëse e madhe e punës tuaj, por sigurisht që nuk është kryesorja, e aq më pak përfundimtarja.

Kurrë mos harroni se ju jeni një lloj “heroi”, “roje e demokracisë” ose edhe më saktë një “mbikëqyrës”, i të gjitha devijimeve dhe dukurive shqetësuese, në një shoqëri demokratike, ku dominojnë ligji dhe etika njerëzore, ngaqë lexuesi, shoqëria, publiku dhe të tjerët presin me padurim rezultatin tuaj hetimor e kërkimor.

Të krijosh në gazetarinë hulumtuese

Nuk është e lehtë të krijosh në gazetarinë hulumtuese, sidomos nëse nuk je i përgatitur profesionalisht, emocionalisht dhe psikologjikisht. Këto tri shtylla janë themeli mbi të cilin ndërtohet gazetari hulumtues, ai “valltar” i shpejtë, i kthjellët dhe i vëmendshëm në terren, që di të ruajë ekuilibrin në çdo situatë dhe të përmbyllë me sukses çdo mision që merr përsipër.

Në këtë udhëtim nuk mjaftojnë as minutat, as ditët, e as javët. Ajo që kërkohet është përqendrim i plotë, qëndrueshmëri emocionale, durim dhe një vetëdije e mprehtë për të kuptuar botën e ndërlikuar në të cilën vepron gazetari hulumtues.

Po aq e rëndësishme është që, në çdo situatë, në çdo takim me të dyshuar, dëshmitarë të mundshëm, zyrtarë të korruptuar apo individë të përfshirë në krime dhe tragjedi, gazetari të mbetet gjakftohtë, i kthjellët dhe me shikim të mprehtë.

Çdo lëvizje, çdo shprehje apo pyetje e tij mund të interpretohet ndryshe, ndaj kujdesi, profesionalizmi dhe vetëkontrolli janë mburoja e tij më e fortë.

Prandaj, notoni me ndershmëri mbi dokumentet, dëshmitë, arkivat, fotografitë, deklaratat, fakturat, bisedat, intervistat, incizimet dhe videot tuaja.

Çdo detaj është një pjesë e mozaikut që ndërtoni, përdoreni për ta bërë historinë tuaj më të plotë, më të besueshme dhe më prekëse për publikun.

Gazetaria hulumtuese në kohën moderne

Të gjitha këto atribute dhe finesa që e karakterizojnë gazetarinë hulumtuese flasin për seriozitetin dhe përkushtimin e atyre gazetarëve e studiuesve që e kanë përjetuar këtë profesion në shpirt, në palcë dhe në kurriz.

Vetëm ata që e kanë jetuar nga afër e dinë se sa e vështirë është të hulumtosh me ndershmëri, të kërkosh të vërtetën mes mjegullës së mashtrimeve dhe të dalësh faqebardhë në fund të çdo hetimi.

Gazetaria hulumtuese është shpesh një betejë e brendshme, një “tërbim” profesional që kërkon kohë të gjatë, përkushtim të palodhur dhe sakrificë personale.

Por kjo betejë është bërë edhe më e ndërlikuar sot, në epokën moderne digjitale, ku gazetari përballet me një sërë pengesash të reja nga dezinformimi dhe manipulimi i të dhënave, deri tek mungesa e kohës për verifikim dhe presioni për të publikuar sa më shpejt.

Teknologjia është një mjet i fuqishëm, por kërkon kujdes etik dhe aftësi profesionale

Teknologjia është një mjet jashtëzakonisht fuqishëm, por kërkon kujdes etik dhe aftësi të avancuara profesionale për t’u përdorur në mënyrë të sigurt dhe efektive në shërbim të së vërtetës.

E kam theksuar edhe më herët se as teknologjia dhe as digjitalizimi nuk mund ta përfundojnë vetë një mision gazetaresk. Ato mund të ndihmojnë, ta lehtësojnë apo ta përshpejtojnë procesin e hetimit, por në asnjë mënyrë nuk përbëjnë fazën përfundimtare të tij. Dokumentet fizike të vulosura, deklaratat e drejtpërdrejta të viktimave apo dëshmitarëve, incizimet autentike dhe përgjimet e realizuara ligjërisht mbeten prova shumë më të vlefshme në çdo proces hulumtues sesa çdo mjet teknologjik, i cili mund të krijojë edhe dilema ligjore ose etike.

Si gazetar me përvojë të gjatë në profesion dhe me një bagazh të pasur në fushën e gazetarisë hulumtuese, tashmë i vlerësuar me katër çmime nga juri të ndryshme, vazhdoj të besoj se intuita dhe vendosmëria janë dy shtyllat kryesore që e udhëheqin gazetarin drejt suksesit.

Intuita shpreh forcën intelektuale të gazetarit dhe aftësinë për të dalluar temat me interes publik, ato që prekin ndjeshëm shoqërinë dhe jetën e komunitetit.

Ndërsa vendosmëria është një lloj “ilaçi” moral që i mundëson gazetarit të qëndrojë i patrembur dhe i palëkundur përballë sfidave, presioneve apo situatave të pakëndshme që mund të shfaqen gjatë rrugëtimit të tij profesional.

Roli i intuitës në gazetarinë hulumtuese është i pamohueshëm, ajo është drita që ndriçon drejtimin e së vërtetës, aty ku të tjerët shohin vetëm mjegull.

Jeto për të hetuar, puno për të vepruar, sakrifikohu për të argumentuar të vërtetën

Mos e pyesni kurrë veten se çfarë sakrifice kërkon gazetaria hulumtuese, në vend të kësaj, brengosuni për atë që mund t’i ofroni publikut, më të mirën e mundshme nga puna juaj hulumtuese.

Jeto për të hetuar, puno për të vepruar dhe sakrifikohu për të argumentuar të vërtetën, atë të vërtetë që i pengon ata që jetojnë me krimin dhe cenojnë jetën e të tjerëve në emër të tij.
Gazetaria hulumtuese kërkon ndjekje sistematike të provave, ngjashëm me punën e detektivëve. Ajo kërkon guxim, përkushtim moral e profesional, madje edhe atëherë kur e vërteta bie ndesh me pushtetin e fortë.

Qëllimi i gazetarit duhet të jetë shërbimi ndaj publikut, jo kërkimi i famës apo vëmendjes personale.

Fama i takon argumenteve, provave dhe publikut të etur për të vërtetën. Ajo u përket gjithashtu njerëzve me të cilët ke bashkëpunuar dhe që do të jenë mirënjohës nëse hulumtimi yt ka qenë i drejtë dhe efektiv.

Fama është e përkohshme, historia, kronika dhe tema hulumtuese janë të përjetshme. Ato do të jetojnë gjatë në kujtesën e çdo lexuesi, nëse t`i i je përmbajtur me përpikëri agjendës dhe pikave kyçe të hetimit të thelluar.

James B. Stewart, (2025), emër i njohur në gazetarinë hetimore, thekson se qëllimi i profesionit nuk është fama personale, por shërbimi ndaj së mirës publike: “Gazetaria nuk ka të bëjë me vëmendjen apo njohjen; ka të bëjë me shërbimin për të mirën publike”.

Të ecësh vetëm në tehun e gazetarisë hulumtuese

A mjafton të ecësh i vetëm në këtë teh të shpatës, pa përkrahje, pa njohuri dhe pa mbështetje profesionale apo materiale Sigurisht që jo. Vetëm guximi nuk mjafton. Për të qëndruar gjatë dhe për të mbijetuar në këtë fushë të vështirë, gazetari duhet të ndërtojë rrjete besimi dhe burime të sigurta brenda institucioneve dhe jashtë saj.

Duhet të ketë besim tek ata, ashtu siç ata duhet të kenë besim tek ai sepse ky është parimi themelor, që e mban të gjallë komunikimin dhe e mbron integritetin profesional.

Kurrë mos e tradhto një prokuror të ndershëm, një polic hetues të guximshëm apo një burim të besueshëm. Mos e shpërndaj kurrë informacionin nëse nuk e ke aprovimin e atyre, që të kanë përkrahur e ndjekur me mbështetje, sidomos atë informacion që të është besuar dhe ruaj marrëdhëniet me ata që të ndihmojnë në momentet më të vështira.

Pikërisht këto lidhje, të ndërtuara me ndershmëri dhe respekt, janë shtylla që mbajnë në këmbë gazetarin hulumtues.

Në çdo rast të rëndë që kam hetuar apo hulumtuar, kam hyrë me guxim, ndershmëri dhe përgjegjësi. Në gazetarinë hulumtuese nuk ka version të parë apo të dytë, tema ose del në dritë, ose humbet në errësirë.

E vërteta duhet të dominojë mbi gjithçka, ndërsa morali i gazetarit duhet të qëndrojë i përqendruar, i pastër dhe i angazhuar deri në fund.

Fergal Keane, gazetar i BBC-së, që ka raportuar nga zona lufte, nënvizon rëndësinë
morale të profesionit: “Arti i gazetarit duhet të jetë, mbi të gjitha, një festim i së vërtetës. Dhe nëse kjo e vërtetë ofendon diktatorët, kriminelët apo policinë sekrete… le të ndodhë”.

Gazetaria hulumtuese në Kosovë, arritje dhe sfida

Në Kosovë, gazetaria hulumtuese ka njohur një zhvillim të shpejtë. Janë publikuar dhjetëra afera dhe skandale që kanë përfshirë njerëz të pushtetit, kompani publike dhe institucione të ndryshme. Kjo është padyshim një shenjë pozitive, që dëshmon për rritjen e guximit profesional dhe përgjegjësisë publike.

Megjithatë, në këtë rrugëtim nuk kanë munguar gabimet dhe lëshimet profesionale, të cilat duhet të analizohen dhe të korrigjohen në të ardhmen.

Një prej mangësive më të dukshme është mungesa e gazetarisë hulumtuese kolektive, e cila bazohet në hetime afatgjata dhe të mirëstrukturuara. Në vend të saj, shpesh janë dominuar hulumtimet e shpejta, që edhe pse kanë tërhequr vëmendjen e publikut, nuk janë ndjekur deri në fund. Shumë storie janë mbyllur menjëherë pas publikimit të parë, pa një vazhdimësi logjike dhe profesionale.

Temat e mëdha, që prekin interesin publik, duhet të përcillen deri në fund. Publiku ka të drejtë të dijë çdo zhvillim, nga hetimi fillestar deri te epilogu final.

Shpesh ndodh që, pas publikimit të një hulumtimi, personat e përfshirë të përfundojnë në gjykatë apo edhe në burg. Por, nëse gazetari nuk informon më tej për rezultatet e procesit, dënimin apo përfundimin e rastit, atëherë historia mbetet e paplotë dhe vlera e saj gazetare zbehet.

Gazetaria hulumtuese në Kosovë, ndër sfida dhe angazhim publik

Është e drejtë të shtrohet pyetja nëse ka ekzistuar vërtet gazetaria hulumtuese në Kosovë dhe si ka filluar ajo të zhvillohet. Ka mendime se ajo mori formë pas shpalljes së pavarësisë, kur gazetarët fituan mundësi të hetonin shtetin e tyre, dokumentet dhe provat të arkivuara nga institucionet vendore.

Megjithatë, unë mendoj se gazetaria hulumtuese nisi të zhvillohej menjëherë pas luftës, edhe pse jo pa vështirësi. Pushteti absolut i UNMIK-ut, i mbështetur nga KFOR-i dhe i monitoruar nga OSBE-ja, ishte një pengesë serioze jo vetëm për gazetarinë hulumtuese, por shpesh edhe për gazetarinë e përditshme. Sidoqoftë, edhe në atë kohë pati skandale dhe afera të zyrtarëve ndërkombëtarë, të cilat u bënë publike falë mediave kosovare.

Sa aktive ka qenë kjo gazetari dhe sa interes ka ngjallur, është një çështje tjetër. Edhe sot, megjithëse gazetaria hulumtuese ekziston dhe zhvillohet, shpesh mungojnë temat esenciale, ato që prekin drejtpërdrejt jetën e qytetarëve të thjeshtë.

Për fat të keq, shumica e hetimeve fokusohen tek afera korruptive apo skandalet seksuale brenda institucioneve publike, duke lënë në hije problemet e shumta të komuniteteve.

Kosova është një vend i vogël, nën vëzhgimin e vazhdueshëm të vendeve perëndimore, dhe pritej që gazetaria hulumtuese të ishte më e zëshme dhe më e pranishme me tema goditëse. Nganjëherë krijohet përshtypja se mungon sensi dhe interesimi i duhur, pavarësisht mungesës së mjeteve financiare.

Megjithatë, ekzistojnë gazetarë që kanë sakrifikuar për vite me radhë, duke e mbajtur gjallë
gazetarinë hulumtuese dhe duke u përpjekur ta avancojnë atë më tej.

Të investosh në gazetarinë hulumtuese dhe të kultivosh talent të aftë në këtë fushë përbën një garanci të rëndësishme për demokracinë, sepse forcon transparencën dhe llogaridhënien.
Kjo qasje duhet të kuptohet edhe në mediat dhe shoqërinë kosovare, duke mos e reduktuar gazetarinë hulumtuese vetëm në prodhim lajmesh, por duke e parë si një vlerë të domosdoshme për fuqizimin e demokracisë në një shtet që përballet me sfida të mëdha juridike dhe politike.
Investimi në gazetari hulumtuese nuk është thjesht investim në lajme: është investim në demokraci, transparencë dhe llogaridhënie

Etika mbetet baza themelore e gazetarisë hulumtuese

Etika mbetet shtylla themelore e gazetarisë hulumtuese. Një gazetar hulumtues fiton besimin e publikut dhe forcën profesionale vetëm kur, përveç aftësive të tij në terren dhe në procesin hetimor, i kushton rëndësi të veçantë etikës në çdo hap të punës.

Pa respektimin e parimeve etike, çdo raportim rrezikon të humbasë kredibilitetin dhe qëllimin e tij publik. Gazetaria hulumtuese fillon të zbehet në momentin kur etika nënvlerësohet ose anashkalohet, sepse pikërisht ajo është garancia që e ndan të vërtetën profesionale nga manipulimi dhe sensacionalizmi.

Frika më e madhe për një gazetar hulumtues, mbetet përfundimi dhe argumentimi i
historisë së tij

Në karrierën time profesionale kam dokumentuar mbi 35 kërcënime me vdekje, dhe asnjëherë nuk jam dorëzuar apo trembur. Ajo që më shqetësonte më së shumti ishte të sigurohesha që historia ime të ishte e plotë, e argumentuar dhe e bazuar në të vërteta të verifikuara.

Kur një storie përmban të gjitha provat dhe flet me një të vërtetë kritike e të bazuar në fakte, çdo sfidë tjetër bëhet vetëm pjesë rutinore e procesit.

Këshilla ime për gazetarët hulumtues është e thjeshtë, por e fuqishme, mos u dorëzoni para atyre të zhytur në krim dhe hakmarrje, por gjithmonë ruani kujdesin për veten dhe vëmendjen përreth, sidomos në një fushë të minuar nga njerëz dashakëqinj. Askush, në fund të fundit, nuk do të kujdeset për ju dhe familjen tuaj, edhe pse rreziku që ju përballeni i takon shoqërisë dhe njerëzve për të cilët punoni me përkushtim dhe pasion.

Jeni në rrezik nëse u jepni atyre arsyetime apo llogari, në vend të kësaj, injorojini kërcënimet dhe presionin, pa i marrë kurrë afër zemrës. Por gjithmonë kryeni detyrën tuaj me nder, saktësi, legjitimitet dhe kredibilitet, duke siguruar që storiet tuaja të jenë guximtare dhe të besueshme.

Autori është ligjërues në degën e Medias dhe Komunikimit në UBT

Hoti: Familja, themeli i shoqërisë, dinjiteti i sakrifikuesve, obligim

0

Për herë të parë Kosova do ta ketë Ministrinë për Punë, Familje dhe Vlera të Luftës Çlirimtare. Këtë institucion të sapokrijuar do ta udhëheqë Andin Hoti. Në një bisedë për RTK-në, ai ka thënë se kjo ministri nuk është vetëm një ndryshim organizativ, por vendosje e familjes, punës dhe vlerave të luftës në qendër të politikave shtetërore.

Shitet banesa në lagjen “Dardania” të Prizrenit

“Familja është themeli i shoqërisë sonë, ndërsa sfidat sociale, ekonomike dhe demografike kërkojnë qasje të përqendruar dhe të koordinuar institucionale. Ndërkaq, dinjiteti i atyre që sakrifikuan për lirinë tonë, është obligim i yni kombëtar”. Kështu tha për RTK-në, ministri për Punë, Familje dhe Vlera të Luftës Çlirimtare, Andin Hoti. Ai theksoi se themelimi i kësaj ministre ka qenë nevojë reale dhe e kahershme.

Sipas tij, kjo ministri nuk është vetëm një ndryshim organizativ, por vendosje e familjes, punës dhe vlerave të luftës çlirimtare në qendër të politikave shtetërore.

E nga Organizata e Veteranëve të Luftës së UÇK-së presin që kërkesat e tyre të adresohen sa më shpejt dhe në mënyrë të drejtë.

“Kërkesa e parë është ligji për mbrojtjen e vlerave të luftës. Pastaj kthimi i pensionit të veteranit në barasvlerën për pagë minimale, e cila u mohua para disa vitesh. Pra rikthimi në barasvlerën minimale. Kërkesa tretë është Qeveria dhe ministritë përkatëse t’i nxjerrin urdhëresat administrative për zbatim të ligjit për Veteranët e UÇK-së”, tha ai.

Krijojmë webfaqe për biznese

Ai shtoi se edhe pse nuk janë pyetur fare paraprakisht si organizatë lidhur me krijimin e kësaj ministrie, i gëzohet faktit që më në fund ekziston një ministri që kujdeset për kategoritë e dala nga lufta.

Ndërkohë, pas themelimit të ministrisë u tha se ajo mbulon segmentet më vitale të shoqërisë dhe të shtetit tonë, prandaj fokusi i saj do të jetë përherë i mbështetur në shtyllat e dinjitetit e të krenarisë: punë, familje dhe vlera mbi të cilat është ndërtuar Republika e Kosovës./rtk/

Marketing

Mos prit më – merr kredinë që të duhet në IMF KosInvest

Express Kredi nga BiCredit

Banesat më të kërkuara në Prizren – Bëhu pronar në Foleja Residence!

Industria e mishit “Medina” në Prizren – traditë, cilësi dhe shije autentike të produkteve të mishit që nga viti 1991

Kompleksi ‘Newco Elan’ ofron banesa të ëndrrave tuaja në zemër të Prizrenit

“Guraziu” në Prizren, me 20 vjet përvojë pune në vendosjen e dyerve, laminatit, parketit, kuzhinave dhe dhomave të fjetjes

‘Toni Residence’ – Mos e humb rastin për të blerë banesën tënde në Prizren

Hapësira me qira në objektet e reja te ‘RENELUAL TAHIRI’ në Prizren

Mjerimi i botuesve shqiptarë

0

Nga Ben Blushi

Pata mundësi të ndjek një seancë parlamentare ku disa botues ishin thirrur të jepnin mendime për ligjin e librit dhe pas dy orësh të mërzitshme nuk kuptova asgjë.

Pra nuk kuptova nëse botuesit ishin pro ligjit, kundër ligjit, apo kishin disa propozime për ta ndryshuar ligjin.

Por kur u pa qartë se botuesit kishin shkuar në takim pa asnjë qëllim, ata arritën sidoqoftë një fitore të vogël megjithëse as këtë nuk e kishin qëllim.

Me tekstin e tyre jashtë kontekstit, ata i hutuan deputetët dhe kështu një seancë që duhet të përmirësonte ligjin e librit u kthye në një muhabet ku u fol për gjithçka, përfshi edhe për facebookun tim.

Meqë i njoh prej vitesh botuesit e Shqipërisë, kam arritur të kuptoj se nuk ka asgjë që ata e urrejnë më shumë se njëri-tjetrin.

Por edhe pse nuk honepsen fare, ata bashkohen gjithmonë në një pikë: që tregu i librit të mbetet informal.

Informaliteti është arma e tyre, pushteti mbi shtetin dhe diktati mbi shkrimtarët.

Ata e kanë kthyer kaosin në normë, rrëmujën në rregull dhe errësirën e shifrave në një abazhur me të cilën vënë në gjumë shkrimtarët.

Disa ditë më parë u detyrova të akuzoj publikisht një ish botuesen time për vjedhje.

Presioni natyrisht bëri efekt dhe pas dy ditësh ajo i përmbysi shifrat që më kishte raportuar dhe i korrektoi jo me një, as me dy, por me dhjetë herë.

Pra pranoi se më kishte vjedhur dhjetë fish.

Dhe meqë unë u ankova se sistemi i shitjes së librit i jep mundësi botuesve t’i vjedhin shkrimtarët, deputetët i pyetën botuesit në seancën e hapur.

Siç e prisja, njëri prej tyre, me sigurinë e një eprori, pra jo vetëm të shefit të botuesve por edhe të shefit të vetë shkrimtarëve, tha se çështja e vjedhjes nuk është fare çështje pasi kjo zgjidhet me kontratë.

Me pak fjalë botuesi tha se çdo shkrimtar mund të kontrollojë depot, mund të numërojë tirazhet, të bëjë roje te shtypshkronja, të presë kur furgonat me libra dalin që aty, t’i shkruajë letra tatimeve, pastaj kur të gjithë këto përpjekje dështojnë, të bëjë një xhiro nga Prishtina në Sarandë duke pyetur sa libra janë shitur.

Kështu, me tundjen e kokës së botuesve dhe me uljen e kokës së deputetëve, ky muhabet u mbyll dhe ligjit të librit nuk iu bë asnjë përmirësim.

Për fat të keq askush nuk pyeti si ndodh në Francë, në Itali, në Slloveni apo në Finlandë ku botuesit dhe shkrimtarët nuk akuzojnë njëri-tjetrin për vjedhje, sepse marrëdhënien e tyre të shëndoshë e garanton shteti.

Për formalizimin e tregut nuk u fol fare sepse kjo temë nuk u intereson botuesve dhe askush nuk tha se cdo libër i shitur pa faturë fiskale ka dy përfitues dhe dy humbës.

Sa herë një libër shitet pa faturë dy veta kanë vjedhur dy të tjerë.

Botuesi dhe shitësi kanë vjedhur autorin dhe shtetin.

Kaq e thjeshtë është.

Sikur të isha në atë seancë do t’i bëja vetëm një pyetje deputetëve që u hutuan nga marifetet e botuesve dhe i trajtuan shkrimtarët si prodhues zarzavatesh që kanë ngatërruar plehun kimik.

A e dinë ata kush ka qenë botuesi i Naim Frashërit ?

Po botuesi i De Radës?

Po botuesi i Migjenit kush ka qenë?

Asnjeri nuk e di dhe nuk ka pse ta dijë.

Botuesit e tyre koha i ka mbuluar me pluhur.

Njerëzit lexojnë shkrimtarët bashkë me librat e tyre.

Kur një shkrimtar shkruan keq fajin nuk e ka as shteti as botuesi por shkrimtari vetë.

Shkrimtarë pa botues ka, por botues pa shkrimtarë nuk mund të ketë.

Homeri nuk kishte botues dhe ndoshta prandaj i rezistoi kohës.

Por për fat të keq në Shqipëri është krijuar një sindikatë botuesish që kanë më shumë të drejta se shkrimtarët.

Ata dalin në televizor nga mëngjesi në darkë, ata flasin për shkrimtarët, ata janë kritikë, taktikë, teknikë, shitës, shtypës, lidhës, zgjidhës, tregtarë dhe xhandarë.

Ata pyeten kur ndryshojnë ligjet, ata pyeten sa ta bëjmë tvsh e librit, atyre ju merret mend si do jetë qendra e librit, sa para do harxhohen aty, kujt do t’i jepen ato, ata japin nota, vendosin kuota, vlerësime, fjalime dhe ata i bëjnë gjyqin shkrimtarëve.

Ata janë tregtarë që sillen si pronarë dhe akuzojnë shkrimtarët se pse nuk shiten më shumë libra.

Për hir të së vërtetës shkrimtarët shqitarë nuk shkruajnë më keq se shkrimtarët grekë, serbë apo maqedonas por shiten shumë më keq se ata.

Botuesit e Shqipërisë dinë të shesin, por nuk dinë të marketojnë ç’ka do të thotë se nuk dinë as të shesin.

Kohët kanë ndryshuar. Dikur shitej sot marketohet.

Por atë pjesë të kostos së një libri që duhet të shkojë për marketing botuesit e përdorin për të dalë në televizor vetë dhe kështu nuk shesin shkrimtarët por mendimet e tyre.

Ata e trajtojnë marrëdhënien me shkrimtarin si një marrëdhënie tregtare kur nuk duhet dhe nuk mund të jetë kështu.

Duam apo nuk duam Shqipëria që kemi sot nuk është prodhim i tregtarëve por i shkrimtarëve.

Rilindja që e krijoi këtë vend nga vjershat, nuk ishte një aktivitet tregtar, por ishte një aktivitet kulturor që më vonë u bë dhe politik.

Kështuqë Shqipëria i ka një borxh edhe më të madh shkrimtarëve.

Sikur brenda kësaj jave të mallkuar të mos e kisha kapur ish botuesen time në flagrancë duke më vjedhur dhe sikur nja dy botues të tjerë, që i kam miq, mos ma shpifnin duke folur kaq shëmtuar për shkrimtarët, nuk do isha futur në këtë tunel interesash të ngushta.

Por meqë jam mësuar të zihem edhe me deputetët edhe me botuesit duhet të them dicka për të dy palët.

Çështja e librit në Shqipëri nuk është një problem tregtar.

Çështja e librit është një problem kombëtar.

Kur dikush kërkon të shërojë një pandemi, ai flet me mjekët dhe shkencëtarët dhe jo me tregtarët e ilaceve.

Kështu është edhe puna e librit sot.

Shqipëria është përballë një pandemie.

Kjo pandemi quhet injorancë.

Sipas statistikavë zytare ne jemi vendi i fundit në Evropë për lexim librash, i fundit në Evropë për librari për frymë, jemi një vend ku 80 për qind e njerëzve pranojnë se nuk kanë lexuar asnjë libër për pesë vitet e fundit.

Praktikisht jemi vendi më injorant në Evropë aktualisht.

Dhe nëse sëmundjet e trupit shërohen me ilace, injoranca, që është sëmundja e sëmudjeve të një shoqërie, shërohet vetëm me lexim.

Me libra.

Prandaj cështja e librit nuk duhet trajtuar si një allishverish i botuesve por si një krizë me përmasa kombëtare.

Meqë i njoh shumë mirë botuesit, sic njoh shumë mirë dhe deputetët, e di poaq mirë se ku përfundon shartimi i këtyre dy racave.

Zakonisht askund.

Vjen një ditë kur ata sillen njëlloj dhe bëjnë të vetmen punë që dinë të bëjnë : të flasin shumë pa thënë asgjë.

Dikur kisha një botues i cili pasi shiti 30 mijë kopje vetëm nga një libër i imi, si për t’i vënë një qershi tortës së nderit që i kisha bërë, më kërkoi ta bëja deputet.

E bëra dhe që atë ditë u cmend.

Kjo histori mu kujtua kur pashë seancën për librin në kuvend.

Botuesit u përpoqën të cmendin deputetët dhe pothuajse ia arritën.

Marketing

Shitet banesa në lagjen “Dardania” të Prizrenit

Krijojmë webfaqe për biznese

Mos prit më – merr kredinë që të duhet në IMF KosInvest

Express Kredi nga BiCredit

Banesat më të kërkuara në Prizren – Bëhu pronar në Foleja Residence!

Industria e mishit “Medina” në Prizren – traditë, cilësi dhe shije autentike të produkteve të mishit që nga viti 1991

Kompleksi ‘Newco Elan’ ofron banesa të ëndrrave tuaja në zemër të Prizrenit

“Guraziu” në Prizren, me 20 vjet përvojë pune në vendosjen e dyerve, laminatit, parketit, kuzhinave dhe dhomave të fjetjes

‘Toni Residence’ – Mos e humb rastin për të blerë banesën tënde në Prizren

Hapësira me qira në objektet e reja te ‘RENELUAL TAHIRI’ në Prizren

Superfinalja e Final 8 zhvillohet nesër në Prizren

0

Gjithçka është gati për përballjen kulmore të Final 8 të Kupës së Kosovës në Ligën e Parë te meshkujt. Në finalen e madhe do të takohen Proton Cable Prizreni dhe Drita, në një duel që pritet të dhurojë spektakël dhe rivalitet deri në sekondën e fundit, raporton PrizrenPress.

Ndeshja zhvillohet më 15 shkurt në Palestrën Sportive “Sezai Surroi” në Prizren, aty ku gjatë gjithë turneut nuk kanë munguar emocionet dhe atmosfera e zjarrtë nga tribunat.

Proton Cable Prizreni synon ta shfrytëzojë përkrahjen e publikut vendas për të ngritur trofeun, ndërsa Drita vjen me objektivin e qartë për ta mbyllur me triumf këtë edicion të Kupës.

Superfinalja pritet të jetë një festë e basketbollit kosovar./PrizrenPress.com/

Marketing

Shitet banesa në lagjen “Dardania” të Prizrenit

Krijojmë webfaqe për biznese

Mos prit më – merr kredinë që të duhet në IMF KosInvest

Express Kredi nga BiCredit

Banesat më të kërkuara në Prizren – Bëhu pronar në Foleja Residence!

Industria e mishit “Medina” në Prizren – traditë, cilësi dhe shije autentike të produkteve të mishit që nga viti 1991

Kompleksi ‘Newco Elan’ ofron banesa të ëndrrave tuaja në zemër të Prizrenit

“Guraziu” në Prizren, me 20 vjet përvojë pune në vendosjen e dyerve, laminatit, parketit, kuzhinave dhe dhomave të fjetjes

‘Toni Residence’ – Mos e humb rastin për të blerë banesën tënde në Prizren


https://prizrenpress.com/hapesira-me-qira-ne-objektet-e-reja-te-renelual-tahiri-ne-prizren/

Bashkimi pret Pejën, thirrje për mbështetje masive nga Prizreni

0

Bashkimi do të luajë këtë të diel në xhiron e 20-të të ProCredit Superliga kundër GO+ Pejës, në palestrën “Sezai Surroi” në Prizren, duke filluar nga ora 17:00, raporton PrizrenPress.

Në një njoftim për media, klubi thekson: “E diela na bashkon për Bashkimin! Prizrenas, mbështetja juaj gjithmonë ka qenë e jashtëzakonshme. Tani është koha të tregojmë fuqinë e vërtetë të atmosferës në ‘Sezai Surroi’. Ejani të mbushim palestrën, të japim energji dhe të mbështesim djemt tanë drejt fitores, pa hudhje dhe pa fyerje, sepse qyteti ynë nuk është i njohur për gjëra të tilla”.

Klubi ka njoftuar se shitja e biletave nis nesër nga ora 11:00 para palestrës.

Çmimi i biletave është 3 euro për tribunë dhe 15 euro për sektorin VIP, me mundësi blerjeje deri në 4 bileta për person./PrizrenPress.com/

Marketing

Shitet banesa në lagjen “Dardania” të Prizrenit

Krijojmë webfaqe për biznese

Mos prit më – merr kredinë që të duhet në IMF KosInvest

Express Kredi nga BiCredit

Banesat më të kërkuara në Prizren – Bëhu pronar në Foleja Residence!

Industria e mishit “Medina” në Prizren – traditë, cilësi dhe shije autentike të produkteve të mishit që nga viti 1991

Kompleksi ‘Newco Elan’ ofron banesa të ëndrrave tuaja në zemër të Prizrenit

“Guraziu” në Prizren, me 20 vjet përvojë pune në vendosjen e dyerve, laminatit, parketit, kuzhinave dhe dhomave të fjetjes

‘Toni Residence’ – Mos e humb rastin për të blerë banesën tënde në Prizren


https://prizrenpress.com/hapesira-me-qira-ne-objektet-e-reja-te-renelual-tahiri-ne-prizren/