Tensionet sociale janë përhapur edhe në terren, mes flamujve, simboleve të identitetit dhe thirrjeve ksenofobike që nxjerrin në dritë çështje të cilat 30 vjet pas luftërave jugosllave ende nuk janë zgjidhur.
Më 20 qershor në Mynih, para se të fillonte ndeshja midis Sllovenisë dhe Serbisë, një burrë i quajtur Ivan Kocman shfaqi një flamur me fjalët “Trieste është e jona” në tribunat e pushtuara nga tifozët sllovenë. Kocman është një ish-futbollist amator dhe është djali i Goran Kocman, president i një klubi të vogël në divizionin e pestë italian – Kras Repen – i lidhur me komunitetin slloven të Monrupino, dhjetë kilometra nga Trieste, përgjatë kufirit me Slloveninë.
“Bashkimi Reisen” organizon udhëtime turistike çdo natë: Prizren – Ulqin dhe Ulqin – Prizren
Fotoja e pankartës, të cilën Kocman e publikoi në rrjetet sociale, shkaktoi edhe diskutime në politikën lokale, duke shkaktuar zemërimin e Fabio Scoccimarro, këshilltar rajonal për mjedisin për Fratelli d’Italia.
Ky episod, i cili i ka rrënjët në historinë e Triestes, qyteti ishte në qendër të një çështjeje diplomatike midis Italisë dhe Jugosllavisë pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, është vetëm një nga shprehjet e shumta nacionaliste që kanë dominuar këtë fazë të parë të Kampionatit Evropian të futbollit në Gjermani.
Nacionalizmi ballkanik ishte protagonisti i vërtetë në Euro 2024, duke infektuar paksa edhe fqinjët. Mbrëmjen e së hënës gjatë Kroaci-Itali, një tifoz i “Azzurri”-t u fotografua në tribuna me një tabelë ku shkruhej “Na riktheni Fiume”-n.
Nacionalizmi në çdo stadium
Trieste dhe Fiume mund të duket vetëm si kërkesa anakronike, megjithatë, krahasuar me tensione të një lloji shumë të ndryshëm që u panë në ndeshjet e tjera të kompeticionit.
Që nga fillimi i ndeshjeve, në disa video shiheshin tifozë shqiptarë duke udhëtuar nëpër Gjermani me flamuj me shkrimin “Autochtonous”, fytyrat e heronjve kombëtarë të fillimshekullit XX Ismail Qemali dhe Isa Boletini, si dhe hartën gjeografike të quajtur “Shqipëria Etnike”, e cila përfshin edhe Kosovën dhe territore të tjera të Greqisë, Maqedonisë së Veriut dhe Serbisë.
Gjatë ndeshjes Serbi-Angli më 16 qershor, tifozët sllavë kanë bërtitur me thirrje nacionaliste ndaj gazetarit kosovar Arlind Sadiku, i cili si kundërpërgjigje i bëri gjestin e shqiponjës me duar.
Serbia përfundoi nën ndjekje penale për thirrjet dhe Sadikut iu hoqën kredencialet e UEFA-s për të ndjekur Kampionatin Evropian.
Më pas, më 20 qershor, federata e Beogradit i dërgoi gjithashtu një letër UEFA-s duke kërcënuar se do të tërhiqej nga turneu nëse nuk do të ndërmerreshin masa të ngjashme edhe ndaj tifozëve kroatë dhe shqiptarë, të cilët në ndeshjen e një dite më parë ishin bashkuar në një kor ku thuhej: “Vritni serbët”.
Ofertat e “Bashkimi Reisen” për pushime të paharrueshme në Velipojë
Në fund të ndeshjes, sulmuesi shqiptar Mirlind Daku, madje mori një megafon dhe së bashku me tifozët fyen Serbinë dhe Maqedoninë e Veriut, dhe për këtë ai mori një dënim me dy ndeshje.
Të hënën më 24 qershor, para ndeshjes kundër Spanjës, disa tifozë shqiptarë pozuan me një poster ku i kërkonin Madridit të njohë Kosovën (Spanja është i vetmi vend i Evropës Perëndimore që kundërshton pavarësinë e Prishtinës).
Nga stadiumi në politikë
Një situatë e përgjithshme e parashikueshme: Euro 2024 është turneu ndërkombëtar me përqendrimin më të lartë të kombëtareve nga pjesa perëndimore e Ballkanit ndonjëherë, me katër pjesëmarrës (Shqipëria, Kroacia, Serbia dhe Sllovenia) të mbledhur në vetëm dy grupe.
Dhe ato të raportuara më sipër janë vetëm një pjesë e episodeve të regjistruara.
Eksperti i lëvizjeve të ekstremit të djathtë Ruben Gerczikow raportoi në X këngët e serbëve dhe sllovenëve në rrugët e Mynihut duke pretenduar se Kosova është serbe dhe simbole të tjera çetnike.
Flamujt e UÇK-së (Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës) janë vërejtur në tribuna dhe më 16 qershor, në përleshjet mes tifozëve serbë dhe anglezë në Gelsenkirchen, është parë edhe Danilo Vuçiç, djali i presidentit serb Aleksandar Vuçiç.
Pothuajse 30 vjet pas përfundimit të luftërave në Ballkan, rajoni duket ende si një fuçi baruti, me futbollin që konfirmohet si priza kryesore për kërkesat nacionaliste që nuk janë përmbushur kurrë, ku secili është gati të pretendojë padrejtësitë e supozuara.
Në fund, UEFA gjobiti Serbinë dhe Shqipërinë dhe hapi procedurat kundër Kroacisë. Kohë të vështira për ata që janë në Nyon që mendojnë se sporti dhe politika mund të mbeten gjëra të ndara.
Tani për tani, e gjithë kjo mbetet e kufizuar në fushën e lojës, edhe pse ato janë qartazi vetëm një pasqyrim i tensioneve më të gjera sociale, siç janë ato që ngritën frikën për një rigjallërim të konfliktit në Kosovë vjeshtën e kaluar.
Prandaj, duket mjaft absurde që, ndërkohë që e gjithë kjo po ndodh, Shqipëria dhe Serbia po punojnë në një ofertë të përbashkët për të pritur Kampionatin Evropian U21 2027, siç doli muajin e kaluar.
UEFA do të thirret të vendosë në muajt në vijim, por ajo që kemi parë deri tani në Gjermani vetëm sa mund ta dobësojë besueshmërinë e një projekti të tillë. Marrë nga “Linkiesta”,
