Sot është Dita Ndërkombëtare e Gjuhës Amtare, e shpallur si e tillë nga UNESCO (Organizata e Kombeve të Bashkuara për Arsim, Shkencë dhe Kulturë), e miratuar më 21 shkurt 1999 nga Asambleja e Kombeve të Bashkuara me një rezolutë të veçantë.
Në këtë ditë të gjuhës amtare, ne përkujtojmë të gjithë ata që luftuan në shekuj, e sidomos rilindësit e shquar që punuan e luftuan për kombin shqiptar, për gjuhën shqipe e për ta shkruar atë me një alfabet të vetëm. Kongresi i Manastirit në vitin 1908, i njohur edhe si kongresi i alfabetit, ishte kongresi i bashkimit tonë kombëtar dhe faktori gjuhësor luajti rol parësor në procesin e gjatë të bashkimit.
Në vitin 1912 u shpall Pavarësia, populli shqiptar krijoi shtetin e vet dhe shqipja u bë gjuha zyrtare e këtij shteti. Por fatkeqësisht vetëm 6 muaj më vonë, në qershor të vitit 1913, trojet shqiptare u copëtuan në disa shtete, por kjo ndarje nuk çoi në shpërbërjen e kombit tonë. Populli e ruajti njësimin kombëtar. Gjithashtu, roli i gjuhës amtare shqipe si mjet identifikimi dhe bashkimi ka qenë i jashtëzakonshëm në rrugëtimin e shqiptarëve në shekullin XX.
Në vitin 1972, u bë Kongresi i Drejtshkrimit, i njohur si kongresi i dytë i bashkimit kombëtar, sepse mbi copëtimin në disa shtete të shqiptarëve u ngrit harta e gjuhës së vetme të njësuar ose e gjuhës shqipe të standardizuar, e pranuar nga shqiptarët e të gjitha trojeve. Shqipja jonë amtare, si mjet identifikimi e bashkimi kombëtar, tani fitoi një përmasë të re, edhe atë unifikuese.
Këtë vit Akademia e Shkencave e Shqipërisë ka hapur zyrtarisht për publikun platformën online https://www.fjalori.online të “Fjalorit të madh të gjuhës shqipe”, duke ofruar qasje të lirë për të gjithë përdoruesit në domenin fjalori.online, me vendimin nr. 1, datë 06.01.2026. Faqja është bërë funksionale nga data 12.01.2026.
“Fjalori i madh i gjuhës shqipe” shënon kurorëzimin e punës 5-vjeçare (2021-2025) dhe pasqyron mbi 125.000 njësi leksikografike (rreth 105.000 fjalë në zëra të veçantë, rreth 3.500 fjalë “të fshehura” në kuptime si emra, mbiemra a ndajfolje, rreth 12.500 njësi frazeologjike, rreth 5.000 togfjalësha terminologjikë, rreth 1.200 emërtime shkurtesore, rreth 250 terma të huazuar të paasimiluar grafikisht, rreth 1.650 shprehje të huaja të paasimiluara e rreth 250.000 kuptime leksikore me mbi 1.000.000 shembuj ilustrues për këto kuptime etj.. Ai vjen para përdoruesit të gjuhës shqipe si vepra leksikografike prej kohësh e munguar dhe mjaft e kërkuar.
